Planoptimalisatie




In Zuid-Holland is er een groeiend tekort aan (betaalbare) woningen. Tot nu toe spitst de discussie zich vooral toe op locaties van nieuwe plannen. Er wordt opgeroepen om weer in weilanden te gaan bouwen. Maar er zijn ook andere mogelijkheden. Al decennia wordt er in Zuid-Holland met een lage dichtheid gebouwd van slechts 35 woningen per 10.000 m2. Een Quikscan van provincie Zuid-Holland laat zien dat er met planoptimalisatie van woningbouwplannen plek is voor mogelijk 30.000 extra woningen. De provincie gaat hierover in gesprek met gemeenten.

Quikscan planoptimalisatie

Om de mogelijkheden voor meer woningen per plan te onderzoeken, heeft de provincie een gemeentelijk projectbureau van een nieuwbouwlocatie in Zuid-Holland benaderd. De vraag daarbij was om uit te gaan van omgevingen met woningen, winkels en groen die aanzetten tot lopen, fietsen en OV, met een lagere parkeernorm (1 parkeerplaats per woning in plaats van 1,7 of zelfs vaak nog 2,4 per woning). En uit te gaan van een centrum-dorpse of stedelijke leefomgeving in plaats van het standaard rijtjeshuis.

Uit de quickscan blijkt dat dit bij alle grotere plannen al snel circa 90.000 extra woningen oplevert. Daarbij wordt uitgegaan van een zelfde aantal eengezinswoningen en alleen van koop. Bij meer appartementen, rug-aan-rug woningen en meer sociale woningbouw is nog extra verdichting mogelijk. Al zou het maar bij een derde van de plannen realiseerbaar zijn, dan levert dit nog steeds 30.000 woningen extra op. Dat zijn zo’n 3 VINEX-wijken die niet gebouwd hoeven te worden. Zo behouden we meer groen en wordt optimaal gebruik gemaakt van publieke investeringen als infrastructuur, openbaar vervoer en diensten als politie, brandweer, ambulance, vuilnis en riolering geoptimaliseerd. Bovendien geeft een hogere dichtheid meer draagvlak voor huisartsen, winkels, scholen en MKB.

Veel plannen met lage dichtheid

De provincie heeft alle bekende woningbouwplannen tot 2040 geanalyseerd op dichtheid. Veel bestaande plannen hebben een lage dichtheid. Dat is een gemiste kans in een provincie waar de ruimte schaars is en er een groeiende vraag bestaat van kleinere huishoudens naar centrum-dorpse en stedelijke woonmilieus.

De huidige bouwtraditie is het gevolg van een aantal normen en patronen. Als we anders omgaan met de parkeernorm en meer prikkels in de grondprijssystematiek inbouwen, wordt planoptimalisatie haalbaar. Dat betekent verhoging van de omgevingskwaliteit, meer en betaalbaardere woningen en verduurzaming van de mobiliteit.

Planoptimalisatie leidt tot:

  • Versnelling woningbouw;
  • Meer gewenste woonmilieus;
  • Een gezondere leefomgeving;
  • Minder sociaal-economische segregatie;
  • Financiële verbetering grondexploitatie;
  • Meer woningen op de juiste locaties;
  • Verduurzaming mobiliteit;
  • Meer draagvlak voor (bestaande)voorzieningen in de buurt zoals OV, MKB, sport en scholen.

Woningbouw versnellen

In Zuid-Holland is op korte termijn geen gebrek aan plannen, maar vooral aan realisatie. Het bouwtempo is, los van de PAS en PFAS problematiek, te laag vergeleken met de vraag. Planoptimalisatie zou de bouw kunnen versnellen. Enerzijds omdat het bouwen van een huis met drie appartementen drie keer meer oplevert in dezelfde tijd, dan een eengezinswoning. Anderzijds doordat planoptimalisatie meegenomen wordt in bestaande plannen. Planoptimalisatie zou een mogelijk (deel)antwoord op de woningbouwvertraging van PAS kunnen zijn. Door een lagere parkeernorm en meer woningen dichter bij openbaar vervoer wordt de auto minder gebruikt en dus minder stikstof uitgestoten.