Overzicht strategische onderzoeken en verkenningen



Hieronder vindt u een overzicht van alle strategische onderzoeken en verkenningen van Kennis Zuid-Holland.

ToekomstAgenda

Verschuivingen in ruimtevraag - en gebruik

  • Contactpersoon: Mariana Faver Linhares en Niek Journee
  • E-mail:  en 
  • Jaar van uitvoering: 2020/2021
  • Uitvoerder(s): de provincie Zuid-Holland
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland
  • Thema: Ruimtelijke ontwikkeling
  • Databronnen: LISA, CBS, topografische kaarten kadaster
  • Fase: In uitvoering

Steeds meer nieuwe maatschappelijke wensen en opgaven concurreren met het bestaande ruimte- en functiegebruik. Binnen onze provinciegrens moeten we voor veel opgaven op dezelfde plek ruimte bieden en de mogelijkheid hebben om tussen functies te schuiven. Het toekomstige ruimtegebruik blijft door ontwikkelingen van buitenaf onzeker. Dit vraagt nu en in de toekomst om flexibiliteit in het gebruik van ons grondgebied.

We onderzoeken hoe binnen het verstedelijkt gebied van de provincie Zuid-Holland optimale condities te scheppen zijn voor de belangrijkste basisfuncties, zodat deze elkaar niet belemmeren maar juist versterken. Het onderzoek richt zich op verandering van ruimtelijke functies in de afgelopen 50 jaar en schetst een beeld voor de komende 50 jaar.

Een serious game helpt bewustzijn rond dit thema te creëren. Een interactieve datavisualisatie schetst een beeld van ruimtelijke keuzes in het stedelijk netwerk. In verschillende sessies met regionale partners worden de opbrengsten gedeeld en getoetst. De resultaten worden gepubliceerd en in een slotbijeenkomst breed gedeeld.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Het hindergesprek over de provinciale weg

  • Contactpersoon: Jan Harm Brouwer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2021
  • Uitvoerder(s): volgt
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: Gezond en veilig Zuid-Holland
  • Thema’s: Bestuur, milieu en klimaat, Omgevingswet, verkeer en vervoer
  • Databronnen: bestaande info over citizen science (internet, onderzoek)
  • Fase: In uitvoering

Inwoners zoeken steeds vaker zelf informatie over milieugerelateerde onderwerpen of starten zelf meetprojecten. Ze gaan met de provincie in discussie over luchtvaart of lucht- en geluidskwaliteit rond provinciale wegen. Deze discussie is niet altijd goed te voeren. Overheidsdata wordt betwist, ook op basis van kwalitatief beperkte of onjuist geïnterpreteerde data van inwoners zelf. Daarnaast komt de beleving vaak niet overeen met wettelijke of beleidsmatige normen. Dit maakt het voor de provincie wenselijk het gesprek met inwoners te verbeteren, om daarmee ook de beleving van hinder te beïnvloeden.

De vraag van dit onderzoek: hoe maken overheid en inwoners een gedeelde probleemanalyse en -oplossing van de milieu-/gezondheidseffecten van de provinciale weg? Hiermee wil de provincie een beter beeld krijgen van hoe burgerparticipatie bij veranderende kennisposities eruit kan zien. Met een antwoord op deze vraag kan de provincie beter inspelen op een goed gesprek tussen inwoner en overheid. Dit onderzoek bestaat uit literatuuronderzoek, interviews met deskundigen en inwoners, klachtenanalyses en workshops.

De resultaten van het onderzoek leveren input voor toekomstige participatieprogramma’s. Het onderzoek speelt in op ideeën over ‘citizen science’ en sluit aan bij het project De Gezonde Weg.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Kansen van de Noordzee

  • Contactpersoon: Ton Jonker
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020/2021
  • Uitvoerder: Extern consortium o.l.v. WUR
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Bestuur, economie, energie, milieu en klimaat, natuur en landschap, recreatie en toerisme, waterschappen en gemeenten
  • Databronnen: Literatuuronderzoek / desk research / workshops / interviews
  • Fase: In uitvoering

De provincie Zuid-Holland heeft van oudsher een innige relatie met de Noordzee. De kustlijn van 65 kilometer en badplaatsen als Noordwijk, Scheveningen en Ouddorp bieden mogelijkheden tot recreatie. Vissersplaatsen als Katwijk en Scheveningen hebben een belangrijke cultuurhistorische waarde en dragen bij aan de voedselvoorziening en economische welvaart. Het Rotterdamse havengebied is een economische motor voor Nederland. De Hollandse Duinen vormt een belangrijk natuurgebied en de Zandmotor laat zien dat kustbescherming en ‘building with nature’ samen kunnen gaan.

Het gebruik van de Noordzee is aan grote veranderingen onderhevig. De traditionele gebruikers – vissers, reders, kustbeschermers, olie- en gasbedrijven en de strijdkrachten – moeten de ruimte delen met nieuwe gebruikers en natuurontwikkeling. Gedreven door maatschappelijke opgaven als klimaatbeleid, voedselzekerheid, natuurbescherming of recreatie ontstaan nieuwe (maritieme) sectoren, actief in het kustgebied en daarbuiten. Voorbeelden zijn productie van windenergie en voedsel op zee.

De nieuwe ontwikkelingen op zee dragen bij aan provinciale ambities. Ontwikkelingen bieden kansen om de economie van Zuid-Holland te versterken en de ruimtelijke omgevingskwaliteit te verbeteren. Met dit onderzoek, uitgevoerd door de WUR, Ecorys en Los Stad in Land, krijgt de provincie beter inzicht in de ontwikkelingen die zich de komende 20 jaar op en rond de Noordzee afspelen en de provinciale ambities kunnen beïnvloeden en vormen. De onderzoeksresultaten zijn agenderend voor het toekomstige economische en ruimtelijke omgevingsbeleid van de provincie Zuid-Holland.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Ethische aspecten digitalisering

  • Contactpersoon: Bart Spee
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020
  • Uitvoerders: de provincie en adviesbureau
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, informatie en automatisering, ethiek
  • Databronnen: Bestaande onderzoeken mkb en data, nieuwe data uit interviews
  • Fase: In uitvoering

Algoritmen en digitalisering spelen een steeds grotere rol in de maatschappij (onderzoek van InnovationQuarter). Ze zijn vaak positief in het nieuws. Voor sommige sectoren leiden ethische aspecten van AI tot ontwrichting. Denk bijvoorbeeld aan onderbetaalde Uberchauffeurs. Komende jaren staan grote veranderingen te gebeuren, met economische en maatschappelijke gevolgen. In dit onderzoek proberen we die toekomst scherper te krijgen voor het diverse mkb-landschap in Zuid-Holland. Hoe goed is het mkb voorbereid op de komst van kunstmatige intelligentie (AI)? Wat kan de overheid doen om de veranderingen in goede banen te leiden?

In een eerste scan zien we grote verschillen tussen de sectoren. In het toekomstonderzoek richten we ons op het mkb in 4 sectoren die we verder uitdiepen om goed te snappen wat er precies gebeurt. Dit zijn de greenports, haven/logistiek, toerisme en de maakindustrie. Binnen deze sectoren voeren we gesprekken met gebruikers en leveranciers van AI. Het eerste beeld is een verschil in de inzet van AI, aanpak en organisatie binnen de verschillende sectoren. Dit leidt soms tot een meer intern gerichte aanpak en bij andere bedrijfstakken tot een meer op de keten gerichte aanpak.

Het onderzoek moet een handelingsperspectief voor overheden opleveren, waarbij ook een discussie met de brancheverenigingen hoort.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Kansen en bedreigingen van Light Electric Vehicles

Energietransitie in de mobiliteit wordt een grote opgave voor het elektriciteitsnetwerk en voor opwekking van elektriciteit, maar is conservatief als het de vorm van de auto betreft. Terwijl iedereen in het woon-werkverkeer alleen in de auto zit, blijven we inzetten op de vijfpersoonsauto, die voor woon-werkverkeer inefficiënt is qua energie, ruimte, tijd en geld. Inefficiënties die de provincie voelt in vrijwel al haar opgaven van woningbouw tot verkeer en van energie tot milieu. Welke kansen biedt de komst van de licht elektrische eenpersoonsvoertuigen (LEV) in dit opzicht?

Energie-, ruimte- en geldefficiëntie van de LEV zijn voor de hand liggend. Om ook de tijdefficiëntie van de LEV aan te tonen, heeft de TU Delft met een modelberekening onderzocht wat het effect van de LEV is op filevorming in de spits. Het onderzoek laat zien dat deze effecten zeer groot zijn. Smalle LEV’s die zich in het verkeer kunnen gedragen als motorfietsen, zorgen voor reistijdverkorting in de spits voor zowel de auto als de LEV. Bij het gebruik van 20% LEV’s in het spitsverkeer op de snelweg lossen standaardknelpunten op.

Ook de economische potentie van de LEV is onderzocht, als die in Zuid-Holland geproduceerd wordt en de provincie ‘launching costumer’ zou zijn. Dit kan uiteindelijk ruim 20.000 fte aan banen opleveren. Hierom is het de moeite waard de komst van de LEV te versnellen, toegepast in een gebiedsontwikkeling, zodat we de voordelen direct kunnen meten. Dit idee wordt nu nader uitgewerkt.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek naar Light Electric Vehicles (pdf, 2.3 MB).

Weerbare organisatie en bestuur in Zuid-Holland

De gedachte is lang geweest dat ondermijning zich vooral sluipenderwijs en in het geniep voordeed. Er zou sprake zijn van een zogenoemde ‘hidden impact crime’, oftewel een vorm van criminaliteit waarbij niet de dader, maar eerst ook nog het misdrijf gevonden moet worden. De aanwijzingen worden steeds sterker dat criminele netwerken openlijk te werk gaan. Aanslagen op bestuurders, advocaten en journalisten en liquidaties die overdag op straat plaatsvinden, wijzen erop dat criminele netwerken steeds minder terughoudend zijn in het gebruik van geweld.

Criminele netwerken maken ook gebruik van legale faciliteiten, waar op zichzelf niets strafbaars aan is. Ze vragen vergunningen en subsidies aan, sluiten vastgoedtransacties af en schakelen op deze manier, eigenlijk net als gewone bedrijven, de overheid in om hen te faciliteren in hun commerciële activiteiten. Dit betekent dat overheden het eigen handelen tegen het licht moeten houden om te voorkomen dat de reguliere taakuitvoering onbewust ondermijnende criminaliteit in de hand werkt.

Dit onderzoek schetst de context waarbinnen ondermijning plaatsvindt en gaat in op de vraag wat ondermijning inhoudt. De verschillende manieren van ondermijning in de praktijk krijgen een plek. Daarna volgt een analyse van wat de provincie nu al doet tegen ondermijning en wat zij nog meer zou kunnen doen.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Verduurzaming binnenvaart

De binnenvaart is op dit moment een belangrijke vervoerswijze voor veel bedrijven in Zuid-Holland. Door de toenemende drukte en oplopende kosten van het wegvervoer en het tekort aan chauffeurs wordt, naast railvervoer, ook de binnenvaart steeds belangrijker. Het is wel nodig dat de binnenvaart zo snel mogelijk verduurzaamt.

Dit leidt tot 2 soorten vragen in dit onderzoek. Enerzijds rond de technische kant van verduurzaming: welke brandstoffen/energiedragers zijn er beschikbaar? Wat zijn de mogelijkheden van elektrificatie en nieuwe energieconcepten? Op welke termijn en voor hoe lang zijn deze daadwerkelijk operationeel? Ook de maatschappelijke kant van verduurzaming roept vragen op: wat zijn de maatschappelijke effecten? Welke financierings- en eigendomsconstructies zijn er of zijn noodzakelijk? Maatschappelijke effecten zijn effecten op uitstoot van schadelijke stoffen, bedrijfsmatige effecten voor schippers/rederijen en de financiële bedrijfsvoering.

Provincie Zuid-Holland voert dit onderzoek uit in nauwe samenwerking met het betrokken bedrijfsleven. Het uitgangspunt is een duidelijk kader met fasering en verdeling van de verschillende verduurzamingsopties voor de binnenvaart. De inzet van technieken verschilt niet alleen in tijd (op korte termijn lng en op de langere termijn waterstof) maar ook over de vloot (accu’s voor korte afstanden of waterstofcellen voor de langere trajecten). De huidige vloot moet in sommige gevallen aangepast worden en de nieuwbouw moet geschikt gemaakt worden voor verdere verduurzaming (voorbeeld modulair schip Kotug). Uit het onderzoek wordt duidelijk welke opties gelijktijdig of na elkaar in te zetten zijn.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Gezond Zuid-Holland 2040

  • Contactpersoon: Jan Harm Brouwer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2018
  • Uitvoerders: TNO en Posad
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: Gezond en Veilig Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, milieu en klimaat, natuur en landschap, Omgevingswet, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: Databestanden van Posad, diverse brede raadplegingen
  • Fase: In afronding

Door verstedelijking, bevolkingsdichtheid, vervoersbewegingen en Zuid-Hollandse productielandschappen staat de gezonde leefomgeving in Zuid-Holland onder druk. Onze gezondheid wordt bepaald door genen, gedrag en sociaaleconomische context, maar ook door de fysieke omgeving waarin we leven. De provincie is verantwoordelijk voor een flink deel van de leefomgeving en daarmee direct en indirect voor de gezondheid van haar inwoners. In het onderzoek zijn gezondheidsrelaties geduid. Bij het onderzoek zijn veel partijen betrokken, zoals burgers, wetenschappers en Provinciale Staten.

Omdat de provincie op veel terreinen invloed heeft op de gezondheid van burgers, is een samenhangend programma nodig om de gezondheid te verbeteren. Het onderzoek heeft geleid tot een provinciaal programma en een hoofdstuk in het coalitieakkoord 2019-2023.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek Gezond Zuid-Holland 2040 (pdf, 43 MB).

Toekomst van werk

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019
  • Uitvoerder: SEOR
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, werkgelegenheid
  • Databronnen: Diverse
  • Fase: Afgerond

De provincie Zuid-Holland streeft naar passend werk voor iedereen. De uitgangspositie is veelbelovend: alle nationale economische topsectoren zijn in Zuid-Holland aanwezig. Tegelijkertijd staat de economie voor een omvangrijk vernieuwingsproces. Dit heeft gevolgen voor de vereiste vaardigheden en kennis van de beroepsbevolking. Hoe staat de Zuid-Hollandse economie er in 2030 voor en in welke mate sluiten vraag en aanbod op elkaar aan? Onderzoeksbureau SEOR heeft het in 2019 uitgezocht.

De uitkomsten van het onderzoek schetsen een genuanceerd beeld. Over het algemeen lijken de vooruitzichten voorzichtig positief als het gaat om het effect van technologische ontwikkeling op de werkgelegenheid. Techniek leidt bijvoorbeeld tot een hogere arbeidsproductiviteit en daarmee tot een hoger algemeen inkomen. De effecten van technologische en digitale ontwikkeling op het ontstaan of teloorgaan van banen verschillen sterk per sector. Hoe dan ook: het aandeel hoger opgeleiden in de werkgelegenheid van de toekomst stijgt, ten koste van lager en middelbaar opgeleiden.

