Nieuwkoopse Plassen & De Haeck

Bescherming van natuurtypen

Een groot deel van De Venen is door het Rijk in ontwerp aangewezen als Natura 2000-gebied onder de naam “Nieuwkoopse Plassen & De Haeck”. In het aanwijzingsbesluit worden “instandhoudingsdoelstellingen” vastgelegd voor een aantal natuurtypen landschap, zoals moeras-met-krabbenscheer, trilveen en veenmosrietland. Dat betekent dat deze natuurtypen moeten worden beschermd tegen negatieve invloeden.

Veenmos en stikstofconcentratie

Een van de belangrijkste invloeden op de groei van planten is de hoeveelheid stikstof die in het leefgebied voorkomt. Van alle natuursoorten die in de Nieuwkoopse Plassen & De Haeck moeten worden beschermd, kan veenmos het slechtst tegen stikstof. Simpel gezegd betekent een langdurig hoge concentratie stikstof in veenmosrietland dat het riet snel doorgroeit, het veenmos wordt overwoekerd en het riet uiteindelijk verdroogt. Een lage concentratie stikstof betekent dat mos en riet ´in balans met elkaar´ groeien, de ene soort de ander niet verdringt en het riet bij regelmatig maaien gezond blijft.

Onderzoek naar stikstof

Er is in 2011 uitgebreid onderzoek gedaan naar stikstofconcentraties in het Natura 2000-gebied. Ongeveer tweederde van de aanwezige stikstof is afkomstig van ver buiten het Natura 2000-gebied. De landbouw in en rond het gebied zorgt voor bijna 25% van de stikstof, onder andere bij het uitrijden van mest.
Ook is berekend dat de totale hoeveelheid stikstof in de komende 20 jaar licht afneemt, van bijna 1400 mol stikstof per hectare per jaar tot zo´n 1150 mol/ha/jr in 2030. Dat is te hoog om veenmos goed te laten gedijen: veenmosrietland kan maximaal 700 mol/ha/jr verdragen. Beheermaatregelen zijn onvoldoende effectief om de instandhoudingsdoelstelling voor veenmosrietland in de toekomst te halen. Het rapport concludeert dat extra maatregelen noodzakelijk zijn om veenmosrietland te behouden.

Aanvullend onderzoek

Naar aanleiding van de conclusies van het eerste rapport is aanvullend onderzoek uitgevoerd om meer inzicht te krijgen in de gevoeligheid van veenmosrietland voor stikstof. Want ondanks de te hoge hoeveelheid stikstof (1400 mol/ha) blijkt er op dit moment wel veenmosrietland van redelijke tot goede kwaliteit aanwezig te zijn in de Nieuwkoopse Plassen & De Haeck.

Het nadere onderzoek concludeert dat stikstof inderdaad de stof is die de plantengroei het meest beïnvloedt. Hoe meer stikstof beschikbaar is, hoe harder planten groeien die de kenmerkende veenmosrietlandplanten overwoekeren. De stikstof zit in de planten en komt, bij afsterven van die planten, ook in de bodem, wat weer extra plantengroei stimuleert. Zo versterkt het proces van overwoekering zich. De stikstof komt bovendien deels in de vorm van ammoniak in het systeem terecht, wat de overwoekering nog eens extra versterkt.
In het ecologische systeem zit geen “rek” meer voor wat betreft de buffercapaciteit. Alle stikstof die het gebied in komt draagt bij aan het proces van overwoekering. Voor het behoud van de veenmosrietland, zo is de conclusie van het aanvullend onderzoek, is het daarom van groot belang om de hoeveelheid stikstof te verminderen. Het huidige beheer van riet maaien en afvoeren helpt om de hoeveelheid stikstof te verminderen en moet dus worden voortgezet. Uit het eerste onderzoek was echter al gebleken dat deze maatregel niet voldoende is om de 700 mol/ha/jr te behalen.

Meer informatie

Kijk voor de ontwikkeling van het Nieuwkoopse Plassengebied op www.nieuwkoopseplassen.nu

Stel uw vraag via dit formulier.
U krijgt zo snel mogelijk een reactie.

terug naar boven