Passagiersvaart zoekt ruimte op het water

Gepubliceerd op 29 mei 2020



De passagiersvaart wordt hard getroffen door de coronacrisis. De schepen voor chartervaart, cruises en rondvaart liggen voor anker en kunnen geen passagiers ontvangen. Vanaf 1 juni worden landelijk de maatregelen versoepeld, maar voor een groot deel van de vloot is het onmogelijk om binnen de richtlijnen van 1,5 meter afstand een schip voor een redelijk bedrag te kunnen verhuren. Dat was de boodschap aan commissaris van de Koning Jaap Smit tijdens zijn bezoek aan de Leuvehaven op vrijdag 29 mei in Rotterdam.

De Vereniging voor Beroepschartervaart (BBZ) is al ruim 40 jaar de brancheorganisatie voor de Nederlandse chartervaart. Dit is de professionele passagiersvaart met traditionele zeilschepen en motorschepen. De vloot bestaat uit meer dan 400 schepen, waarmee in het verleden vracht werd vervoerd. Met deze schepen kunnen tegenwoordig vaarvakanties gemaakt worden variërend van één dag tot meer dan 4 weken. De BBZ is de vaste gesprekspartner van overheden, van internationaal tot lokaal, en behartigt de belangen op het gebied van veiligheidszaken, ligplaatsen, bediening van bruggen en sluizen en vaarwegbeheer.

De brancheorganisatie voor cruise- en rondvaartbedrijven, Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart (CBRB), kampt met dezelfde problemen. Sinds 16 maart ligt de passagiersvaart stil. Dat is het slechtst denkbare moment voor de sector, omdat dan net het vaarseizoen is begonnen, waarin al het geld moet worden verdiend. De CBRB pleit voor een vangnet voor bedrijven die door de crisis in de problemen komen.

Zwaar weer

“De coronacrisis raakt ons hard, al maandenlang”, aldus Sicko Heldoorn, voorzitter van de BBZ. “En ook de komende periode verkeren we in zwaar weer. Vanaf 1 juni mogen we weliswaar onze diensten weer aanbieden, maar onder voorwaarde dat we 1,5 meter afstand van elkaar kunnen aanhouden. Voor veel schepen blijft het in de praktijk dan lastig om te verhuren. Zeker voor een redelijk bedrag. Vandaar dat we ons onverminderd inzetten voor verruiming van de steunmaatregelen en een noodfonds.”

Veerkracht

Jaap Smit ziet de worsteling van de sector en ook de veerkracht die wordt getoond. “Als fervent watersporter weet ik hoe geweldig het is om op het water te zijn. Zuid-Holland is ook vanaf het water een prachtige provincie. En op het water kun je goed je kop leegmaken. In de passagiersvaart vallen rake klappen. Ik spreek de hoop uit dat we die met elkaar kunnen opvangen, want deze schepen horen te varen en niet voor anker te liggen. Gelukkig zie ik bij de ondernemers veel veerkracht, dat is een van de belangrijkste eigenschappen waarmee we ons uit deze crisis omhoog kunnen werken.”

Bruine vloot

Nederland heeft met de chartervaart de grootste nog varende historische vloot ter wereld. Deze ‘bruine vloot’ verzorgt uitjes op Nederlandse binnenwateren en tochten rond de wereld met grote tallships. Als een ondernemer een schip niet meer kan behouden, kan dat grote gevolgen hebben voor het schip. In de huidige markt is er niet snel iemand om een schip over te nemen. Als een historisch schip langere tijd stil ligt, verliest het tientallen certificaten - voor masten, zeilen en tuigage - waar schippers volgens Europese richtlijnen over moeten beschikken om met passagiers te mogen varen. Als certificaten verlopen zijn, kunnen ze niet zo maar opnieuw worden gehaald. Het schip zal dan omgebouwd moeten worden naar de eisen van deze tijd en als historisch schip verloren gaan.