Het rapport ‘Toekomst van Werk’ werkt door in het ‘Human Capital Akkoord Zuid-Holland’. Voor geïnteresseerden binnen en buiten de provincie zijn in mei 2019 de bevindingen van het onderzoek gepresenteerd op een Plein1-bijeenkomst. Financieel-economisch journalist Addy Schulte heeft hier een artikel over geschreven.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar de toekomst van werk (pdf, 1.3 MB).

Maritiem topcluster

  • Contactpersoon: Manon van Duijn
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2015
  • Uitvoerders: Drechtsteden en de provincie Zuid-Holland
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, ruimtelijke ontwikkeling
  • Databronnen: Maritieme monitor, interviews, werksessies
  • Fase: Afgerond

Deze toekomstverkenning gaat over mogelijke ontwikkelingen van het maritieme cluster en de opties van de maritieme delta om zich hierop voor te bereiden. De verkenning bevat een beschrijving van mogelijke ontwikkelingen op basis van scenariostudie. De uitkomsten zijn ruimtelijk vertaald naar hotspots in de regio. Hierop zijn 3 ontwerpende onderzoekstudies gedaan, die aanzet vormen voor een regionale ruimtelijke strategie.

Het onderzoek heeft bijgedragen aan een nieuwe manier van samenwerken en focus bij de regionale opgaven. De resultaten zijn in 2016 vastgelegd in een bestuursakkoord tussen de provincie en de regio. De regionale partijen hebben vervolgens een groeiagenda voor de Drechtsteden gemaakt. Langs de lijnen van die agenda werken de Drechtstedengemeenten, partners en de provincie Zuid-Holland nu verder aan 3 programma’s: 1) goed wonen, 2) goed werken en 3) goede bereikbaarheid.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar het maritieme topcluster (pdf, 3.2 MB).

Vestigingsplaatsfactoren van de toekomst

Het gebruik van Zuid-Hollandse steden en landschappen wordt anders en intensiever. Onze steden verdichten, onze mobiliteit verandert. Opgaven rond klimaat, gezondheid, inclusiviteit en energietransitie hebben gevolgen voor de publieke ruimte, net als de vraag vanuit nieuwe economische activiteiten (digitalisering, circulaire economie). Maar hoe verhouden ons huidig ruimtelijk aanbod en de toekomstige maatschappelijke behoefte zich tot elkaar?

Hierover is een Plein1-debat georganiseerd waarin het resultaat van de eigen analyse en een eerste definitie van de publieke ruimte van Zuid-Holland zijn gepresenteerd. 3 experts hebben op basis van het debat vervolgens adviezen opgeleverd, die input vormen voor sporen als de integrale verstedelijkingsstrategie, herijking ruimtelijke kwaliteit en functiemenging. Er is geen apart vervolgonderzoek uitgevoerd.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek. Bekijk hier deel 1 (pdf, 10 MB), deel 2 (pdf, 173 kB), deel 3 (pdf, 213 kB) en deel 4 (pdf, 675 kB) van het onderzoek.

Interventiestrategieën

  • Contactpersonen: Marius Schwartz, Helmut Thoele
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2017
  • Uitvoerders: AT Osborne en Jongens van de Tekeningen
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: Samen werken aan Zuid-Holland
  • Thema's: Bestuur, economie, milieu en klimaat, natuur en landschap, recreatie en toerisme, bodemdaling, opgavegericht werken
  • Databronnen: Geen (alleen interviews)
  • Fase: Afgerond

In het toekomstonderzoek interventiestrategieën is verkend waarom, hoe en wanneer interventies in een beleids-of uitvoeringsproces nodig zijn en wat daarbij te leren valt uit de casuïstiek. Het onderzoek is afgerond in 2017. De verkenning pleit voor periodieke reflectie op de effectiviteit van een aanpak van de opgave, de samenstelling van een netwerk of team. De verkenning is een van de inspiratiebronnen geweest tijdens een collegeconferentie in april 2018, voor het gesprek over sturing in netwerken. De verkenning onderstreept ook het belang van periodieke bestuurlijke reflectie op strategie, aanpak en persoonlijke voorkeurstijlen. De leerpunten zijn gebruikt bij het opstellen van een tool voor medewerkers: de handleiding 'Omgaan met rolkeuzes bij netwerkend werken' en een nieuwe handleiding 'Professioneel opdrachtgeverschap'.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek interventiestrategieën (pdf, 2.7 MB).

(On)begrensde technologie - maatschappelijke invloed van nieuwe technologie (MINT)

  • Contactpersoon: Jeroen van Schaick
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2017
  • Uitvoerders: de provincie Zuid-Holland, DRIFT, STT, Rathenau, Wisdom of the Crowd, hogeschool Rotterdam, In4Art, Ruimtevolk, Wolfpack, Border Sessions
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: Samen werken aan Zuid-Holland
  • Thema's: Bestuur, economie, informatie en automatisering, ruimtelijke ontwikkeling
  • Fase: Afgerond

De kranten staan vol met technologische vernieuwingen, zoals 3D-printers, internet der dingen en robotisering. Deze ontwikkelingen bieden kansen, maar brengen ook zorgen met zich mee. Wat betekent dit voor onze privacy? En wat betekent dit voor de banenmarkt? In het onderzoek ‘(On)begrensde Technologie’ zijn 4 toekomstbeelden omschreven: de eilandenwereld, de conglomeratenwereld, de grenze(n)loze wereld en de bottom-up-wereld. Geïnspireerd door dit onderzoek:

  • werken we als provincie aan ‘Waarde(n)vol Digitaliseren’;
  • werken we aan een ethisch kader voor technologische innovaties;
  • verkennen we de mogelijkheden van digitalisering in het mkb;
  • werken we als provincie mee in smart city-initiatieven;
  • maken we plannen voor de rol van de provincie bij digitale infrastructuur in Zuid-Holland;
  • hebben we een vervolgonderzoek laten uitvoeren over de toekomst van werk.

Lees meer over MINT of neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar (on)begrensde technologie (pdf, 23 MB).

Nieuwe afhankelijkheid tussen Water, Voedsel en Energie (NEXUS)

  • Contactpersoon: Jeroen van Schaick
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020
  • Uitvoerders: de provincie Zuid-Holland, TNO research, FABRICations, WING en Studio Marco Vermeulen
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: Samen werken aan Zuid-Holland
  • Thema's: Energie, landbouw, tuinbouw, water
  • Fase: Afgerond

Hoe zorgen we in de toekomst voor genoeg en duurzaam geproduceerd water, voedsel én energie? Wat betekent het om ruimte te maken voor energie, voor voedselproductie en voor waterhuishouding? Wat betekent droogte eigenlijk voor de energievoorziening? Zomaar 3 vragen waarin water, voedsel en energie overlap met elkaar hebben. Het zijn problemen die we vaak proberen op te lossen met manieren die we al kennen: als waterprobleem, als energieprobleem of als voedselprobleem. Zuid-Holland ging op zoek naar slimme én simpele oplossingen waarbij water, voedsel en energie in samenhang bekeken werden. ’Nexus’ wordt dit ook wel genoemd.

In verschillende gebieden van Zuid-Holland zijn in samenwerking met Greenport West-Holland, samenwerkingsverband Groene Hart, onderzoeksprogramma SURF VerDuS en gemeente Den Haag 4 toekomstdialogen georganiseerd. In deze dialogen is gezocht naar mogelijkheden om water-, voedsel- en energieprofessionals in de toekomst beter te laten samenwerken. We ontwikkelden dialoogvormen, prikkelden met nexus-blogs en serious game ‘Vitaal Verknoopt’ en brachten goede voorbeelden samen in de nexus-innovatiewaaier.

Met TNO is op basis daarvan een verdiepende verkenning gedaan naar een nexus-handelingsperspectief voor de provincie in het veenweidegebied en de glastuinbouw. TNO identificeert de nexus voor de provincie als organisatorische opgave. Handelen naar dit perspectief vraagt veranderingen in politieke mechanismen (meer lange termijn) en organisatorische aanpassingen (meer samenwerking en geen ‘afrekencultuur’ op sectordoelstellingen). Daarnaast zijn geïntegreerde financiële stromen en aanpassingen in wet- en regelgeving nodig, net als een integrale kennisinfrastructuur, met stakeholders die diepte- en breedtekennis combineren. De provincie zet het nexusdenken door met ‘vliegwielsessies’ als onderdeel van een gebiedsgerichte aanpak.

Lees meer over WaVEn Nexus of neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek NEXUS (pdf, 1.3 MB).

Verbindende ruimtelijke concepten

  • Contactpersonen: Marius Schwartz en Helmut Thoele
  • E-mail:  en 
  • Jaar van uitvoering: 2019
  • Uitvoerder: Architecture Workroom Brussels
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: Samen werken aan Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, energie, milieu en klimaat, natuur en landschap, recreatie en toerisme, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer, ruimtelijk ontwerp
  • Databronnen: Ruimtelijke data (waar zijn welke opgaven geografisch zichtbaar)
  • Fase: Afgerond

Onderzoek naar de ruimtelijke impact op regionaal niveau van grote maatschappelijke opgaven en hun onderlinge beïnvloeding. 4 type gebieden zijn voorzien van een ruimtelijk toekomstperspectief: 1) voedselpoorten, 2) circulaire waterfronten, 3) health oriented-development en 4) glastuinwijken.

Dit heeft een werkmethode opgeleverd die op testlocaties met onze netwerkpartners toegepast kan worden. Het doel van die methode is om urgente en kansrijke opgaven met elkaar te verbinden én een programma te bieden om goede voorbeelden op te schalen voor heel Zuid-Holland. Het resultaat van de verkenning is gepresenteerd op een Plein1-bijeenkomst in maart 2019. Op dit moment verkent de provincie hoe zij via bestaande programma’s in Zuid-Holland (bijvoorbeeld Vitale landbouw) de werkmethode in kan zetten. Hiervoor nodigen we u uit initiatieven aan te dragen. Bij voorkeur gaat dat om concrete locaties waar mensen en organisaties die aan verschillende transities werken, elkaar kunnen ontmoeten.

Neem contact op met voor meer informatie of het rapport van dit onderzoek.

Toekomst voedselsysteem

  • Contactpersoon: Jasper Dijkema
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2021
  • Uitvoerders: de provincie Zuid-Holland i.s.m. kennisinstituten
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: Samen werken aan Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, milieu en klimaat, natuur en landschap, Omgevingswet, recreatie en toerisme, ruimtelijke ontwikkeling
  • Databronnen: Eerdere verkenningen en beleidsstukken van PBL, HAS en DRIFT
  • Fase: In voorbereiding

De maatschappelijke druk op het voedselsysteem om gezonder, duurzamer en robuuster te worden, neemt toe. Wetenschappelijke rapporten stippen de noodzaak daarvan aan. Sturing vanuit de (provinciale) overheid op verandering in dat voedselsysteem heeft nog beperkte aandacht gekregen. Welke kennisstructuur gaat ons in Zuid-Holland helpen om stappen te zetten naar gezond, duurzaam en betaalbaar voedsel in 2040?

Voedselfamilies Zuid-Holland heeft al een begin gemaakt met een voedselaanpak in de provincie. De vraag is nu hoe dit te verbreden en te verdiepen om de knoppen te identificeren waarmee de overheid daadwerkelijk kan sturen. Het onderzoek is tot stand gekomen door samenwerking met Stichting Voedselfamilies en kennisinstellingen DRIFT, Hogeschool HAS (en mogelijk Wageningen University & Research). Agrariërs, ondernemers, ketenpartijen en lokale overheden zijn intensief betrokken bij dit traject. Met dit onderzoek wil de provincie een kennisstructuur in Zuid-Holland maken waar kennispartijen, ondernemers, ngo’s, maatschappelijke organisaties, lokale overheden en ketenspelers met elkaar leren stappen te zetten naar duurzaam, gezond en betaalbaar voedsel in Zuid-Holland.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Mobiliteitstransitie en verstedelijking

  • Contactpersoon: Ronald Haverman
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2021
  • Uitvoerders: de provincie samen met Zuid-Hollandse kennisinstellingen, andere overheden en belangenorganisaties
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Verkeer en vervoer, ruimtelijke ontwikkeling
  • Fase: In voorbereiding

We willen dat onze provincie ook in de toekomst een uitstekend leefbaar, duurzaam en concurrerend gebied in de wereld is. Er komen echter grote veranderingen op ons af. Zuid-Holland verstedelijkt steeds meer. Door de hoge bouwdichtheid en nabijheid van voorzieningen en openbaar vervoer zijn stedelingen vaak op zoek naar een andere invulling van mobiliteit. Tegelijkertijd staat de bereikbaarheid van het landelijk gebied onder druk, met name als mensen zich niet met de auto willen of kunnen verplaatsen.

Daarnaast zijn de toenemende files en parkeerproblemen, de opkomst van de elektrische fiets, de elektrische en zelfrijdende auto en klimaatdoelstellingen belangrijke aanjagers voor een mobiliteitstransitie. Wellicht spelen ook langetermijneffecten van corona een rol. Zo kiezen mensen nu vaker voor een individueel vervoermiddel als de auto of de fiets en zijn zij meer vertrouwd met online werken, waardoor reizen ook in de toekomst niet altijd nodig zal zijn.

Mobiliteit en de ruimtelijke inrichting van onze provincie gaan er dus heel anders uitzien. Dit toekomstonderzoek brengt de verwachte veranderingen in beeld en schetst scenario’s, met mogelijke interventies door overheden. Het moet een breed gedragen onderzoek worden met betrokkenheid van relevante doelgroepen en stakeholders uit Zuid-Holland. Een vorm van participatief onderzoek op een manier die optimaal doorwerkt.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek of lees de snelstudie kansen voor deelfiets en deelscooter in Zuid-Holland (pdf, 752 kB) of de snelstudie Kansen voor dichtbij huis werken in Thuiswerkhubs.

Eenzaamheid in Zuid-Holland

  • Contactpersonen: Brenda de Geus en Tim de Beer
  • E-mail:  en 
  • Jaar van uitvoering: 2021
  • Uitvoerder(s): ZorgFocuZ / Bureau HHM
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: Samen werken aan Zuid-Holland
  • Thema's: Bestuur, economie, Omgevingswet, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: Diverse
  • Fase: In uitvoering

Eenzaamheid wordt al een halve eeuw structureel onderzocht, maar pas veel recenter als nijpend maatschappelijk probleem gezien. De toekomst is ongewis, maar de coronamaatregelen hebben zonder enige twijfel een negatieve invloed gehad. Gezondheid, verplaatsing, veiligheid, werk, digitalisering, sociale samenhang, meedoen: het zijn allemaal onderwerpen die te maken hebben met (de kwaliteit van) menselijke contacten. Daarmee, en met het feit dat er in de provincie diverse ‘kwetsbare’ groepen leven, is eenzaamheid verminderen en voorkomen ook voor de provincie Zuid-Holland van groot belang.

