Ganzen




Ganzen horen bij Zuid-Holland. De combinatie van natuurgebieden, landbouwgronden en water maakt dat onze provincie een aantrekkelijk leefgebied is voor deze watervogels. Het aantal ganzen in Zuid-Holland is de afgelopen jaren dan ook flink gegroeid. Soms leidt dat tot spanningen tussen mens en dier en dat roept ook vragen op. Hieronder de veelgestelde vragen over de gans in Zuid-Holland.

1. Wat voor overlast veroorzaken de jaarrond verblijvende ganzen?

De ganzen veroorzaken ernstige schade aan grasland en andere landbouwgewassen. De (zwem)waterkwaliteit kan lokaal onder druk komen te staan. Daarnaast veroorzaken de ganzen in natuurgebieden soms schade aan rietvelden en aan jonge planten. De ganzen vormen in de nabijheid van vliegvelden een risico voor de veiligheid van het luchtverkeer.

2. Worden jagers betaald voor het schieten van ganzen?

Nee, de jagers krijgen geen vergoeding. Ook leveren de geschoten ganzen nauwelijks iets op (€0,00 tot maximaal €1,00 per gans) omdat er weinig vraag naar het vlees van wilde ganzen is.

3. Worden er ook trekganzen geschoten?

Dat kan niet worden uitgesloten. Soms blijven de trekkende ganzen langer in Zuid-Holland. Naarmate het seizoen vordert wordt de kans echter steeds kleiner dat ook een trekkende gans (die hier alleen in de winter verblijft) geschoten wordt.

4. Wat zijn trekganzen en jaarrondverblijvende ganzen?

Trekganzen verblijven alleen in de winter in onze provincie. Deze ganzen broeden in het noorden van Europa. Jaarrond verblijvende ganzen verblijven het gehele jaar in Zuid-Holland. Ze broeden, ruien én overwinteren hier.

5. Wanneer mag er gejaagd worden op ganzen?

Gedurende het hele jaar kan bestrijding van ganzen ter voorkoming van schade plaatsvinden. In de winter gelden echter de nodige beperkingen en mag er alleen bij schadepercelen gejaagd worden. Tussen 1 maart en 1 november mag door jagers buiten de bebouwde kom op ganzen worden gejaagd. In het zuidelijke deel van de provincie mag dit tussen 15 februari en 1 november. De jacht is in die periode toegestaan van een half uur voor zonsopgang tot een half uur na zonsondergang.

6. Klopt het dat de Canadese gans niet welkom is in Zuid-Holland?

Canadese ganzen horen van oorsprong niet in Nederland en Zuid-Holland thuis, maar hebben zich de afgelopen jaren sterk uitgebreid, ook in onze provincie. Net als de andere ganzensoorten veroorzaken de Canadese ganzen onder andere schade aan landbouwgewassen en vormen ze een risico voor de veiligheid van het luchtverkeer. Op basis van een landelijke vrijstelling mag overal in Nederland op de Canadese gans gejaagd worden. Om te komen tot een evenwichtige situatie in Zuid-Holland ziet de provincie helaas geen andere oplossing dan de populatie Canadese ganzen te laten reduceren tot nul, waarbij we ruimte laten aan gezonde populaties van onze inheemse ganzensoorten.

7. Zijn er andere manieren om ganzen te beheren dan schieten?

Ja. Naast het schieten zijn er andere beheermethoden. Het bewerken van ganzeneieren om te voorkomen dat de ganzen uitkomen is een mogelijkheid voor beheer. Het is vaak echter lastig om de nesten te lokaliseren en te bereiken. Gemeenten en agrariërs werken samen met de Faunabeheereenheid aan nestbewerking. Het verjagen van ganzen is in bepaalde gevallen ook een optie, maar het effect van verjagen (zonder dat er sprake is van daadwerkelijk gevaar voor de ganzen) is steeds van korte duur. Ook wennen de ganzen aan nieuwe verjaagmethoden en leren ze snel dat er geen sprake is van gevaar. Tenslotte is het ook mogelijk om de ganzen in de ruiperiode te vangen waarna de ganzen gedood worden met CO2. Dit gebeurt veelal slechts op die plekken waar andere methoden (waaronder schieten) ongewenst zijn, bijvoorbeeld vanwege de veiligheid.

