- Startpagina
- Thema's
- Landschap
- Water
- Zwemwater
- » Gezondheidsrisico's
Gezondheidsrisico's
Sommige mensen krijgen na het zwemmen in natuurwater bepaalde gezondheidsklachten. Veelvoorkomende klachten zijn allergische reacties, (zwemmers)jeuk, hoofdpijn, misselijkheid, braken, maagkramp, koorts of diarree.
De oorzaak voor deze klachten kan liggen in wieren, bepaalde planten, rupsen of bacteriën die voorkomen in of vlakbij het water. Blauw- en roodwieren en botulisme ’zijn bekende veroorzakers van klachten, maar ook ontlasting bevat bacteriën die voor mensen schadelijk zijn.
Het is onverstandig natuurwater in te slikken. Direct na het zwemmen douchen en goed afdrogen verkleinen de kans op huidirritatie. Ga direct naar de huisarts als er gezondheidsklachten optreden na het zwemmen.
Melden van gezondheidsklachten
Klachten over het zwemwater of de gezondheid vormen voor de provincie een belangrijke bron van informatie. Het melden van klachten, bij de GGD en de provincie, kan voorkomen dat nog meer mensen ziek worden. Melden van gezondheidsklachten bij de provincie kan op twee manieren:
- via de zwemwatertelefoon, via 070 441 75 50 op werkdagen tussen 08.30 uur en 16.00 uur
- online via onderstaand vragenformulier. Vermeld duidelijk uw naam, adres, woonplaats, klacht en locatie.
De provincie handelt de klachten af in overleg met GGD's, waterschappen, Rijkswaterstaat en recreatieschappen. Als daar aanleiding voor is, kunnen de klachten leiden tot maatregelen, zoals waarschuwingen, negatieve zwemadviezen of een (tijdelijk) zwemverbod. Actuele maatregelen zijn terug te vinden op deze website.
Houd het schoon, voorkom ziekten
Gooi altijd uw afval in een afvalbak en laat het gebied schoon achter. Gebruik de natuur niet als toilet. Leeg chemisch toilet en vuilwatertanks niet in het water, maar lever deze in bij de daarvoor bestemde inzamelstations. Hoe schoner het water, hoe kleiner de kans op ratten en schadelijke bacteriën, en dus de gezondheidsrisico’s.
Blauw- en roodwieren
Blauw- en roodwieren zijn eigenlijk bacteriën die eruitzien als wier. Roodwieren komen voornamelijk in het voorjaar voor, blauwwieren met name in de zomer.
Blauwwieren drijven op het wateroppervlak en vormen een blauwgroene laag die op olie lijkt. Naarmate de laag dikker en compacter wordt, sterven de blauwwieren af. Het resultaat is een stinkende brij. Roodwieren vormen een sponsachtige massa en geven het water een rode kleur.
Sommige rood- en blauwwieren produceren bij het afsterven giftige stoffen, die schadelijk kunnen zijn voor mens en dier. Vergiftiging door blauwwieren en roodwieren is alleen mogelijk bij inname via de mond. Ernstige vergiftigingen doen zich bij volwassenen zelden voor. Kleine kinderen zijn kwetsbaarder, omdat zij eerder water binnenkrijgen en sneller ziek worden door vergiftiging.
Gezondheidsklachten door wieren
Binnen twaalf uur na het zwemmen in water met blauwwieren kunnen de volgende klachten optreden: hoofdpijn, maagkramp, misselijkheid, braken, diarree, koorts, een pijnlijke of rode keel, oorpijn, oogirritaties, loopneus of gezwollen lippen. Mensen met een gevoelige huid kunnen huiduitslag krijgen, in de vorm van rode, jeukende bultjes. De verschijnselen houden ongeveer vijf dagen aan en verdwijnen vanzelf. Ook andere bacteriën en virussen kunnen de genoemde klachten veroorzaken. Raadpleeg daarom altijd een arts.
Advies
Direct douchen en goed afdrogen na het zwemmen in met blauwwieren verkleint het risico op gezondheidsklachten. Trek bij voorkeur ook droge kleding aan. Meld klachten bij de GGD, gemeente of provincie.
Botulisme
Botulisme is een besmettelijke vorm van voedselvergiftiging waaraan vooral watervogels en vissen sterven. De bacterie die botulisme veroorzaakt, kan zich snel vermenigvuldigen als er dode vogels of vissen in het water liggen, of wanneer het water boven de 20 graden Celsius komt. Indien bij een watercontrole botulisme wordt geconstateerd, stelt de provincie direct een zwemverbod in.
Advies
Er bestaat nogal wat verwarring over het gevaar van botulisme. Het is bekend dat 90 procent van de botulismevarianten ongevaarlijk is voor mensen. Wel zijn deze varianten schadelijk voor dieren. Voorzichtigheid met bijvoorbeeld honden in de buurt van besmet zwemwater is dan ook geboden. Botulisme bij dieren kunt u herkennen aan verlammingsverschijnselen aan kop, nek, vleugels of poten. Raak besmette dieren niet aan. Vermijd zwemwater in de buurt van zieke of dode dieren.
Met botulisme besmette dieren moeten zo snel mogelijk worden verwijderd. Dit is een taak van de gemeente. Meld botulisme daarom bij de GGD, gemeente of provincie.
Zwemmersjeuk
Zwemmersjeuk is een jeukende uitslag op de huid, te herkennen aan rode bultjes. De uitslag kan ook pijnlijk of branderig aanvoelen. Zwemmersjeuk is een onschuldige aandoening die soms langer dan een week kan duren, maar vanzelf verdwijnt.
Oorzaak zwemmersjeuk
Zwemmersjeuk wordt veroorzaakt door larfjes van de platworm. Deze larfjes zijn parasieten van watervogels die per toeval bij een zwemmer terechtkomen. Ze zijn niet zichtbaar met het blote oog, maar dringen door in de huid en veroorzaken een soort muggenbult. Het larfje zelf overleeft dit proces niet.
Afhankelijk van de gevoeligheid, die per patiënt verschilt, kunnen ook hoofdpijn en koorts optreden. Als men vaker in aanraking komt met de larven kunnen de klachten heftiger worden. Huidirritatie kan ook veroorzaakt worden door blauwwieren.
Advies
Direct douchen en goed afdrogen na het zwemmen verkleint de kans op huidirritatie. De provincie adviseert direct na het zwemmen droge kleding aan te trekken. Wie veel last heeft van zwemmersjeuk kan aan de huisarts een verzachtend middel vragen.
terug naar boven