Dit onderzoek wil allereerst in kaart brengen hoe het met eenzaamheid in Zuid-Holland gesteld is (nu en in de toekomst), welke groepen eenzaam zijn en welke factoren bepalen of mensen al dan niet eenzaam zijn. Daarbij wordt nadrukkelijk de verbinding gezocht met enkele voor de provincie relevante domeinen: werk, digitalisering, mobiliteit, wonen en gezondheid. Daarnaast worden de ervaringen en suggesties van 3 onderling van elkaar verschillende Zuid-Hollandse gemeenten meegenomen: Den Haag, Dordrecht en Goeree-Overflakkee. Er is bewust gekozen voor een spreiding m.b.t regio, bevolkingsdichtheid en al genomen initiatieven om eenzaamheid te bestrijden. Het onderzoek behelst deskresearch, diepte-interviews, focusgroepen en een enquête.

Mocht het onderzoek daar aanleiding toe geven, dan wordt in vervolgonderzoek aan de hand van expertinterviews en/of een ontwerpsessie gekeken naar eventuele denkrichtingen om via de inrichting van de fysieke leefomgeving eenzaamheid te verminderen of te voorkomen.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Maatschappelijke beleidsonderzoeken

Inclusieve transities

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020/2021
  • Uitvoerder: I&O Research
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: Samen werken aan Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, energie, digitalisering, samenleving en maatschappij
  • Databronnen: Diverse
  • Fase: Afgerond

De samenleving en economie ondergaan enkele ingrijpende transities. Wat deze transities gemeen hebben: ze zijn alle langdurige, soms decennia omvattende processen. En ze hebben een bepaalde mate van ‘onvermijdelijkheid’ over zich – tenminste, als het aan beleidsbepalers ligt. Alsof de overheid tegen haar burgers zegt, in de woorden van publicist Paul Scheffer: ‘Wen er maar aan'. Maar niet iedereen wil en kán aan deze veranderingen 'wennen'.

Dit onderzoek kijkt naar de mate waarin bewoners van Zuid-Holland vier grote maatschappelijke transities als ‘toegankelijk’ ervaren – nu, en met het oog op de toekomst. Zijn ze positief of negatief over deze veranderingen, en waarom? Hebben ze het gevoel dat ze mee kunnen? Zien ze deze veranderingen als onvermijdelijk? En hoe hangen zaken als leeftijd, opleidingsniveau en maatschappelijk vertrouwen met deze attitudes samen?

Het onderzoek geeft inzicht in aanknopingspunten voor (provinciaal) beleid om inwoners die moeilijk grip hebben op deze transities niet alleen te horen, maar ook te bereiken en te betrekken. De transities zijn flexibilisering van de arbeidsmarkt, de energietransitie, de digitale revolutie en de multiculturele samenleving.

Neem contact op met  of lees het rapport over Inclusieve transities.

Inclusiviteit en erfgoedlijnen

  • Contactpersonen: Nadja van den Heuvel en Tim de Beer
  • E-mail:  en 
  • Jaar van uitvoering: 2021
  • Uitvoerders: Motivaction en Transcity
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Erfgoed, samenleving en maatschappij, inclusiviteit
  • Databronnen: Desk research, interviews, focusgroepen
  • Fase: In uitvoering

De provincie Zuid-Holland herbergt 7 erfgoedlijnen: thematisch dan wel regionaal samenhangende verzamelplaatsen van cultureel erfgoed. Het is echter de vraag in hoeverre deze erfgoedlijnen door alle beoogde doelgroepen als ‘inclusief’ worden ervaren. Daarbij gaat het allereerst om inclusiviteit in objectieve zin: kloppen de verhalen rondom de erfgoedlijnen historisch gezien eigenlijk wel, of worden bepaalde groepen ten onrechte buitengesloten? Maar het gaat óók om inclusiviteit in subjectieve zin: voelen mensen dat de verhalen ook op henzelf betrekking hebben, of gaat het in hun gevoel vooral over ‘anderen’?

Middels kwalitatief onderzoek (expertinterviews, focusgroepen) probeert Motivaction in samenwerking met Transcity deze vragen te beantwoorden. De te onderzoeken groepen betreffen mensen met een migratieachtergrond, mensen uit de LHBTIQ+ gemeenschap, ouderen en mensen met een beperking.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek

Strategische analyse van cultuursector in Zuid-Holland

  • Contactpersonen: Tim de Beer en Diana Vermeulen
  • E-mail:  en 
  • Jaar van uitvoering: 2021
  • Uitvoerders: Hendrik Beerda Consultancy en No Ties
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Erfgoed, toerisme, cultuur
  • Databronnen: Grootschalige enquête
  • Fase: In uitvoering

Hendrik Beerda Consultancy voert al sinds 2006 jaarlijks onderzoek uit naar de kracht van en binding met culturele ‘merken’ (theaters, podia, musea etc.). Dit onderzoek is landelijk, maar kan ook worden toegespitst op regio’s. De nieuwste meting loopt sinds december 2020 en is in februari 2021 afgerond.

In opdracht van de provincie Zuid-Holland zal Hendrik Beerda, met gebruikmaking van de onderzoeksfaciliteiten van No Ties B.V, voor de periode 2010-2021 de antwoorden op de volgende vragen formuleren. Hoe heeft de Zuid-Hollandse cultuursector zich volgens de gemiddelde Nederlander ontwikkeld? Hoe heeft de Zuid-Hollandse cultuursector zich volgens de gemiddelde Zuid-Hollander ontwikkeld? En welke adviezen ter versterking van de Zuid-Hollandse cultuursector kunnen op basis van de verkregen data worden geformuleerd?

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Discriminatie op de woningmarkt

Discriminatie op de woningmarkt is een groeiend probleem, zo blijkt uit eerder onderzoek in onder andere Amsterdam en Den Haag - helemaal nu er aanhoudende krapte is op de woningmarkt. Hoe zit dat in heel Zuid-Holland: wat is de omvang van het probleem, wie treft het, hoe wordt er gediscrimineerd, is er een trend zichtbaar? Dit onderzoek kijkt naar de mate waarin de Zuid-Hollandse woningmarkt zowel voor potentiële huurders als voor kopers niet of minder toegankelijk is voor bepaalde bevolkingsgroepen, als gevolg van ongeoorloofde selectie (discriminatie).

Het onderwerp is complex: een genuanceerde definitie van ‘discriminatie’ is belangrijk, omdat er een wezenlijk verschil kan bestaan tussen gepercipieerde en daadwerkelijke discriminatie. Regelmatig zijn zowel partijen die discrimineren als partijen die hier het slachtoffer van worden zich hier niet bewust van. Zowel het perspectief van aanbieders (zoals verhuurders, hypotheekverstrekkers, verkopers, etc.) als dat van afnemers (particuliere huurders, huurders in de sociale woningbouwsector en kopers) komt in het onderzoek aan bod.

Om een grondig beeld te krijgen, bestaat het onderzoek uit verschillende elementen: een vergelijkende literatuurstudie, expertinterviews, interviews met betrokken partijen, analyses van bestaande gegevens en een survey onder diverse bevolkingsgroepen naar ervaren discriminatie.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Corona, armoede en Zuid-Hollandse gemeenten

Naar aanleiding van een aangenomen motie in Provinciale Staten (november 2020) onderzoekt Panteia in hoeverre de coronapandemie heeft geleid tot een toename van armoede en sociale problemen onder inwoners en daarmee ook tot een toename van financiële problemen voor de Zuid-Hollandse gemeenten.

Het vermelden van de onderzoeksperiode (de eerste helft van 2021) is van belang, omdat de coronamaatregelen effecten sorteren die door de tijd heen veranderen. Daardoor schetst het onderzoek noodgedwongen een beeld dat snel veroudert. Om dergelijke bezwaren weg te nemen, zal er ook nadrukkelijk gekeken worden naar bijkomende financiële en sociale/mentale problemen (schulden, dakloosheid, verslavingen, depressie etc.) van mogelijke risicogroepen.

Het onderzoek werkt met scenario's ten aanzien van de problemen die mensen in de nabije toekomst waarschijnlijk gaan ondervinden en welke financiële problemen Zuid-Hollandse gemeenten ten gevolge van de pandemie ervaren en gaan ondervinden.

De eerste (cijfermatige) bevindingen zullen in de Voorjaarsnota 2021 worden opgenomen. De meer kwalitatieve, duidende uitkomsten volgen rond de zomer.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Energietransitie en maatschappelijke gevolgen

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020/2021
  • Uitvoerders: Kantar en E-Canvasser
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: Schone energie voor iedereen
  • Thema's: Energietransitie, participatie
  • Databronnen: Interviews, survey, big data analyse
  • Fase: Afgerond

De energietransitie (het overschakelen van fossiele naar duurzame energiebronnen) is in volle gang. Tegelijkertijd zijn draagvlak en participatie altijd heikele thema's. De energietransitie stuit soms op weerstand, terwijl er vaak een kleine, nogal homogene voorhoede is die initiatief neemt. Het meekrijgen van de ‘middengroep’ is een stuk lastiger.

Dit onderzoek, uitgevoerd door Kantar en E-Canvasser, nam de lokale deelname aan de energietransitie in een landelijke RES-regio (Alblasserwaard) en een stedelijke RES-regio (Drechtsteden) van de provincie Zuid-Holland onder de loep. Daarbij kwamen diverse vragen aan bod. Welke mensen nemen deel aan lokale opwek- en besparingsinitiatieven, welke niet? En waarom wel/niet? Zijn er verschillen in actiebereidheid als het om zelf opwekken (zonnepanelen, warmtepompen) of energiebesparing gaat? Zien mensen graag een overheid die het voortouw neemt, of nemen ze liever zelf de regie? Last, but not least: op welke manier kan de ‘brede middengroep’ (mensen die nu nog niets doen, maar onder de juiste voorwaarden mogelijk wel iets willen doen) worden verleid om in te stappen?

Het onderzoek bestond uit een grote, representatieve survey onder bewoners van beide gebieden, aangevuld met ‘microtargeting’ technieken. Dat laatste houdt in dat op basis van bestaande open source data ‘wijkprofielen’ werden opgesteld. In de laatste ‘kwalitatieve’ onderzoeksfase werd, samen met de provincie Zuid-Holland, een aantal communicatieboodschappen ‘op maat’ ontwikkeld en getest op begrijpelijkheid, geloofwaardigheid, acceptatie, herkenning, overtuigingskracht en waardering.

De inzichten uit het onderzoek worden door de provincie Zuid-Holland gebruikt in de communicatie en samenwerking met de RES-regio's en gemeenten.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar de energietransitie (pdf, 4.7 MB).

Cultureel erfgoed en vestiging

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020/2021
  • Uitvoerder: Tympaan
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Erfgoed, vestigingsklimaat, inclusiviteit
  • Databronnen: Desk research, interviews
  • Fase: In uitvoering

De aanwezigheid van erfgoed wordt door city en regio marketeers vaak ingezet als lokmiddel om toeristen te trekken. Maar de aantrekkelijkheid reikt mogelijk verder: het vermoeden is dat er ook een verband tussen cultureel erfgoed en vestigingsklimaat bestaat. West-Europese landen concurreren niet wezenlijk meer op factoren als bereikbaarheid, afzetmarkten en een goed opgeleide beroepsbevolking. Het leefklimaat wordt belangrijker; cultureel erfgoed maakt hier deel van uit. Enkele wetenschappelijke studies ondersteunen deze hypothese, maar schetsen ook dat het lastig is om een oorzakelijk verband vast te stellen.

Dit onderzoek verkent de mate waarin en de manier waarop de aanwezigheid van cultureel erfgoed van invloed is op de vestiging van buitenlandse bedrijven en werknemers. Hierbij wordt erfgoed breed opgevat: niet alleen monumenten en gebouwen, maar het kan ook om beschermde stads- en dorpsgezichten gaan.

Omdat er nog weinig cijfers beschikbaar zijn, is de aanpak van het onderzoek vooral kwalitatief van aard. Er wordt begonnen met desk research/ secundaire data analyse waarna er enkele inhoudelijke experts en buitenlandse kenniswerkers worden geïnterviewd.

Afhankelijk van de bevindingen – wel of geen duidelijke causale relatie - zal bekeken worden of een vervolgonderzoek nodig is. De bevindingen bieden hoe dan ook inzicht in de mate waarin bepaalde onderdelen van het Zuid-Hollands erfgoed aantrekkingskracht uitoefenen op buitenlandse kenniswerkers.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Maatschappelijk onbehagen

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020
  • Uitvoerder: I&O Research
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: Samen werken aan Zuid-Holland
  • Thema's: Samenleving en maatschappij, democratie, transities, inclusiviteit, participatie
  • Databronnen: Desk research, focusgroepen, survey
  • Fase: Afgerond

Maatschappelijk onbehagen is een latent probleem dat de afgelopen jaren op meer belangstelling van wetenschap en journalistiek mag rekenen. Het is gerelateerd aan, maar niet hetzelfde als maatschappelijk pessimisme. Heel kort gezegd: het gaat om het gevoel dat mens en politiek geen grip (meer) hebben op heden en toekomst.

Iedere burger kampt wel met een lichte mate van maatschappelijk onbehagen, maar als grote groepen met een grote mate van onbehagen kampen dan kan dit negatieve gevolgen hebben voor zaken als institutioneel vertrouwen, sociale cohesie en maatschappelijke participatie.

I&O Research onderzocht wie in welke mate in Zuid-Holland met maatschappelijk onbehagen kampt, waaruit dat onbehagen dan wel bestaat en welke individuele en maatschappelijke gevolgen dat heeft. Het onderzoek is in december 2020 afgerond. Gelijktijdig met dit onderzoek voerde I&O Research gelijksoortig onderzoek uit in opdracht van de provincie Overijssel. De provincie Zuid-Holland zal dan ook samen met Overijssel nader bekijken welke handelingsperspectieven er aan de uitkomsten van het onderzoek kunnen worden verbonden.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Sociale verschillen en overeenkomsten in Zuid-Holland

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2018
  • Uitvoerder: RIGO
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: Samen werken aan Zuid-Holland
  • Thema's: Demografie, inclusiviteit, ongelijkheid
  • Databronnen: CBS, Atlas voor Gemeenten, Kadaster, etc.
  • Fase: Afgerond

Zuid-Holland is een pluriforme provincie. Van Katwijk tot Wassenaar, van het Westland tot Midden-Delfland: demografisch en cultureel zeer verschillende gemeenten lopen soms in elkaar over. Heterogene bevolkingsgroepen leven pal naast, en vaak dwars door elkaar heen.

Onderzoeksbureau RIGO zette met behulp van bestaande cijfers alle verschillen en overeenkomsten op een rij. Regionale verschillen in werk, opleiding en vermogen zijn (nog) niet alarmerend groot, maar de ingrediënten voor toenemende kloven zijn wel aanwezig. Armoede en isolement bestaan vooral in de steden onder (oudere) immigranten die geen (volledig) recht op AOW hebben of geen pensioen hebben opgebouwd en daardoor bijstand nodig hebben.

De onderwijsparticipatie is hoog onder jongeren in ‘groeigemeenten’ en in Delft en Leiden. Ze is laag (en neemt af) in plaatsen met veel hoogwaardige tuinbouw of visserij (Westland, Katwijk), niet toevallig ook gemeenten waar bovengemiddeld vaak op protestpartijen wordt gestemd. Het vermoeden bestaat dat veel jongeren hier gaan werken in plaats van studeren.