8. Hoe groot is de schade?

De geregistreerde schade aan landbouwgewassen bedraagt jaarlijks circa 1 miljoen euro. De daadwerkelijke schade is naar verwachting groter, omdat niet alle agrariërs hun schade melden. Daarnaast zijn er omvangrijke schades aan de lokale waterkwaliteit en aan natuur- en recreatieterreinen. De totale kosten hiervan zijn onbekend. Ook vormen de ganzen een risico voor de veiligheid van het (lucht)verkeer. Dit risico is niet in geld uit te drukken.

9. Wat kan ik zelf doen?

Als u ergens een groot aantal ganzen ziet in de stedelijke omgeving kunt u dit melden bij de lokale wildbeheereenheid. Voor vragen over ons ganzenbeheer kunt u de veelgestelde vragen raadplegen. Staat uw vraag er niet bij? Neem dan contact op met ons op via .

10. Speelt dit probleem ook elders?

Ja, ook andere provincies kampen met deze problematiek. Maar niet overal zijn de problemen even groot. Bijvoorbeeld omdat er minder water, weiland of moeras is.

11. Kunnen we onze natuur minder aantrekkelijk inrichten voor ganzen?

De natuur en het agrarische landschap in Zuid-Holland zijn zeer geschikt voor ganzen. De natte natuurgebieden met riet en moerassen zijn voor de ganzen zeer geschikt om in te broeden. De weides die voor de koeien en schapen bestemd zijn, zijn tevens de ideale voedingsbron voor de ganzen. Het is niet mogelijk om deze landschapstypen geheel om te vormen om het ganzenprobleem op te lossen. Lokaal wordt in sommige gevallen gezocht naar maatwerkoplossingen, bijvoorbeeld in recreatiegebieden.

12. Kunnen we niet beter de schade vergoeden?

Een deel van de schade wordt nu al vergoed. Voorwaarde is echter wel dat een boer zich ervoor inzet om deze schade te voorkomen. Het bestrijden van de ganzen hoort daar bij. Als er niet wordt ingegrepen wordt het probleem steeds groter. Uiteindelijk kan een agrarische ondernemer zijn bedrijf dan niet meer exploiteren en zijn opbrengsten niet meer beschermen tegen schade door dieren. De provincie Zuid-Holland vindt het belangrijk dat er een balans is tussen enerzijds het welzijn van de ganzen in onze provincie en anderzijds het waarborgen van belangen van de (agrarische) ondernemer.

13. Hoe gevaarlijk zijn ganzen voor het vliegverkeer?

Wanneer een gans en een vliegtuig in botsing komen, kan dat ernstige gevolgen hebben voor zowel gans als vliegtuig. Een gans die in de motor terechtkomt, veroorzaakt daar zoveel schade dat het vliegtuig meestal een noodlanding zal moeten maken. Ganzen vliegen vaak in een groep en kunnen niet altijd snel uitwijken.

14. Wordt er gejaagd bij vrieskou?

Alleen bij zeer streng winterweer kan de provincie de jacht sluiten. Er moet dan sprake zijn van langdurige sneeuwbedekking van meer dan 7 dagen en de helft van het open water moet dan bedekt zijn met ijs. Dieren kunnen dan geen voedsel meer vinden omdat er ijs op sloten ligt. Bekijk de beleidsregel.


Ganzenfilm 1: akkerbouwer

De aanpak van de provincie Zuid-Holland ten aanzien van ganzen maakt veel emoties los. Via een serie korte filmpjes tonen we verschillende invalshoeken op het ganzenbeleid, zoals dat van de boswachter, de akkerbouwer en de jager. De provincie wil hiermee een evenwichtige bijdrage leveren aan de maatschappelijke discussie.

Ganzenfilm 2: wildleverancier

Ganzenfilm 3: chef-kok

Ganzenfilm 4: Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland

Ganzenfilm 5: de jager

Ganzenfilm 6: Dierenbescherming

Ganzenfilm 7: ecoloog