Samen aan de slag voor vitale veenweiden in Zuid-Holland

Gepubliceerd op 16 september 2021


De provincie Zuid-Holland gaat samen met waterschappen, gemeenten en landbouw- en natuurorganisaties een plan uitwerken voor veenweidegebieden.

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat de CO2-uitstoot uit veen in 2030 aanzienlijk verminderd moet worden. De uiteindelijke ambitie is dat er in 2050 vitale veenweidegebieden zijn, met een toekomstbestendige landbouw, minder uitstoot van broeikasgassen en stikstof en een hogere biodiversiteit en waterkwaliteit.

De samenwerkende partners hebben de eerste uitgangspunten en doelstellingen van de Veenweidestrategie vastgelegd in een startnotitie.

”Tijdens mijn gesprekken met de partners en bezoeken aan het gebied heb ik al vele mooie voorbeelden gezien waarbij boeren, natuurorganisaties en overheden in het veenweidegebied samenwerken aan de aanpak van bodemdaling en CO2-uitstoot”, aldus gedeputeerde Meindert Stolk. “Die samenwerking is dan ook van cruciaal belang. Met deze startnotitie onderstrepen we dat en hebben we een mooi uitgangspunt hier samen verder de schouders onder te zetten.”

Het college van GS van de provincie Zuid-Holland heeft als regievoerder de startnotitie begin september vastgesteld na instemming van de partners.

Veenweiden

In de Zuid-Hollandse veenweiden daalt de bodem al eeuwenlang. De oorspronkelijke moerassige gebieden zijn steeds verder ontwaterd. Doordat het veen in contact komt met zuurstof (oxidatie), klinkt het in en daalt de bodem. Door het grondwaterpeil te verlagen, bleef het toch mogelijk deze gronden te gebruiken voor de landbouw. De laatste jaren wordt steeds duidelijker dat bij de oxidatie van het veen ook veel CO2 vrijkomt. Dat vraagt om aanpassingen van het huidige gebruik van de grond, tegelijkertijd moet er perspectief zijn voor de landbouw.

Steeds concreter

Komend najaar maken alle betrokkenen een eerste versie van de Veenweidestrategie. De jaren daarna zullen zij deze steeds verder en concreter uitwerken en uitvoeren. Dan is ook meer bekend over de exacte doelstellingen, de wijze waarop deze het beste behaald kunnen worden en beschikbare middelen. Er vindt nog veel onderzoek plaats naar technieken om de bodemdaling en uitstoot van broeikasgassen te monitoren en maatregelen om de emissies te verminderen. Zo wordt gekeken naar de mogelijkheden van waterinfiltratiesystemen en het telen van gewassen die het goed doen bij een hogere waterstand.

Gebiedsgericht en integraal

In de Krimpenerwaard, Alblasserwaard en rond Nieuwkoop is de situatie het meest dringend en werken de samenwerkende partners nu al aan concrete gebiedsplannen. Deze vormen belangrijke bouwstenen voor de Veenweidestrategie. Eerder dit jaar heeft het Rijk hiervoor €22 miljoen beschikbaar gesteld. De aanpak in deze gebieden gebeurt gebiedsgericht omdat in ieder gebied de fysieke omstandigheden en belanghebbende partijen anders zijn en er dus andere oplossingen mogelijk zijn. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de uitstoot van CO2, maar ook naar de andere opgaven die spelen in het gebied.