Het rapport concludeert dat de ruimtelijke verschillen tussen ‘can en cannot’ niet alleen worden bestendigd, maar dat er ook gerede kans bestaat dat deze groter worden. Of dit in de toekomst een risico vormt in termen van ‘inclusiviteit’, hangt mede af van ontwikkelingen op de arbeids- en woningmarkt.

Het rapport is ingezet voor een congres Slim Ruimtegebruik (in 2019) en wordt vaak aangehaald bij vervolgstudies naar inclusiviteit binnen Zuid-Holland.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek naar sociale verschillen en overeenkomsten (pdf, 4.3 MB).

Sociale inclusiviteit en vervoersarmoede

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019
  • Uitvoerder: Panteia
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Mobiliteit, inclusiviteit
  • Databronnen: Secundaire data (CBS, KIM)
  • Fase: Afgerond

De provincie werkt aan het versterken en verduurzamen van mobiliteit en mobiliteitsketens. Om het verband tussen het creëren van een meerkernig stedelijk netwerk en de bereikbaarheid hierbinnen (‘sociaaleconomische inclusie’) in Zuid-Holland zichtbaar te maken, is behoefte aan inzicht in de (mate van) bereikbaarheid van voorzieningen in ruimtelijk perspectief en in termen van bevolkingsgroepen. Welke groepen ervaren ‘vervoersarmoede’?

Panteia heeft op buurtniveau gekeken in hoeverre er in Zuid-Holland sprake is van vervoersarmoede in relatie tot de voorzieningen onderwijs, zorg, banken en recreatie. Er is met name gekeken naar verschillen in leeftijd en inkomen. De meegenomen vervoersmodaliteiten betroffen de auto, de fiets en het ov.

Het onderzoek concludeert dat er in Zuid-Holland nauwelijks sprake is van vervoersarmoede: Zuid-Holland is een provincie met een hoge bevolkingsdichtheid, veel voorzieningen en het beschikt over openbaar vervoer met de beste reizigerswaardering van Nederland. Wel is er sprake van ‘losstaande’ situaties waarin de bereikbaarheid van voorzieningen minder goed is, zoals in de Alblasserwaard en de Hoeksche Waard. Verder geldt: hoe hoger de leeftijd en hoe lager het inkomen, hoe minder goed de voorzieningen bereikbaar zijn. Het Kennisinstituut voor Mobiliteit en CBS komen in soortgelijk onderzoek tot vergelijkbare conclusies.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar sociale inclusiviteit en vervoersarmoede (pdf, 1.9 MB)

Circulaire economie en maatschappelijke gevolgen

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019
  • Uitvoerder: Ecorys
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: Schone energie voor iedereen
  • Thema's: Circulaire economie, samenleving en maatschappij, inclusiviteit
  • Databronnen: Desk research, kwalitatief onderzoek
  • Fase: Afgerond

De transitie naar een circulaire samenleving biedt enorme kansen - voor overheden, bedrijven en burgers. Maar dat wil niet zeggen dat alle groepen burgers daar ook van profiteren. Daarom moet de overheid oog hebben voor mensen die achterblijven, of die, in werkelijkheid of in hun eigen beleving, er op achteruit dreigen te gaan.

Ecorys heeft onderzoek gedaan naar de (mogelijke) sociale effecten van deze transitie. Het onderzoek betrof zowel grondig literatuuronderzoek als een bijeenkomst waarin experts in meerdere gespreksronden in debat gingen. Het onderzoek concludeert dat een circulaire economie vele sociale kansen biedt, maar ook kan zorgen voor bedreigingen. Een circulaire economie biedt kansen voor alle opleidingsniveaus en het heeft mogelijk een positieve invloed op de gehele werkgelegenheid. Hiervoor is het wel noodzakelijk dat het aanbod van arbeid op de lange termijn ook stijgt, anders dreigt een verdringingseffect. Bovendien zijn de baten niet evenredig verspreid over alle sectoren.

In deze verkennende studie kunnen geen specifieke getroffen groepen worden aangewezen. Daarvoor is additioneel onderzoek nodig, waarbij in meer detail wordt gekeken naar sociale gevolgen voor specifieke doelgroepen en regio’s.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar een circulaire economie en de maatschappelijke gevolgen (pdf, 1.1 MB).

Circulaire economie en werk

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019
  • Uitvoerder: TNO
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: Schone energie voor iedereen
  • Thema's: Circulaire economie, arbeidsmarkt
  • Databronnen: Diverse secundaire databronnen (o.a. CBS, LISA)
  • Fase: Afgerond

De transitie naar een circulaire economie gaat gepaard met andere typen banen en een verandering in werkgelegenheid. Om voorbereid te zijn op deze veranderingen, heeft onderzoeksbureau TNO beleidsvoorbereidend onderzoek gedaan naar de directe, aanwijsbare invloed van een transitie naar een (meer) circulaire economie op de aard en omvang van werkgelegenheid in Zuid-Holland. Dit is gedaan op basis van de 5 transitiethema’s in het rijksbrede programma Circulaire Economie: biomassa en voedsel, bouw, kunststoffen, maakindustrie en consumptiegoederen.

Het onderzoek biedt inzicht in de veranderingen in werkgelegenheid, op basis van een ‘gematigd’ en ‘hoog’ circulair scenario ten opzichte van een ‘business-as-usual’ scenario. De basis voor de analyse zijn nationale trends/activiteiten die waarneembaar zijn in statistieken. De resultaten van het werkgelegenheidsonderzoek zijn gekoppeld aan de ‘Human Capital Agenda’ (belegd bij de Economic Board Zuid-Holland en de provincie).

TNO schat in dat investeringen in circulaire economische activiteiten minstens 5.000 opleidingen mogelijk maken, dat minstens driekwart van het aantal te creëren banen toegankelijk is voor mensen die volledig werkloos zijn of een kleine deeltijdbaan hebben en dat er minstens 1.000 mbo-afgestudeerden werk kunnen vinden in activiteiten die passen in een circulaire economie.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar een circulaire economie en werk (pdf, 1.2 MB).

Cultuurparticipatie en bereik

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019
  • Uitvoerder: Tympaan
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: Een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Cultuurparticipatie, inclusiviteit
  • Databronnen: Desk research, stakeholder interviews, secundaire data (CBS, DUO, instellingen cultuurparticipatie)
  • Fase: Afgerond

De provincie Zuid-Holland ondersteunt gemeenten bij de uitvoering van hun taken op het gebied van cultuurparticipatie door een beperkte basisvoorziening in stand te houden. Deze bestaat uit Kunstgebouw, Jeugdtheaterhuis Zuid-Holland, Popunie Zuid-Holland en Stichting Educatieve Orkest Projecten. De basisvoorziening cultuurparticipatie is er direct en indirect op gericht kunst en cultuur onder kinderen/jongeren te bevorderen.

Tympaan heeft in beeld gebracht wat de beoogde doelgroepen van de basisvoorziening cultuurparticipatie zijn, welke doelgroepen worden bereikt en wat moeilijk bereikbare doelgroepen zijn. Ook is gekeken naar de mogelijkheden om het bereik van de doelgroepen van de basisvoorziening uit te bouwen. Uit het onderzoek blijkt dat leerlingen in landelijke gemeenten, protestants-christelijke leerlingen en leerlingen met een niet-westerse achtergrond aan bepaalde culturele activiteiten structureel minder deelnemen.

Tympaan raadt de instellingen aan om meer geografische spreiding te bewerkstelligen, zich in de belevingswereld van jongeren in te leven, cultuureducatie van het primair naar het voortgezet onderwijs uit te bouwen, aan te sluiten op de behoeften van het speciaal onderwijs, aan te sluiten op de belevingswereld van kinderen in woonwijken met een lagere sociaaleconomische status, aan te sluiten op de behoeften van kinderen met een bijzondere levensbeschouwelijke/ culturele achtergrond, en te benadrukken dat cultuurparticipatie een ‘maatschappelijke’ functie heeft (raakvlakken met het sociaal domein).

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar cultuurparticipatie en bereik (pdf, 2.4 MB).

Sociaal-culturele achtergronden voorzieningengebruik

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019
  • Uitvoerder: I&O Research
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: Samen werken aan Zuid-Holland
  • Thema's: Inclusiviteit, mobiliteit, onderwijs, arbeidsmarkt, cultuur, participatie
  • Databronnen: Desk research, expert interviews, survey
  • Fase: Afgerond

De provincie Zuid-Holland vindt het belangrijk dat voorzieningen op het gebied van wonen, werken en recreëren toegankelijk zijn voor verschillende groepen inwoners. Met andere woorden: voorzieningen moeten inclusief zijn. Fysieke nabijheid en persoonlijke kenmerken en interesses spelen uiteraard een rol bij de vraag of mensen al dan niet gebruik kunnen (en willen) maken van zaken als openbaar vervoer, hoger onderwijs, culturele en sportvoorzieningen en het hebben van betaald werk. Maar ook ‘sociaal-culturele’ factoren (zoals maatschappelijk vertrouwen, de mate van sociale contacten die mensen hebben) spelen hierbij een rol.

I&O Research heeft onderzocht wat de invloed van deze factoren (fysieke nabijheid, persoonsgebonden nabijheid en ‘mentale’ nabijheid) op het al dan niet gebruiken van voorzieningen is. Het onderzoek is uitgevoerd in twee fasen. De eerste fase bestond uit desk research en aansluitend een aantal expertinterviews. De tweede fase bestond uit een grootschalige representatieve survey onder inwoners van Zuid-Holland.

Het onderzoek wijst niet één specifieke groep aan voor wie de toegankelijkheid van voorzieningen in het geding is en die dus mogelijk is buitengesloten. Er is sprake van meerdere factoren die op elkaar ingrijpen of elkaar zelfs kunnen versterken.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar sociaal-culturele achtergronden van voorzieningengebruik (pdf, 2.9 MB).

Arbeidsmigranten

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019-2020
  • Uitvoerder: SEOR
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: Een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Wonen, demografie, arbeidsmarkt
  • Databron: CBS
  • Fase: Afgerond

Tot de coronapandemie was er een groeiend aantal arbeidsmigranten in Zuid-Holland werkzaam. Een deel van hen verbleef tijdelijk in Nederland en woonde onder slechte omstandigheden. Het betreft arbeidsmigranten die korter dan 3 jaar in Nederland verblijven en die nog geen aanspraak kunnen maken op reguliere huisvesting. Er is derhalve behoefte aan (flexibele) huisvesting voor deze arbeidsmigranten. De provincie is hiervoor samen met andere partijen het Programma Huisvesting Arbeidsmigranten gestart.

Omdat een sluitende registratie van (kortverblijf) arbeidsmigranten ontbreekt, heeft SEOR de omvang en samenstelling van deze groep binnen Zuid-Holland – nu en in de toekomst - in kaart gebracht. Het merendeel van de arbeidsmigranten is afkomstig uit Polen, met een geleidelijke toename van arbeidsmigranten uit Roemenië en Bulgarije. Jonge, alleenstaande mannen vormen de meerderheid.

Verwacht kan worden dat de vraag naar arbeidsmigranten toeneemt, gezien vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Het probleem is echter dat de coronapandemie alle ontwikkelingen heeft doorbroken, waardoor de toekomst onzeker is.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar arbeidsmigranten (pdf, 1.1 MB).

Electorale veranderingen in Zuid-Holland

  • Contactpersoon: Tim de Beer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019
  • Uitvoerder: Josse de Voogd
  • Soort onderzoek: BMO
  • Ambitie: Samen werken aan Zuid-Holland
  • Thema's: Inclusiviteit, demografie, publieke opinie, stemgedrag
  • Databronnen: CBS, Kiesraad
  • Fase: Afgerond

Zuid-Holland is in ontwikkeling. Ook electoraal: de afgelopen decennia is de provincie vaak van (politieke) kleur verschoten. Bovendien is geen enkele andere provincie wat stemgedrag betreft intern zo heterogeen als Zuid-Holland. Tot de vroege jaren ’00 domineerden de traditionele ‘grote drie’ (CDA, PvdA, VVD), aangevuld met enkele gemeenten waarin de SGP de grootste partij was (en vaak nog is). Sindsdien is de Zuid-Hollandse kiezer op drift.

Achter de ogenschijnlijk willekeurige politieke voorkeuren door de jaren heen blijken intrigerende regionale patronen schuil te gaan. Electoraal geograaf Josse de Voogd bracht ze in kaart en presenteerde ze op een congres over maatschappelijke kloven. Na afloop van de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 zal hij het onderzoek herhalen en ze wederom presenteren.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar electorale veranderingen in Zuid-Holland (pdf, 3 MB).

Strategische onderzoeken beleidsafdelingen

Samen werken aan Zuid-Holland

DeltaGrid 2050: Perspectieven voor de Zuid-Hollandse energie-infrastructuur

  • Contactpersoon: Marco van Steekelenburg
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019
  • Uitvoerders: Kamangir, Studio Wolfpack, FABRICactions, Studio Marco Vermeulen
  • Soort onderzoek: Toekomstonderzoek
  • Ambitie: Schone energie voor iedereen
  • Thema's: Economie, energie, milieu en klimaat, natuur en landschap, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: Vooral klimaatmonitor over verbruik en geo-data over energie-infrastructuur
  • Fase: Afgerond

Dit ontwerpende onderzoek toont via 3 verschillende benaderingen (patchwork, mainframe en internet of energy) hoe het Zuid-Hollandse energiesysteem er in 2030 en 2050 uit kan zien.

Door het grote en diverse energiegebruik op een beperkt oppervlak speelt infrastructuur in Zuid-Holland een sleutelrol in de energietransitie. De lange levensduur van infrastructuur en de sturende invloed ervan op energiegebruik maakt een langetermijnblik noodzakelijk. Met speciale technieken, een ruimtelijk ontwerp en vele experts zijn de ontwerpen tot stand gebracht. Daarna is de rol van digitalisering bij 2 benaderingen (patchwork en mainframe) onderzocht.

Conclusie van het onderzoek is dat een radicale keuze voor een patchwork- of mainframe-benadering niet tot een wenselijk energiesysteem leidt. Patchwork en mainframe kunnen elkaar wel versterken: een sterke ruggengraat (mainframe), met lokale optimalisatie (patchwork).

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek DeltaGrid 2050 (pdf, 29 MB).

Verkenning inclusieve buitenruimte (LTA)

  • Contactpersoon: Amir Shamsa
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020
  • Uitvoerders: Mulier instituut en BRVT
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning (SV)
  • Ambitie: Gezond en veilig Zuid-Holland
  • Thema's: Recreatie en toerisme
  • Databronnen: Eerdere onderzoeken (vermeld in het onderzoek)
  • Fase: Afgerond

Dit onderzoek brengt de recreatiebehoeften van Zuid-Hollandse inwoners in kaart. Het is zowel kwantitatief (enquête) als kwalitatief (interviews) van aard. Het onderzoek geeft een profiel van recreanten en levert inzicht in hun behoeften en de voorzieningen die zij nog missen. De resultaten van het onderzoek zijn verwerkt in een startnotitie over recreatie en sport.

Neem contact op met voor meer informatie over de verkenning inclusieve buitenruimte (LTA) (pdf, 2.1 MB).

