Speech Statenontmoeting 2021



Toespraak van Jaap Smit, commissaris van de Koning in Zuid-Holland, bij de Statenontmoeting, Stellendam, 29 oktober 2021

Dames en heren,

Van harte welkom bij deze Statenontmoeting die eindelijk weer kan worden gehouden, zoals we dat sinds jaar en dag gewend zijn.
Eén van de twee belangrijke momenten om elkaar te ontmoeten en als provinciegenoten, vanuit de vele verschillende verantwoordelijkheden die wij hebben, van gedachten te wisselen en de goede relaties te onderhouden.

Fijn dat het hier op deze mooie plek op Goeree- kan plaatsvinden en ik dank burgemeester Ada Grootenboer voor haar inspirerende woorden en de indrukwekkende beelden die wij zojuist van dit eiland mochten zien.

Ik kom hier graag en ben altijd weer onder de indruk van de energie die van dit eiland uitgaat. Ik gebruik met opzet dat woord energie, want  Goeree-Overflakkee wordt ook wel ‘Energy Island’ genoemd vanwege haar grote ambities op het gebied van energietransitie.

Plannen op gebied van wind, zon en getijdenenergie en niet in de laatste plaats op het gebied van waterstof.

Het is nog niet zo lang geleden dat ik hier met vele andere partijen een waterstofconvenant ondertekende.

En zoals vaak het geval is bij transities is ook hier sprake van ‘trial and error’ en ik spreek de hoop uit dat wij als provincie en gemeente de ambities levend kunnen houden en kunnen uitbouwen.

Voor ik verder ga, wend ik mij tot onze onvolprezen provinciedichter, Etwin Grootscholten.

Het is vandaag zijn laatste optreden in deze bijzondere rol. Ruim zes jaar geleden kwam hijzelf met het idee om het instituut Provinciedichter te introduceren en dat viel direct in goede aarde. Hij mocht zelf het spits afbijten en heeft het uiteindelijk langer gedaan dan hij eerst had gedacht.
Mooie en sterke gedichten, geen rijmelarij, maar ‘to the point’ en scherp.
In het dichterscomité mochten wij altijd even een ‘preview’ hebben. Wat vinden jullie hiervan…?

Geen censuur, maar soms een goed advies… Etwin, dank voor je mooie gedichten en de tijd die je erin gestoken hebt. Als afscheidscadeau voor jou is een fraai vormgegeven bundel samengesteld van je eigen werk en die heb ik jou zojuist mogen overhandigen. Alle aanwezigen krijgen straks een exemplaar mee. Kunt u nog eens nagenieten van de vele mooie teksten die Etwin heeft geproduceerd. O, ja en als u net als ik graag op het water bent en door Delft heen vaart, dan komt u een gedicht van hem tegen onder een van de bruggen.

Dames en heren, het lijkt erop dat wij met elkaar de draad weer oppakken na anderhalf jaar in de greep te hebben geleefd van corona. Het heeft ons als samenleving, als organisaties en bedrijven en ook als individuen ernstig op de proef gesteld.

Onze efficiënt georganiseerde samenleving, waar alles moet kloppen wil het goed functioneren, werd ineens wreed verstoord door iets wat we al langere tijd hadden kunnen zien aankomen, maar niet onder ogen wilden zien.

Het bracht ons bij de grenzen van vele vanzelfsprekendheden en zette onze wereld op zijn kop. Ik wil op deze plek ook de gelegenheid nemen om mijn respect en waardering uit te spreken voor hen die in deze ingewikkelde tijd enorme verantwoordelijkheden op hun schouders hadden en hebben liggen. Ik geef het je te doen om een land in verwarring door zo’n periode heen te loodsen en met alle mitsen en maren die wij kunnen bedenken, spreek ik mijn waardering daarvoor uit.

Ook in de provincie hebben wij ons snel weten aan te passen aan de nieuwe omstandigheden. Het tempo, waarmee wij de digitale snelweg hebben ontdekt om zoveel mogelijk zaken door te laten gaan, is indrukwekkend. Al met al hebben wij met ons allen de zaken redelijk tot goed draaiende weten te houden, zonder de pijn en de zorgen uit het oog te verliezen van vele ondernemers die het water tot aan de lippen kwam of nog steeds staat. Hierbij werd solidariteit van ons allen gevraagd.

Ik hoop echt dat we corona onder de duim kunnen krijgen en houden en dat vraagt van ons allen de bereidheid daar een bijdrage aan te leveren. Ik hou zeer van mensen met principes en de individuele vrijheden die onze samenleving typeren, maar nog meer houd ik van onderlinge solidariteit en verbondenheid die soms iets van mij als individu vragen waar ik ten principale moeite mee heb! We zeggen vaak: mijn vrijheid eindigt waar die die van de ander raakt…en dat geldt zeker in deze tijd.