Bereikbaar Zuid-Holland

Clean Inland Shipping (CLINISH)

  • Contactpersoon: Annet van Lier
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2015-2021
  • Uitvoerders: Internationaal consortium met de provincie als leadpartner
  • Soort onderzoek: Beleidsonderzoek
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Milieu en klimaat, verkeer en vervoer
  • Databronnen: We genereren een nieuwe databron: meten aan de pijp
  • Fase: In uitvoering

Per ton vervoerd goed is binnenvaart een relatief schone transportwijze. De meeste schepen varen echter nog op diesel. Er is veel milieuwinst te behalen door het gebruik van uitstoot-reducerende technologieën en alternatieve brandstoffen. CLINSH investeert in deze technologieën en meet in de praktijk, aan de pijp. Dit geeft waardevolle informatie over de effectiviteit en operationele kosten. CLINSH promoot ook het gebruik van walstroom. Zo moet de luchtkwaliteit in stedelijke gebieden verbeteren.

Het rapport verschijnt in 2021 en zal doorwerken in het beleid van overheden en havens. Resultaten kunnen de binnenvaart helpen bij keuzes voor verduurzaming.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

STISE Duurzame transport infrastructuur in de Eurodelta

  • Contactpersoon: Frenk Bekkers
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020-2021
  • Uitvoerders: de provincie Zuid-Holland, ESPON onder leiding van Tractebel Engineering
  • Soort onderzoek: Beleidsonderzoek
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, energie, milieu en klimaat, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: Europese, nationale en regionale beleidsdocumenten en transportmodellen, interviews en rondetafelgesprekken met stakeholders
  • Fase: In uitvoering

Verduurzaming van de infrastructuur draagt bij aan de energietransitie, minder broeikasgassen en stedelijke en economische ontwikkeling en het heeft dus een duidelijk maatschappelijk belang.

De Eurodelta is een ‘global hub’ voor goederen, diensten en kennis, maar de aantrekkelijkheid om er te verblijven staat onder druk. Wegen slibben dicht en op sommige plaatsen is de lucht erg vervuild, terwijl schone en snelle verbindingen juist de kracht van dit gebied kunnen zijn.

Welke maatregelen zijn nodig om de transportinfrastructuur in de Eurodelta te verduurzamen en hoe passen we die toe? Daarover gaat dit onderzoek. Een tussenrapport wordt in maart 2021 verwacht, het eindrapport van ESPON in september 2021. Stakeholders zullen de resultaten meenemen in hun omgevingsbeleid. Het rapport wordt ook gepresenteerd in de ‘Week of the regions’ (oktober 2021).

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

RH2INE: verduurzaming binnenvaart

De binnenvaart is op dit moment een belangrijke vervoerswijze voor veel bedrijven in Zuid-Holland. Door de toenemende drukte en oplopende kosten van het wegvervoer en het tekort aan chauffeurs wordt, naast railvervoer, ook de binnenvaart steeds belangrijker. Het is wel nodig  dat de binnenvaart zo snel mogelijk verduurzaamt.

Dit leidt tot 2 soorten vragen in dit onderzoek. Enerzijds rond de technische kant van verduurzaming: welke brandstoffen/energiedragers zijn er beschikbaar? Wat zijn de mogelijkheden van elektrificatie en nieuwe energieconcepten? Op welke termijn en voor hoe lang zijn deze daadwerkelijk operationeel? Ook de maatschappelijke kant van verduurzaming roept vragen op: wat zijn de maatschappelijke effecten? Welke financierings- en eigendomsconstructies zijn er of zijn noodzakelijk? Maatschappelijke effecten zijn effecten m.b.t de uitstoot van schadelijke stoffen, bedrijfsmatige effecten voor schippers/rederijen en de gevolgen voor de financiële bedrijfsvoering.

De provincie Zuid-Holland voert dit onderzoek uit in nauwe samenwerking met het betrokken bedrijfsleven. Uitgangspunt is een duidelijk kader met fasering en verdeling van de verschillende verduurzamingsopties voor de binnenvaart. De inzet van technieken verschilt niet alleen in tijd (op korte termijn lng en op de langere termijn waterstof) maar ook over de vloot (accu’s voor korte afstanden of waterstofcellen voor de langere trajecten). De huidige vloot moet in sommige gevallen aangepast worden en de nieuwbouw moet geschikt worden gemaakt voor verdere verduurzaming (voorbeeld modulair schip Kotug). Uit het onderzoek wordt duidelijk welke opties gelijktijdig of na elkaar in te zetten zijn.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Bereikbaar Rotterdam - Den Haag (MIRT)

  • Contactpersoon: Peter Verbon
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2018
  • Uitvoerders: de provincie Zuid-Holland, min. I&W, min. BZK, min. EZK, RWS, MRDH, Rotterdam, Den Haag, Leiden, Dordrecht, ProRail, NS, HTM, RET, Verstedelijkingsalliantie Zuid-Holland
  • Soort onderzoek: Onderzoeksprogramma
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Fase: Afgerond

De economie in de regio Rotterdam-Den Haag is veelzijdig, met motoren als de Rotterdamse haven, Greenport West-Holland en een groeiende kennis- en diensteneconomie. De regio groeit de komende decennia verder, met de voorgenomen bouw van 170.000 nieuwe woningen tot 2040. Dat stelt deze regio voor grote uitdagingen, namelijk bereikbaarheid handhaven, ruimte verdelen en economisch potentieel benutten.

Programma MoVe identificeert de grote opgaven in economie, verstedelijking en mobiliteit. Er zijn 3 programmalijnen (logistiek in en om de stad, metropolitaan ov en verstedelijking, slimme netwerken). 3 gebiedsuitwerkingen hebben een relatie met de programmalijnen. Het totale programma bestaat uit een groot aantal projecten met diverse onderzoeken, rapportages en nieuwsbrieven. Onderzoeken en MIRT-verkenningen zijn verankerd in nationaal, provinciaal en lokaal omgevingsbeleid en leiden tot investeringsafspraken en uitvoering.

Zie www.move-rdh.nl of neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek bereikbaar Rotterdam - Den Haag (MIRT) (pdf, 8.5 MB).

De provincie op internationaal spoor

  • Contactpersoon: Klaas van Staalduine
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2021
  • Uitvoerder: de provincie Zuid-Holland
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Verkeer en vervoer, economie
  • Fase: In voorbereiding

De provincie Zuid-Holland wil meer groene groei. Internationaal spoorvervoer draagt bij aan meer economische verbondenheid tussen Zuid-Holland en Nordrhein-Westfalen, biedt een duurzaam vervoersalternatief en maakt andere ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk.

De provincie heeft 4 speerpunten benoemd:

  1. Een snelle HSL-achtige verbinding via Utrecht en Arnhem naar Duisburg/Düsseldorf.
  2. Het gebruik van de Betuweroute voor goederenvervoer optimaliseren.
  3. Goede nationale verbindingen vanuit de Zuid-Hollandse steden naar Utrecht/Eindhoven en verder naar Duitsland.
  4. Systeem voor internationaal reizen vergemakkelijken (tickets, tarieven, informatie).

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Mobiliteitsmaatregelen noordelijke Duin- en Bollenstreek

  • Contactpersoon: Hilde Helleman (alleen intern) - Kennis Zuid-Holland (extern)
  • Jaar van uitvoering: 2021/2022
  • E-mail: 
  • Uitvoerders: de provincie Zuid-Holland samen met gemeenten Lisse en Hillegom en samenwerkingsorgaan Holland Rijnland
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: Eerdere onderzoeken en lopende studies HRL en HLT en actualisering bestaande databronnen
  • Fase: In voorbereiding

De provincie Zuid-Holland wil in een vervolgstudie onderzoeken hoe het noordelijke deel van de Duin- en Bollenstreek beter bereikbaar en veiliger kan worden. Ook moet uit het onderzoek blijken hoe de regio een prettig gebied blijft om in te wonen en te werken. Dit moet leiden tot een plan met verbeteringen voor fietsers, reizigers in het ov en automobilisten. De provincie trekt hierin samen op met de gemeenten Hillegom, Lisse en samenwerkingsverband Holland Rijnland.

Provinciale Staten moeten nog instemmen met het voorstel van Gedeputeerde Staten voor de vervolgstudie. De studie moet maatregelen opleveren die voor de korte en (middel)lange termijn bereikbaarheid, leefbaarheid en economische ontwikkeling in het gebied bevorderen.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

MIRT verkenning metropolitaan OV en verstedelijking

  • Contactpersoon: Ben Fisser
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2022-2023
  • Uitvoerders: de provincie Zuid-Holland, min. I&W, MRDH, Rotterdam, Den Haag en in deelonderzoeken ook NS, ProRail, gemeenten, RET/HTM
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: Verstedelijkingsmonitor, netwerkuitwerkingen Toekomstbeeld OV (I&W, ProRail, NS), factsheets knooppuntenontwikkelingen Leiden, NOI, Schiedam, Dordrecht, Zoetermeer. MIRT-verkenningen oeververbinding Rotterdamse regio en CID-Binckhorst. Deelstudies HOV-verbindingen Zoetermeer-Rotterdam en Zoetermeer-Leiden.
  • Fase: In voorbereiding

Rijk en regio werken samen aan een duurzame groei van mobiliteit, economie en verstedelijking. Komende jaren komen er 400.000 nieuwe inwoners bij. Daarnaast blijven economische sectoren groeien: denk aan de Mainport Rotterdam, Greenport West-Holland en de kennis- en diensteneconomie. In 2019 zijn afspraken gemaakt over een schaalsprong in het ov met verstedelijking langs de hoofdassen daarvan. De groei in mobiliteit wordt opgevangen in ov en fiets. Zodoende blijven banen en voorzieningen binnen bereik en blijven steden ook in de toekomst bereikbaar. De schaalsprong betreft de treinverbinding Leiden-Den Haag-Rotterdam-Dordrecht, de knooppunten en belangrijke hoogwaardig openbaar vervoer (HOV)lijnen.

Bij deze verkenning wordt een ontwikkelstrategie uitgewerkt in een pakket maatregelen, inclusief fasering en bekostiging. Een aantal deelonderzoeken is al afgerond. De verkenning, die aansluit bij de landelijke uitwerking van het Toekomstbeeld OV 2040, vormt de basis voor besluitvorming in het bestuurlijk overleg MIRT (voluit).

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Beter Bereikbaar Gouwe

  • Contactpersoon: Sacha van Altena
  • E-mail: 
  • Jaar van verkenning: 2019-2021
  • Jaar van uitvoering: 2022-2030
  • Uitvoerders: Movares / P2
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Fase: In uitvoering

Met de aanpak van een aantal knelpunten rond de Gouwe moet de leefbaarheid in het gebied verbeteren en door betere bereikbaarheid een economische impuls krijgen.

De gemeenten Alphen aan den Rijn, Waddinxveen, Bodegraven-Reeuwijk, regio Midden Holland, Hoogheemraadschap van Rijnland en de provincie Zuid-Holland hebben in de eerste fase een pakket met 26 maatregelen gemaakt. Ongeveer 60 stakeholdergroepen hebben in een participatietraject nog 14 maatregelen daaraan toegevoegd.

Het gehele pakket van 40 maatregelen ligt medio oktober 2021 voor besluitvorming in de colleges. Provinciale Staten besluit begin 2022. Hierna start de realisatiefase, waarin ook planologische besluiten worden genomen. Deze studie bevat een effectrapportage, verkeersstudie, ruimtelijk economische verkenning en inzicht in kosten.

Kijk op www.beterbereikbaargouwe.nl of neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Goederenvervoercorridors

  • Contactpersoon: Lilian Froitzheim
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2017-heden
  • Uitvoerders: Ministerie IenW en Binnenlandse Zaken, Havenbedrijf R’dam, Topsector Logistiek, de provincie Zuid-Holland, de provincie Gelderland, de provincie Noord-Brabant, de provincie Limburg
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning, ontwikkeling
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Verkeer en vervoer
  • Fase: In uitvoering, doel Topcorridors in 2030

In 2017 is het MIRT-programma Goederenvervoercorridors gestart. De provincie Zuid-Holland is medeopdrachtgever van dit programma, samen met het ministerie van I&W, de provincies Gelderland, Noord-Brabant en Limburg en het havenbedrijf Rotterdam.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

MIRT CRA (Rotterdam-Antwerpen)

  • Contactpersoon: Marcus Hukema
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2017-2019
  • Uitvoerders: RHS/DHV
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: Antwoord RHS/DHV
  • Fase: In afronding

Het MIRT-onderzoek Corridor Rotterdam-Antwerpen (CRA) richt zich op het versterken van de welvaart en het welzijn door concurrentiekracht te ontwikkelen in een circulaire economie en leefbare omgeving. Bij deze studie is gekeken hoe in deze regio’s door betere bereikbaarheid de economische concurrentiekracht kan worden vergroot.

In 2040 vormt de CRA een ruggengraat van Vlaams-Nederlandse economie door publiek en privaat samen te werken. Kernwoorden daarbij zijn:

  1. Innovatie en energietransitie
  2. Modal shift en een robuust, betrouwbaar netwerk
  3. Economisch vitale gebieden
  4. Grensoverschrijdende samenwerking

Na bestuurlijk overleg is een tweede onderzoek gestart: Corridor Zuid (uitbreiding CRA met de provincie Noord-Holland en 4 zeehavens). De deelresultaten van de MIRT-studie CRA worden hierin meegenomen. Verwachte publicatie is Q4 2021.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek of bekijk de webpagina over de corridor Rotterdam Antwerpen.

OV-verbinding A27 Breda-Gorinchem-Utrecht en HUB Gorinchem West

  • Contactpersoon: Dave Hendriks
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Verkeer en vervoer
  • Fase: Afgerond

6 overheden (ministerie van I&W, de provincies Noord-Brabant, Zuid-Holland en Utrecht, de gemeente Breda en samenwerkingsverband U10) hebben in 2019 een verkenning laten uitvoeren naar een innovatief ov-concept op de corridor Breda-Gorinchem-Utrecht. De eindrapportage bundelt de resultaten van 3 deelonderzoeken en geeft inzicht in de vervolgstappen.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Stationsgebied / OV-knoop Leiden Centraal

Nergens in Nederland liggen een historisch stadshart en een groot en modern centrum van kennis, onderwijs en technologie zo dicht bij elkaar als in Leiden. Het stationsgebied is de overgang en de verbinding tussen deze 2 culturen, die alleen door een spoordijk van elkaar gescheiden zijn. De huidige structuur en inrichting van het stationsgebied, vooral aan de centrumzijde, verhindert dat het gebied zich kan ontplooien tot de levendige stadsentree die Leiden wenst.

Het stedenbouwkundig plan voor het stationsgebied laat zien hoe de omgeving van het Centraal Station kan uitgroeien tot een levendige buurt met een rijk aanbod aan functies. Het vernieuwde stationsgebied versterkt het verband tussen de historische binnenstad en het LUMC / Bio Science Park.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Toekomstbeeld Openbaar Vervoer 2040

  • Contactpersoon: Ben Fisser
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2017-2021
  • Uitvoerders: Ministerie I&W, provincies, vervoerregio's, ProRail en vervoerders
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Milieu en klimaat, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: Landelijk Model Systeem (LMS), toekomstverkenning welvaart en leefomgeving, nationale markt- en capaciteitsanalyses, regionaal verkeersmodel MRDH, verstedelijkingsmonitor Zuidelijke Randstad en diverse bronnen met data openbaar vervoer
  • Fase: Afgerond

De mobiliteit in stedelijke regio’s groeit hard. Om reizigers ook in 2040 een hoogwaardig en modern openbaar vervoersysteem te bieden, zijn de komende jaren scherpe keuzes nodig. Het Toekomstbeeld Openbaar Vervoer 2040 maakt zichtbaar welke investeringen nodig zijn om verdere groei van OV te faciliteren. De investeringen in een ov-schaalsprong vergroten de mogelijkheden voor verstedelijking in Zuid-Holland en dragen bij aan leefbaarheid en bereikbaarheid. Enkele vragen in dit onderzoek: wat draagt bij aan een goede deur-tot-deurreis voor de reiziger? Welke maatregelen zijn urgent vanuit capaciteit en/of veiligheid? Welke maatregelen bieden ruimte voor groei en zijn kostenefficiënt?

Het onderzoek biedt inzicht in afhankelijkheden binnen het OV en in investeringen die nodig zijn voor een robuust netwerk. De resultaten zijn bestuurlijk gedeeld in verschillende ‘tafels’ en ze zijn gebruikt in andere verkenningen. Het onderzoek werkt door in het Programma Mobiliteit en Verstedelijkingsstrategie.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek Toekomstbeeld openbaar vervoer 2040 (pdf, 1.8 MB).

Hoe verleiden we reizigers om slimmer te reizen?

  • Contactpersoon: Shanita Rambharos
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020
  • Uitvoerder: de provincie Zuid-Holland
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Bereikbaar Zuid-Holland
  • Thema's: Milieu en klimaat, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: Interviews met experts, wetenschappelijk onderzoek
  • Fase: Afgerond

Een bereikbaar Zuid-Holland is belangrijk. Ondanks slimme vervoersalternatieven wordt er nog niet massaal slim gereisd. In deze snelstudie staan 18 maatregelen om mensen aan te zetten slimmer te reizen dan met de auto. Deze zijn te verdelen in ‘harde’ maatregelen die slimmer reizen fysiek mogelijk en aantrekkelijker maken, en ‘zachte’ maatregelen om reizigers te verleiden de slimme alternatieven te gebruiken.

Het huidige netwerk is zo ingericht dat het lijkt alsof de auto in alle gevallen het meest aantrekkelijke reisalternatief is. Daarom moeten de reisalternatieven gelijkwaardig aan elkaar worden gemaakt. Daarnaast is per fysieke maatregel een gedragsaanpak op maat vereist. Naar aanleiding van deze studie is een online participatieproces Slimmer Reizen gestart.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek naar slimmer reizen (pdf, 7.3 MB).

Schone energie voor iedereen

Accelerating circular economy (ACCEZ)

  • Contactpersoon: Judith Schueler
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2018
  • Uitvoerder: Samenwerkingsverband ACCEZ
  • Soort onderzoek: Onderzoeksprogramma
  • Ambitie: Schone energie voor iedereen
  • Thema's: Economie, milieu en klimaat, natuur en landschap, recreatie en toerisme, ruimtelijke ontwikkeling, waterschappen en gemeenten, circulaire economie, bouw
  • Fase: In uitvoering

In 2050 is Nederland 100% circulair. ACCEZ werkt in een transdisciplinair kennisprogramma aan vraagstukken rond de transitie naar een circulaire economie. De focus ligt op een circulaire bouweconomie; maakindustrie; kunststoffen; biomassa en voedsel. ACCEZ heeft zich in het begin vooral gericht op circulaire land- en tuinbouw en circulaire gebiedsontwikkeling. Ondernemersvragen staan centraal en ondernemers zijn in het hele proces betrokken. ACCEZ creëert experimentele ruimte om kennis, netwerk en handelingsruimte te vergroten.

De onderzoeken lopen ongeveer 2 jaar en de looptijd van het hele programma is van 2018 tot 2023. De eerste onderzoeken lopen eind 2021 af: Groene Hart Circulair en Circulaire gebiedsontwikkeling Binckhorst. Er zijn 2 nieuwe onderzoeken gestart: Waarde van water en Circulaire Bollenstreek. In ontwikkeling is Regionale circulaire gebiedsontwikkeling (met gemeenten Delft, Den Haag, Leiden en Rotterdam).

Enkele resultaten zijn:

  • Versterking van het Zuid-Hollandse netwerk voor circulaire gebiedsontwikkeling en circulaire land- en tuinbouw.
  • Een kenniswerkplek in onderzoeksgebied de Binckhorst, met lokale partijen, gemeente en onderzoekers.
  • Kenniscafé’s, een summerschool, vele expertsessies en audits.

Zie voor meer informatie ACCEZ | Accelerating Circular Economy Zuid-Hollandwww.tuinbouwscenarios.nl, Circulaire gebiedsontwikkeling in de praktijk: de Binckhorst | Circulaire Bouweconomie

Systeemstudie energie-infrastructuur Zuid-Holland 2020-2030-2050

  • Contactpersoon: Gerdien Priester
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020
  • Uitvoerders: CE Delft/TNO/Quintel
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Schone energie voor iedereen
  • Thema's: Economie, energie, ruimtelijke ontwikkeling
  • Fase: In afronding

Door de afbouw van aardgas en de energietransitie wijzigt ook de energie-infrastructuur. Deze verkenning brengt de impact hiervan in kaart en geeft aanbevelingen.

Neem contact op met voor meer informatie over de systeemstudie energie-infrastructuur Zuid-Holland (pdf, 7 MB).

Zuid-Holland circulair - verkenning van grondstofstromen en handelingsopties voor de provincie

  • Contactpersoon: Pascal van Dam
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2018
  • Uitvoerders: Metabolic, Drift
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Schone energie voor iedereen
  • Thema's: Economie, facilitaire zaken, milieu en klimaat, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: Diverse literatuur + StatLine, CBS
  • Fase: Afgerond

Door de internationale haven, sterke verstedelijking en grootschalige glastuinbouw is Zuid-Holland een van de meest materiaal-intensieve provincies van Nederland. Dit maakt de transitie naar een circulaire economie in Zuid-Holland complex en uitdagend, maar de provincie heeft hier ook veel bij te winnen. De aanwezige sectoren en bijbehorende infrastructuur bieden veel kansen voor kringloopsluiting.

Het onderzoek geeft inzicht in 3 sleutelketens: de bouw, voedsel & organische reststromen en kunststof. Het onderzoek geeft ook aanbevelingen om concreet mee aan de slag te gaan en oplossingsrichtingen om met stakeholders uit te diepen. De resultaten hebben geleid tot de strategie 'Circulair Zuid-Holland: Samen Versnellen' en een provinciale beleidsbeslissing. Inmiddels werkt de provincie aan vervolgstappen voor specifieke ketens.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek Zuid-Holland circulair (pdf, 15 MB).

Een concurrerend Zuid-Holland

Digitale economie (LTA)

  • Contactpersoon: Christine Foekens
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019
  • Uitvoerder: Dialogic
  • Soort onderzoek: Beleidsonderzoek
  • Ambitie: Een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, digitalisering, circulair
  • Fase: Afgerond

In 2016 is het document de Roadmap Next Economy (RNE) gepubliceerd door de Amerikaanse econoom en politiek adviseur Jeremy Rifkin voor de provincie Zuid-Holland. Hierin wordt gesproken over de Derde Industriële Revolutie: van een gecentraliseerde, verticaal georganiseerde economie bewegen we naar een laterale, decentrale en circulaire economie, gebaseerd op samenwerking. De nieuwe economie is steeds sterker gebaseerd op zijdelingse relaties en kleinschalige, lokaal georganiseerde netwerken van producenten en consumenten. Digitalisering en de overgang naar een duurzame economie liggen hieraan ten grondslag. Als gevolg hiervan groeit de wereldwijde economische competitie. Stedelijke regio’s die vooroplopen in die ontwikkeling zullen de mogelijkheden voor nieuwe economische groei verzilveren; regio’s waar dat niet (op tijd) lukt, blijven achter. De RNE geeft dus aan dat er een opgave ligt voor de provincie Zuid-Holland in digitalisering en verduurzaming. Dit betekent dat er een geheel nieuwe digitale, economische, sociale en kennisinfrastructuur moet worden opgebouwd. Ook is het nodig dat we onze fysieke infrastructuur ingrijpend aanpassen.

De verkenning Digitale Economie, afgerond in 2019, geeft aan dat de groei en het belang van ict in onze maatschappij en economie de komende decennia exponentieel zal toenemen en impact zal hebben op globaal, Europees, nationaal en regionaal niveau. Maatschappelijk gezien biedt ict kansen en bedreigingen. Kansen door een grote bijdrage aan oplossingen voor maatschappelijke opgaven. Bedreigingen gaan over cybcercrime, privacy en het risico dat een grote groep van de bevolking niet mee kan komen met de snelle ict-ontwikkelingen.

De provincie Zuid-Holland bouwt aan een economisch programma dat de innovatieve transitie naar duurzaam, digitaal en circulair stimuleert. De provincie werkt met de Economic Board Zuid-Holland (EBZ) aan een regioakkoord om onze digitale concurrentiekracht te versterken. De EBZ heeft een Taskforce Digitale Economie opgericht, waarin experts van digitalisering samenkomen. Nader onderzoek vindt plaats naar de betekenis van Articifial Intelligence voor het midden- en kleinbedrijf. Ook worden verkenningen verricht naar datacenters en de ruimtelijke impact van 5G.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek digitale economie (LTA) (pdf, 1.5 MB).

Biobased economy

  • Contactpersoon: Nikos van Aelst
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2013-2021
  • Uitvoerder: S34GROWTH
  • Soort onderzoek: Beleidsonderzoek
  • Ambitie: Een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Milieu en klimaat, economie
  • Fase: Afgerond

Om het hoofd te bieden aan de toename van de wereldbevolking, uitputting van grondstoffen, druk op het milieu en klimaatverandering, moet Europa zijn beleid voor de productie, consumptie, verwerking, opslag, recycling en verwijdering van biologische hulpbronnen drastisch omgooien. In de Europa 2020-strategie wordt gepleit voor een bio-economie als hoeksteen voor slimme en groene groei in Europa. Doorbraken in het bio-economisch onderzoek en innovaties stellen Europa in staat hernieuwbare biologische grondstoffen beter te beheren en nieuwe markten aan te boren voor Europese producten.

De provincie is partner in 2 projecten voor interregionale samenwerking op het gebied van Biobased Economy:

  • In het Vanguard initiatief hebben partners gepionierd voor een nieuwe aanpak van Europese industrieel geleide samenwerking.
  • S34Growth ontwikkelt en verbetert beleidsinstrumenten om interregionale samenwerking makkelijker, efficiënter en minder bureaucratisch te maken. Door industriële en innovatieve samenwerking steunt het project vernieuwing van de Europese industrie en -concurrentiepositie. Ook steunt het project interregionale cospecialisatie.

Neem contact op met voor meer informatie of het rapport van dit onderzoek.

XXL - perspectief op grote ruimtevragers in Zuid-Holland

  • Contactpersoon: Helmut Thoele
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2021
  • Uitvoerder: de provincie Zuid-Holland met input van externe partners
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, natuur en landschap, Omgevingswet, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: CBS, Geotheek Zuid-Holland, PBL, Bedrijvenregister Zuid-Holland, bereikbaarheidskaarten Goudappel Coffeng, omgevingsbeleid Zuid-Holland, ruimtelijke kwaliteit Zuid-Holland, MIRT-onderzoek goederenverkeerscorridors, behoefteramingen logistiek, onderzoek datacenters Zuid-Holland
  • Fase: In voorbereiding

In Zuid-Holland is de ruimte schaars. Bekende ruimteclaims rondom wonen, werken en verplaatsen vragen al tientallen jaren om meer ruimte. Daarnaast verschijnen er door nieuwe technologieën (digitalisering), opschaling van logistieke processen (logistieke infra en gebouwen) en verandering in de industriële processen (HMC/watergebonden/circulair) steeds meer nieuwe grote spelers (datacenters, nieuwe infrastructuur voor de energie, logistieke centra) op het ruimtelijk speelveld.

De vraag is welke XXL-ruimteclaims prioriteit moeten krijgen en hoe we dit in Zuid-Holland kunnen faciliteren. Dit antwoord moet een plek krijgen in de beslissingen voor het omgevingsbeleid.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Onderzoek ruimtelijke effecten op grote ruimtevragers

  • Contactpersoon: Wijnand van Smaalen
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020-2021
  • Uitvoerders: Stec en Technopolis
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, ruimtelijke ontwikkeling
  • Databronnen: LISA (bedrijvenregister), rapporten, interviews
  • Fase: In uitvoering

Een exploratief onderzoek naar de effecten van innovaties, gerelateerd aan de transitie naar een duurzame en digitale economie. Hoe verandert de ruimtevraag kwantitatief en kwalitatief in Zuid-Holland de komende 10 tot 15 jaar?

Het eindproduct is een rapport met een grove schets van kwalitatieve en kwantitatieve effecten van enkele belangrijke technologische ontwikkelingen op grote ruimtevragers in de huidige economie. Het rapport dient als input voor de behoefteraming bedrijventerreinen. Het biedt hopelijk aanknopingspunten voor mogelijke maatregelen om de transitie naar een duurzame digitale economie ruimtelijk mogelijk te maken.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Ruimtelijke economische ontwikkelstrategie

  • Contactpersoon: Helmut Thoele
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2018-2019
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, ruimtelijke ontwikkeling
  • Fase: Afgerond

Rijk en regio willen ervoor zorgen dat Nederland zijn positie in de top 5 van de wereldeconomie behoudt. Daarom willen de Noordelijke en Zuidelijke Randstad en Brainport Eindhoven de ontwikkeling van de 3 belangrijkste economische regio’s van Nederland versterken. Dit gebeurt in het kader van de Ruimtelijk Economische Ontwikkelstrategie (REOS) en bijbehorend uitvoeringsprogramma.

Binnen REOS werken 17 partijen uit overheden en bedrijfsleven op een nieuwe manier samen: 3 departementen, 5 provincies, 5 steden en 4 economic boards.

De Ruimtelijk-Economische Ontwikkelstrategie heeft doorgewerkt in de Nationale Omgevingsvisie. 2 sporen zijn uitgewerkt: digitale infrastructuur (strategie voor datacenters) en binnenstedelijke transformatiegebieden. REOS heeft successen geboekt op netwerkwerkvorming en zorgt voor focus op gezamenlijke projecten. Dit verband heeft impact op rijk-regio samenwerking. De REOS gaat zich omvormen tot een strategisch en inspirerend netwerk met focus op gezamenlijke acties én interventies rond agglomeratiekracht en vergroening van de economie. Vanuit de Zuidelijke Randstad is gemeente Den Haag het eerste aanspreekpunt.

Neem contact op met voor meer informatie over de ruimtelijke economische ontwikkelstrategie (pdf, 8.8 MB).