Dan nog iets anders.

Ik wil graag stilstaan bij een belangrijke ontwikkeling in onze provincie en ik doel daarmee op de totstandkoming van onze provinciale Groeiagenda.

Ik heb daar in de afgelopen periode als commissaris, maar meer nog als voorzitter van de Economic Board Zuid-Holland aan mogen werken, samen met de MRDH, Innovation Quarter en uiteindelijk 80 bedrijven, kennisinstellingen en overheden.

De Groeiagenda is een gezamenlijke ambitie die de welvaart en het welzijn binnen deze belangrijke provincie een grote stimulans zal geven in de komende decennia.

Er is een aantal redenen waarom wij met elkaar gewerkt hebben aan deze Groeiagenda. De aanleiding was de vraag hoe wij goed kunnen inspelen op het enorme investeringsplan dat onder de naam Nationaal Groeifonds door het kabinet werd gelanceerd. U kent dit fonds vast ook onder naam Wopke-Wiebesfonds.

De eerste reden is het besef dat Zuid-Holland een belangrijk onderdeel is van het economische motorblok van Nederland. In deze provincie zijn wij goed voor rond de 22% van de boterham die wij met ons allen in dit land verdienen. Dus als de economie hier hapert, voelt het hele land dat.

Een tweede reden is het besef dat wij leven in een verandering van tijdperk, waarin oude verdienmodellen en oude, veelal op fossiele grondstoffen geënte industrie haar tijd gehad heeft en met name in onze provincie veel van die oude industrie aanwezig is.

Denk aan de grote opgave waar de Rotterdamse haven en alles wat daarbij hoort op dit moment voor staat en ook haar ambitie om de meest groene haven ter wereld te worden.

Een derde reden is het besef dat wij in deze provincie niet zo goed zijn geweest in het zoeken van een sterke verbinding en samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven en kennisinstellingen om vandaaruit een sterke gezamenlijke ambitie te ontwikkelen en focus aan te brengen in de plannen voor de toekomst.

We kijken dan vaak met een schuin oog naar Noord-Brabant met haar Brainport Eindhoven en het sterke merk dat daarbij hoort en daarmee ook de aandacht van investeerders en overheid.

Dat is in Zuid-Holland lastiger, omdat wij een enorme diversiteit aan sterke economische centra hebben en niet één of twee. We zijn als een groot gezin met vele getalenteerde kinderen die allemaal aandacht, liefde en investering vragen.

Dit besef heeft geleid tot een sterke samenwerking tussen die toonaangevende centra om een gezamenlijk verhaal te maken dat ten goede komt van ons allen en waar wij gezamenlijk de boer mee op kunnen gaan.

Dan gaat het om focus op de ‘human capital’ agenda.
Hoe zorgen we ervoor dat het onderwijs aangesloten is of wordt op de arbeidsmarkt?

Hoe zorgen wij ervoor dat er voldoende werkgelegenheid is voor onze inwoners om op alle niveaus een boterham te verdienen?

Dan gaat het om de enorme opgave die er ligt op het gebied van de energietransitie, waar innovatie en nieuwe technieken centraal staan. Men is er hier op het eiland al volop mee bezig.

Dan gaat het om mobiliteit in het dichtbevolkte Zuid-Holland waar nog eens vele huizen bij moeten worden gebouwd in de komende tien jaar.
En bij bouwen hoort ook investeren in nieuwe vormen van openbaar vervoer en slimme transportsystemen.

Dan gaat het om het vasthouden en uitbouwen van onze voorsprong op het gebied van Kunstmatige Intelligentie en Quantumtechnologie en de centra rond Life Science and Health of de campus voor Bio Medische wetenschappen.

Maar ook om het Ruimtevaartcluster in Noordwijk of de Agri- en Horticentra waar onze provincie sterk in is.

In de Groeiagenda gaat het om een samenhangend verhaal van Zuid-Holland en dat is nieuw.

En ik ben er trots op dat wij de verdeeldheid die onze provincie lang getypeerd heeft, hebben weten om te vormen tot verbondenheid en een gezamenlijke ambitie.

De kunst is nu met elkaar aangesloten te zijn en te blijven bij dit veel omvattende plan om zo vanuit die gezamenlijke kracht te bouwen aan die sterke toekomst van deze boeiende en veelzijdige provincie.

Daarbij gaat het om verbinding tussen de partijen die ik heb genoemd, maar ook om verbinding tussen stad en platteland, tussen metropolitaan gebied en gebieden als waar wij vandaag bijeen zijn.

Dat zie ik ook als één van mijn belangrijke taken als commissaris en als de taak van de provinciale overheid als schakel en verbinding tussen vele partijen in dit gebied.

Laten wij met elkaar het glas heffen op die gezamenlijke toekomst en verbondenheid!