Human Capital in Zuid-Holland

De negatief afwijkende ontwikkeling van de Zuid-Hollandse arbeidsmarkt was voor de provincie en de Economic Board Zuid-Holland aanleiding voor een strategische verkenning. Deze verkenning moest een analyse geven van de Zuid-Hollandse arbeidsmarkt en aanbevelingen doen voor een Human Capital agenda. De uitkomsten hebben geleid tot een Human Capital akkoord Zuid-Holland, waarin kwantitatieve doelstellingen zijn opgenomen. Dit akkoord is in juni 2019 door 66 partijen uit de triple helix ondertekend en dat aantal groeit nog steeds. Ondertussen zijn meer dan 100 partijen betrokken. Het rapport vormt daarmee de nulmeting voor het huidige Zuid-Hollandse Human Capital beleid.

Het rapport is besproken in de Economic Board Zuid-Holland en Provinciale Staten van Zuid-Holland. De Staten hebben 1 miljoen euro beschikbaar gesteld voor Human Capital beleid. Het college van Gedeputeerde Staten heeft middelen beschikbaar gesteld om het Human Capital akkoord uit te voeren. Het is daarmee opgenomen in het provinciaal beleid.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek Human Capital in Zuid-Holland (pdf, 1.9 MB).

Versterken natuur in Zuid-Holland

Natura 2000 doelanalyses

De Commissie Remkes heeft geadviseerd om het stikstofprobleem gebiedsgericht aan te pakken. De provincie heeft hiervoor een plan van aanpak uitgewerkt. De gebiedsgerichte aanpak wordt gevoed door 3 pijlers: onderzoek naar de natuurdoelen, onderzoek naar stikstofbronnen en inventarisatie van relevante provinciale opgaven. Met de doelanalyse wordt de opgave per gebied bepaald. De uitkomsten van de 3 sporen komen samen in de gebiedsprocessen waar keuzes over maatregelen worden gemaakt.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Kennis- en onderzoeksagenda Deltares

  • Contactpersoon: Eric de Haan
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2017-2021
  • Uitvoerder: Deltares
  • Soort onderzoek: Onderzoeksprogramma
  • Ambitie: Versterken natuur in Zuid-Holland
  • Thema's: Natuur en landschap, water en groen, klimaat
  • Fase: In uitvoering

Maatschappelijk is er steeds meer aandacht voor klimaatverandering en klimaatadaptatie. Een samenwerking met Deltares als het nationale kennisinstituut op het terrein van deltavraagstukken was een logische stap om Zuid-Holland goed te positioneren in dit vraagstuk. De onderzoeken die Deltares in 2017-2019 heeft uitgevoerd, hebben een belangrijke impuls gegeven aan het provinciale beleid in de nota Weerkrachtig Zuid-Holland. De bredere onderzoeksprogramma’s waarbij Deltares en de provincie deel uitmaken van een consortium kennen partners als gemeenten, drinkwaterbedrijven, waterschappen en brancheorganisaties, zoals Glastuinbouw Nederland. Er zijn ook onderzoeken uitgevoerd voor onze internationale partner, de Chinese provincie Hebei.

In de jaarplannen zijn voorstellen voor verschillende onderzoeken opgenomen, met looptijden van enkele maanden tot een paar jaar, zoals:

Neem contact op met voor meer informatie over deze onderzoeken.

Hoger doelbereik

  • Contactpersoon: Ed Weijdema
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020-2021
  • Uitvoerders: Wageningen universiteit (WUR) en Bureau Waardenburg
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Versterken natuur in Zuid-Holland
  • Thema's: Natuur en landschap, versterking biodiversiteit
  • Fase: In voorbereiding

Het PBL heeft berekend dat met de uitvoering van het natuurnetwerk Nederland (NNN) circa 65% van het internationale doelbereik wordt gehaald. In het onderzoek wordt gekeken welke maatregelen (buiten het NNN) nodig zijn om te komen tot een hoger doelbereik. WUR/Waardenburg zijn nu bezig met een offerte voor fase 2 waarin concrete (gebiedsgerichte) maatregelen staan opgesteld.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Duurzame landbouw

  • Contactpersoon: Team Duurzame Landbouw
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2016
  • Uitvoerders: de provincie Zuid-Holland i.s.m. partners Platform Duurzame Landbouw
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Versterken natuur in Zuid-Holland
  • Thema's: Bestuur, economie, milieu en klimaat, natuur en landschap, innovatie, landbouw, voedsel
  • Databronnen: Feiten en cijfers landbouw (Wageningen Economic Research), onderzoek korte voedselketens ZH, rapport landbouw in ZH (Arcadis)
  • Fase: In afronding

Voor dit strategische thema dient het ambitiedocument InnovatieAgenda Duurzame Landbouw als kader. Proeftuinen krijgen POP3 subsidie om duurzame innovaties uit te proberen. Het InnovatieNetwerk Voedselfamilies Zuid-Holland ondersteunt samen met het kernteam Duurzame Landbouw bij deze eerste fase van transitie naar duurzame landbouw. Op basis van de ervaringen volgen investeringsvoorstellen om de transitiepaden verder uit te werken. Dit heeft al geleid tot een actief netwerk van Voedselfamilies met activiteiten, communicatie en communitymanagement, ongeveer 40 proeftuinen en een kennisteam. Er zijn diverse producten, zie website Voedselfamilies, zoals een proeftuinkaart, filmpjes, artikelen, blogs, nieuwsberichten en de publicatie ‘Zo Smaakt de Toekomst’. Verdere doorwerking komt in de uitwerking van de Hoofdlijnennotitie vitale landbouw.

Groene Cirkels

  • Contactpersoon: Astrid van Bommel
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2013-heden
  • Uitvoerders: Innovatieve bedrijven, kennisinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties
  • Soort onderzoek: Onderzoeksprogramma
  • Ambitie: Versterken natuur in Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, milieu en klimaat, natuur en landschap
  • Fase: In uitvoering

Groene Cirkels bestaat uit een uitgebreid netwerk van innovatieve bedrijven, kennisinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties. De partners werken gezamenlijk aan duurzaamheidsoplossingen, waarbij de natuur een belangrijke rol speelt. Zo brengen we de natuur en economie beter in balans en dragen wij actief bij aan een betere leefomgeving, een circulaire economie en een gezonde toekomst.

Lopende projecten:

  • Groene Cirkel Heineken - een schone, energieneutrale en klimaatbestendige HEINEKEN brouwerij in een duurzame economie en een aangename leefomgeving.
  • Groene Cirkel Duurzame Fritesketen - Farm Frites, de provincie Zuid-Holland, Wageningen University & Research en HAS Hogeschool werken aan de reductie van broeikasgassen, meer gebruik van duurzame energie, meer biodiversiteit en een gezonde bodem met voldoende organische stoffen.
  • Groene Cirkel Kaas en Bodemdaling - Zuivelfabriek De Graafstroom gaat samen met de provincie Zuid-Holland, DeltaMilk, Rabobank, Waterschap Rivierenland en Wageningen University & Research de bodemdaling in het veenweidegebied tegen. Ook vergroten ze de biodiversiteit voor een toekomstbestendige landbouw.
  • Groene Cirkel Bijenlandschap - zorgt voor een bij-vriendelijke omgeving, in én met Zuid-Hollandse gemeenten, bewoners, bedrijven en andere organisaties. Meer voedsel en nestgelegenheid voor wilde bijen, een aantrekkelijker en kleurrijker landschap, waarbij behoedzaam wordt omgaan met chemische middelen.
  • Groene Cirkel Suikerbieten Keten Cosun Beet Company, de provincie Noord-Brabant en Naturalis Biodiversity Center werken samen aan een circulaire samenleving met de natuur als partner.

Neem contact op met voor meer informatie over deze onderzoeken.

Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland

Data-analyse vitaliteit, gezondheid, verstedelijking, klimaatadaptatie en bedrijventerreinen

  • Contactpersoon: Christiaan Oud
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020-2021
  • Uitvoerders: de provincie Zuid-Holland, in een later stadium mogelijk een extern bureau
  • Soort onderzoek: Beleidsonderzoek
  • Ambitie: Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, informatie en automatisering, milieu en klimaat, natuur en landschap, ruimtelijke ontwikkeling, gezondheid
  • Databronnen: Niet bekend
  • Fase: In voorbereiding

De provincie Zuid-Holland wil bedrijventerreinen vergroenen, samen met partners als IVN, Bijenlandschap en gemeente Leiden. Als onderdeel van die aanpak moet een soort ‘stresstest’ bedrijventerreinen worden uitgevoerd. Dat moet een bredere analyse worden dan het bestaande onderzoek van bureau Buiten.

De data-analyse moet kaartmateriaal opleveren en/of een meeneemlijstje van bedrijventerreinen in Zuid-Holland die speciale aandacht verdienen als het om vergroening gaat.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Wederkerigheid vergroening en verdichting/landschapsparken Zuid-Holland

  • Contactpersoon: Helmut Thoele
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2021
  • Uitvoerder: de provincie Zuid-Holland
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland
  • Thema's: Milieu en klimaat, natuur en landschap, recreatie en toerisme, ruimtelijke ontwikkeling, waterschappen en gemeenten
  • Databronnen: Geodatabase Zuid-Holland, CBS, PBL, BAG, RIVM, Gezonde Verstedelijking 2040 (verkenning van de provincie Zuid-Holland), Bedrijvenregister, Klimaateffectatlas, signaleringskaarten bodem
  • Fase: In voorbereiding

Zuid-Holland werkt aan de maatschappelijke opgave om de woningbouw te versnellen en betaalbaar te maken. De verdichtingsopgave van het bestaand stads- en dorpsgebied moet gepaard gaan met investeringen in groene, gezonde en klimaatbestendige wijken, buurten en dorpen. Het landschapspark Zuid-Holland is hier onderdeel van. Terwijl beleid en investeringen in verstedelijking en mobiliteit al zijn afgestemd, geldt dit nog niet bij groenblauwe kwaliteiten en verstedelijking. De vraag is hoe tegelijk te verdichten en te vergroenen en dit te koppelen aan beleid, investeringen en uitvoering.

Deze verkenning neemt de verstedelijkingslocaties in de nabijheid van het landschapspark onder de loep, met data-analyse gekoppeld aan lopende en toekomstige gebiedsontwikkelingen. Vervolgens is een korte exercitie op verschillende eerste scenario's en passende investeringsstrategieën denkbaar. In Q1 2021 wordt verder gesproken over scope en aanpak van deze verkenning.

Neem contact op met voor meer informatie over deze verkenning.

Functiemenging

  • Contactpersoon: Barend Jansen
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020-2021
  • Uitvoerder: de provincie Zuid-Holland
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland
  • Thema's: Ruimtelijke ontwikkeling, economie
  • Fase: In uitvoering

In de nieuwe provinciale bedrijventerreinenstrategie staat dat er meer aandacht nodig is voor functiemenging om de huidige bedrijventerreinen beter te benutten. Daarbij zijn de woon-werkakkoorden en regionale bedrijventerreinenvisies genoemd als instrumenten om hierover met gemeenten afspraken te maken.

De Omgevingswet zorgt voor momentum om gedrag te veranderen. Er komt een andere afweging rond geluid en een andere invulling van de milieucategorieën. De provincie kan dit gebruiken om een fundamentele discussie te voeren over de functiescheidingspraktijk. Deze verkenning zet verschillende ideeën in binnen- en buitenland naast elkaar, die samen kunnen leiden tot een betere bescherming van bedrijven en efficiënter ruimtegebruik.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Radicaal ruimtegebruik: combinatie infrastructuur, investering en maatschappelijke opgaven

  • Contactpersoon: Helmut Thoele
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020-2021
  • Uitvoerder: de provincie Zuid-Holland
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, milieu en klimaat, natuur en landschap, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: PBL, CBS, BAG, Geodatabase Zuid-Holland, RIVM, Gezonde verstedelijking Zuid-Holland 2040, Planmonitor wonen, grote omgevingstest, TOD-Radar, Landschapspark Zuid-Holland, Verstedelijkingsalliantie, Programma Move
  • Fase: In uitvoering

Deze verkenning bevat ontwerpend onderzoek over strategische ingrepen aan de binnenflank van de zuidelijke Randstad. Dit deel van Zuid-Holland kent veel plekken en zones die nieuwe verbindingen tussen toplocaties en verdere ontwikkeling kunnen bewerkstelligen. Het gaat om locaties waar een overkluizing of overkapping de verbinding kan vormen tussen economische sleutelgebieden met gezonde verstedelijking op fiets- en loopafstand. De plekken bieden kansen voor een schaalsprong in de landschappelijke structuur en hebben een gunstige uitwerking op de stikstofdepositie.

Door op strategische plekken (dicht bij economische hotspots en grote verstedelijkingsopgaven) te overkluizen komt er een nieuwe impuls voor honderden ha ontwikkelruimte en veel transformatielocaties. Er ontstaat ruimte voor landschap, sport en recreatie, woningen en bedrijven, met nieuwe ov- en fietsverbindingen.

Neem contact op met voor meer informatie over deze verkenning.

Regioverkenning Coastal District (Haaglanden en Leidsche regio)

  • Contactpersoon: Helmut Thoele
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020
  • Uitvoerders: de provincie Zuid-Holland en de gemeente Den Haag
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland
  • Thema's: Bestuur, economie, natuur en landschap, recreatie en toerisme, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer, waterschappen en gemeenten
  • Databronnen: CBS, PBL, data van gemeente Den Haag, Geotheek Zuid-Holland, Klimaateffectenatlas, Woonbarometer, Planmonitor, BAG, Bedrijvenregister Zuid-Holland
  • Fase: In uitvoering

Coastal district is een verkenning naar kansen voor meer ruimtelijk-economische samenhang en meer samenwerking en kennisdeling in de brede Haagse Regio. De verkenning is ontwikkeld door de provincie Zuid-Holland in samenwerking met de gemeente Den Haag om de gezamenlijke kennis over dit gebied te vergroten. Het gebied staat voor een grote verdichtingsopgave, heeft een uitdaging op het gebied van brede welvaart en een nieuw perspectief op een 'gewortelde economie'. Met een storymap brengt Coastal District op die vlakken data-based informatie bij elkaar.

Fase 1 is afgerond, de storymap is gebouwd en het dashboard is klaar. Fase 2 bestaat uit de invulling van de inhoudelijke verhaallijnen 'verdichten en vergroenen’, ‘gewortelde economie’, en 'brede welvaart’. Gemeenten in de regio zijn enthousiast en waarderen de inzet van de provincie en de gemeente Den Haag. De verkenning biedt innovatie op het gebied van inhoud en werkwijze in coronatijd.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Vitaliteit kleine kernen

Niet-stedelijke regio’s hebben bij de provincie aandacht gevraagd voor de vitaliteit van de kleinere kernen. De provincie wil een gebiedsgerichte integrale aanpak om de kwaliteiten van een gebied te versterken. Beide lijnen komen samen in een verkenning naar de vitaliteitsontwikkeling van kleinere kernen in Zuid-Holland op de (middel)lange termijn.

Oplossingen voor vitaliteitsproblemen worden vaak gezocht in de woningbouw en de aanleg van bedrijventerreinen, in de hoop dat nieuwe inwoners het draagvlak voor de voorzieningen in stand kunnen houden en bedrijven zich vestigen met nieuwe werkgelegenheid tot gevolg. Dit werkt soms wel, soms niet, afhankelijk van hoe deze kernen zijn opgenomen in het stedelijk en economisch netwerk. De vraag is of er andere strategieën denkbaar zijn, die beter gebruik maken van de geografische positie van deze kernen en de intrinsieke waarde van het gebied. Goede benutting van deze specifieke kwaliteiten levert waarschijnlijk meer een duurzame bijdrage aan het vitaliteitsvraagstuk dan de standaardoplossing.

In het coalitieakkoord is onder hoofdstuk ‘Sterke Steden en Dorpen’ aandacht gegeven aan deze verkenning. Op 26 november 2019 is een bijeenkomst ‘Blik op Bestuur: Perspectieven voor een niet-stedelijk Zuid-Holland’ georganiseerd.

Neem contact op met voor meer informatie over de verkenning vitaliteit kleine kernen (pdf, 23 MB).

Binnenstedelijke transformatie

Binnen de provincie Zuid-Holland is er toenemende behoefte aan nieuwe woningen. De vraag verschilt echter sterk per regio en in de tijd. Na 2025 zal de vraag naar nieuwe woningen zich steeds meer concentreren rond de stedelijke gebieden. Om op middellange termijn voldoende woningen op te leveren en de verstedelijkingsopgave te versnellen, moeten locaties in stedelijke gebieden zich nu al voorbereiden op de transformatie naar wonen en werken. De Verstedelijkingsalliantie (8 gemeenten langs de spoorlijn Leiden – Dordrecht) heeft daarom de ambitie om een flink aantal woningen te bouwen, voor een groot deel binnen 13 complexe transformatiegebieden. Dit zijn onder andere Stadshaven in Rotterdam, Binckhorst in Den Haag, Spoorzone in Dordrecht, Plaspoelpolder in Rijswijk en, buiten de Verstedelijkingsalliantie, Rijnhaven in Alphen aan den Rijn en Spoorzone in Gouda. In de verkenning staat welk provinciaal instrumentarium kan bijdragen aan deze opgaven. Om het gewenste provinciale instrumentarium te bepalen, wordt onderscheid gemaakt tussen korte-, middellange en lange termijn en tussen specifiek en meer generiek instrumentarium.

Neem contact op met voor meer informatie over deze onderzoeken. Bekijk hier deel 1 (pdf, 1.4 MB)  en deel 2 (pdf, 596 kB) van het onderzoek binnenstedelijke transformatie.

Gezond en veilig Zuid-Holland

Flood Resilient Areas by Multilayer Safety approach (FRAMES)

  • Contactpersoon: Steven Krol
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2016-2020
  • Uitvoerders: Een consortium van 17 partners uit 5 EU-landen
  • Soort onderzoek: Beleidsonderzoek
  • Ambitie: Gezond en veilig Zuid-Holland
  • Thema's: Milieu en klimaat, openbare orde en veiligheid, ruimtelijke ontwikkeling
  • Databronnen: Diverse EU-databronnen
  • Fase: In afronding

Het onderzoek, een project in het North Sea Region Interreg programma, richt zich op de vraag hoe effecten van overstromingen te verkleinen zijn met de strategie van meerlaagse veiligheid. De kennis hierover is aanwezig bij diverse regionale partners die net als Zuid-Holland aan de kust liggen. In dit project is die kennis gedeeld en zijn in 15 pilotprojecten de oplossingen in de praktijk getest.

De opbrengsten zijn verzameld op de websites North Sea Region en Projecten Portfolio.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek FRAMES (pdf, 1.2 MB).

Zuid-Houtland

  • Contactpersoon: Jeroen van Schaick
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2018-2019
  • Uitvoerder: Metabolic
  • Soort onderzoek: Beleidsonderzoek
  • Ambitie: Gezond en veilig Zuid-Holland
  • Thema's: Economie, grondstoffen, circulair
  • Fase: Afgerond

De bouwsector is verantwoordelijk voor 5% van de wereldwijde CO2-uitstoot. Ook de mondiale druk op natuurlijke grondstoffen is hoog: 40% wordt verbruikt in de bouw. In Nederland komt dat neer op 250 miljoen ton ruwe grondstoffen per jaar voor infrastructuur, woning- en utiliteitsbouw. Binnen de bouwsector in Zuid-Holland heeft beton de grootste negatieve impact. Verandering in de bouwsector is daarom nodig, zeker nu de provincie Zuid-Holland een bouwopgave heeft van 210.000 woningen tot 2030. Programma Circulair Zuid-Holland en Studio Marco Vermeulen zoeken naar een vruchtbaar circulair alternatief voor de bouwsector. De toekomst is van hout. In een serie ontwerpateliers en expertsessies zijn met ontwerpend onderzoek een verhaallijn, kaartbeelden en fotomontages gemaakt.

In de verkenning Zuid-Houtland laat Studio Marco Vermeulen zien dat een volledige omslag naar houtbouw efficiënt en betaalbaar is en meerdere doelen dient. Vergeleken met traditionele bouwwijzen neemt houtbouw niet alleen 55 megaton CO2- uitstoot weg, maar legt het ook nog eens 45 megaton CO2 vast in materiaal voor huizen, waarmee het maatschappelijke en economische waarde krijgt. Bovendien wordt het bouwproces aangenamer en effectiever. Bouwen met ‘cross laminated timber’ (hout) stimuleert prefabricatie, stroomlijnt de logistiek en maakt het werk op de bouwplaats veiliger, schoner en sneller. De aanleg van nieuwe, duurzaam beheerde bossen in Nederland en daarbuiten is een cruciaal onderdeel van de ketenstrategie voor de lange termijn. Daarbij hoort ook het naar Nederland terughalen van de hoogwaardige houtverwerkende industrie voor de bouw.

Het onderzoek Zuid-Houtland heeft brede media-aandacht gekregen. Zo is de Tegenlicht-uitzending Houtbouwers gebaseerd op deze studie en zijn er 9 Tegenlicht Meet-Ups in het hele land georganiseerd. Het onderzoek was het vertrekpunt voor de Transitieagenda biobased bouwen, onderdeel van de opgave Circulair Zuid-Holland. Biobased bouwen is ook onderdeel van de Verstedelijkingsstrategie. Kansen voor hout als bouwmateriaal is een bouwsteen in het nieuwe bos- en bomenbeleid van de provincie.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek Zuid-Houtland (pdf, 6.6 MB).

Beleidsverkenning lopen

  • Contactpersoon: Jos Brouwer
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019-2020
  • Uitvoerder: de provincie Zuid-Holland
  • Soort onderzoek: Beleidsonderzoek
  • Ambitie: Gezond en veilig Zuid-Holland
  • Thema's: Bestuur, economie, milieu en klimaat, natuur en landschap, recreatie en toerisme, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: CPB, CBS, LISA, OECD, UWV, IMF, ECB, EC, World Bank
  • Fase: Afgerond

Uit onderzoek wereldwijd blijkt dat iedere euro die in loopmaatregelen wordt gestoken gemiddeld een factor tien of meer rendeert, door gezondheidswinst en hogere vastgoedwaarden. Zowel lopen als loopbeleid zit in de lift. Als meer mensen meer lopen kan dit op kosteneffectieve wijze bijdragen aan meer welzijn, meer welvaart en een aantrekkelijkere en duurzamere provincie. Lopen heeft zowel veel private (gezondheidswinst) als publieke baten (welzijn en een duurzame leefomgeving).

De verkenning laat zien dat de maatschappelijke baten, door te investeren in lopen, zeer groot zijn. Deze verkenning laat ook zien dat het loopbeleid van de meeste overheden, ook in Nederland, nog in de kinderschoenen staat. Er is kortom nog heel veel maatschappelijke winst te boeken door meer in loopbeleid te investeren.

Deze beleidsverkenning is omarmd door de gedeputeerde Koning (Ruimte, wonen en recreatie en sport) en Vermeulen (Mobiliteit). De verkenning is gepresenteerd bij de Citydeals en de provinciale open dag over omgevingsbeleid en krijgt veel belangstelling en waardering. Vanuit het Programma Gezond en Veilig wordt nu gekeken hoe bewegen met een app bevorderd kan worden.

Neem contact op met voor meer informatie over de beleidsverkenning lopen (pdf, 6 MB).

Sport in relatie tot recreatie

  • Contactpersoon: Rick van Aalst
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2019-2020
  • Uitvoerders: de provincie, samen met het Mulier instituut en BLOC
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Gezond en veilig Zuid-Holland
  • Thema's: Recreatie, toerisme, sport
  • Databronnen: het Mulier instituut, Kennisbank Sport en Bewegen, interne documentatie
  • Fase: Afgerond

Sport is na 2 collegeperiodes afwezigheid weer op de provinciale beleidsagenda terechtgekomen. Meer buiten zijn en bewegen bestrijdt bewegingsarmoede en overgewicht en draagt bij aan gezondheid, vitaliteit en geluk. Meer dan de helft van de volwassenen in Nederland lijdt aan bewegingsarmoede en overgewicht, waarvan 100.000 mensen met morbide obesitas (CBS). Volgens het Advies beweegrichtlijnen 2017 van de Gezondheidsraad lijdt ongeveer 70% van de tieners aan bewegingsarmoede.

Het Mulier Instituut deed onderzoek naar specifieke doelgroepen, via deskresearch en het interne- en externe netwerk van de provincie (NOC*NSF, andere provincies). Deze notitie:

  • legt de basis voor de provinciale strategie en de bijbehorende instrumenten, gericht op een gezonde, vitale en weerbare bevolking;
  • draagt bij aan recreatiemogelijkheden om de hoek;
  • draagt bij aan een betere kwaliteit van recreatiegebieden, in combinatie met sportmogelijkheden;
  • vormt de basis voor provinciaal sport- en recreatiebeleid.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek sport in relatie tot recreatie (pdf, 1.5 MB).

Klimaatadaptatie

GS hebben in december 2018 de provinciale adaptatiestrategie 'Weerkrachtig Zuid-Holland (pdf, 30 MB)' vastgesteld. Het programma loopt tot eind 2023.

De informatie uit 2 verschillende klimaatatlassen wordt gebruikt in de uitvoering. Binnen alle relevante beleidsthema’s volgt de provincie de processtappen die nationaal zijn afgesproken in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie, zoals stresstesten, het opstellen van een strategie en uitvoeringsagenda en het faciliteren en op calamiteiten voorbereiden.

Er zijn veel evenementen georganiseerd en er is een website gemaakt: www.bouwadaptief.nl

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Signalerend

De weerbare regio. Regionaal-economische impactmitigatie van coronamaatregelen

  • Contactpersoon: Wijnand van Smaalen
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2021-2022
  • Uitvoerders: Erasmus Universiteit Rotterdam i.s.m PBL en VU Amsterdam
  • Soort onderzoek: Beleidsonderzoek
  • Ambitie: Een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema: Economie
  • Databronnen: Economische statistieken en interviews
  • Fase: In voorbereiding

Het onderzoek behandelt de vraag in welke mate de Nederlandse economie baat heeft bij regionale en sectorale differentiatie van pandemiegerelateerde maatregelen, nu en in de toekomst. De economische impact is niet alleen direct het gevolg van lokale maatregelen. Ook vraag- en aanboduitval elders in internationale productie- en waardeketens van goederen en diensten hebben gevolgen.

De onderzoeksvraag is hoe te zorgen voor een minimale impact van corona op economie, werkgelegenheid en concurrentiepositie van het bedrijfsleven, zodat zij toekomstbestendig blijven.

Dit onderzoek moet resulteren in 3 publicaties in wetenschappelijk gerespecteerde tijdschriften en 3 sets van tussenrapporten en essays uit de lerende evaluatie voor Zuid-Holland (incl. gemeenten en MRDH), Utrecht (provincie en gemeente) en Oost. Het resultaat moet vertaald worden in inzet/verandering van instrumenten voor economisch beleid.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

Middellange termijn impact coronacrisis provincie Zuid-Holland, een scenario-analyse

  • Contactpersonen: Nicolas van Geelen/Karen Jas
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020-2021
  • Uitvoerder: de provincie Zuid-Holland
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Overstijgend/signalerend
  • Thema's: Bestuur, cultuur en erfgoed, economie, energie, financiën, milieu en klimaat, natuur en landschap, omgevingswet, recreatie en toerisme, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: Rapporten van planbureaus, wetenschappelijke literatuur, interviews met experts
  • Fase: In uitvoering

In de verkenning wordt de korte, middellange en langetermijn impact van corona op de (Zuid-Hollandse) samenleving geïnventariseerd, net als mogelijke ‘no-regret’ maatregelen voor duurzaam herstel in Zuid-Holland. Het onderzoek bestaat uit:

  • Verkenning van de korte en middellange termijn gevolgen van de coronacrisis voor de economie (profit), het sociale domein (people) en de leefomgeving (planet)
  • Verkenning van de lange termijn gevolgen van de pandemie aan de hand van een scenarioaanpak.
  • Ontwerp voor een early warning systeem van indicatoren.
  • Conclusies en aanbevelingen voor mogelijke no-regret maatregelen.

Tijdens het onderzoek zijn diverse webinars met bestuurders en medewerkers van de provincie georganiseerd.

Neem contact op met voor meer informatie over dit onderzoek.

NEO, Impact van de corona-epidemie op de economie van Rotterdam-Rijnmond, MRDH, Zuid-Holland en Den Haag

  • Contactpersoon: Reinard Noordergraaf
  • E-mail: 
  • Jaar van uitvoering: 2020
  • Uitvoerder: NEO Observatory
  • Soort onderzoek: Strategische verkenning
  • Ambitie: Een concurrerend Zuid-Holland
  • Thema's: Bestuur, economie, energie, ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer
  • Databronnen: CPB, CBS, LISA, OECD, UWV, IMF, ECB, EC, World Bank
  • Fase: In afronding

Onderzoek naar de impact van de corona-epidemie op Rijnmond, MRDH, Den Haag en Zuid-Holland. De uitkomsten zijn adviezen voor een herstel- en vernieuwingsagenda voor de Zuidelijke Randstad, opgesplitst per deelgebied (Rijnmond, Den Haag, Zuid-Holland). Schets van maatregelen richting een Groeiagenda, met de volgende adviezen:

  1. Vergroot stimulans economische vernieuwing en innovatie;
  2. Focus hernieuwd op arbeidsmarktbeleid;
  3. Zet extra in op talentontwikkeling in de regio;
  4. Stimuleer nu maximaal duurzame gedragsverandering in het vervoer en herstel vertrouwen;
  5. Stimuleer de woningmarkt;
  6. Herstel het verdienvermogen in de stad;
  7. Stimuleer meer productie op Europese schaal;
  8. Herstel de ontmoetingsfunctie van de stad en de lokale woonomgeving;
  9. Maak een goede strategie voor de retailsector;
  10. Maak duidelijk dat investeringen in duurzame energie en circulaire economie bijdragen aan een structureel lange termijn weerbaarheidsvermogen.

Het onderzoek is bedoeld voor provinciaal beleid, met adviezen zodat gemeenten en provincie kunnen werken aan herstelagenda's. De resultaten zijn gedeeltelijk meegenomen in een eerste versie van de Zuid-Hollandse groeiagenda.

Neem contact op met voor meer informatie over het onderzoek impact van de corona-epidemie (pdf, 1.5 MB).