Wat is jouw perspectief op biomassa




Toen ik in 2018 een minor volgde in duurzame ontwikkeling, verscheen er bij het onderwerp ‘biomassa’ een lichte frons op het voorhoofd van mijn docenten. We behandelden mogelijke toekomstige mixen van energiedragers. Biomassa was daarin enigszins een ‘hm - tja’-onderwerp. Er werd vooral uitgelicht dat de teelt van gewassen voor biobrandstoffen zou kunnen leiden tot Indirect Land Use Change (ILUC) en competitie met voedselproductie.

Grote verdeeldheid

Niet alleen mijn docenten zijn in tweestrijd over de rol van biomassa in duurzame transities. Veel mensen struikelen over het ingewikkelde onderwerp, onze overheid incluis. Daarom publiceerde het PBL afgelopen vrijdag een onderzoeksrapport met perspectieven op de toekomstige mogelijkheden voor biomassa. Ook deze werd in grote verdeeldheid ontvangen en een concreet advies aan het kabinet blijft uit. Toch is de brede conclusie van het PBL dat Nederlands klimaatbeleid niet onder het gebruik van biomassa uitkomt.

Een nexusperspectief op biomassa

Biomassa is typisch een kwestie waar water, voedsel en energie elkaar ontmoeten. Volgens het PBL brengt bio-energie gemiddeld minder energie op dan zonnepanelen en windmolens, maar is het wel een veelzijdiger energiedrager, en zouden we daarom toch moeten inzetten op ontwikkeling van duurzame biomassa. De volgende vraag is waar deze dan vandaan moet komen. Wat betekent inzetten op biomassa voor landbouwperceel, voor CO2 uitstoot, bodems, bosbouw en gebruik van zoet water? Ook dit hangt weer af van het perspectief dat men neemt op het uitrollen van biomassa. Vanuit het perspectief ‘circulaire economie’ zou dit bijvoorbeeld kunnen betekenen dat we ons zoveel mogelijk oriënteren op het verwaarden van reststromen en een zo hoogwaardig mogelijke verwerking van de biomassa. Bij deze reststromen komt ook water kijken. Biomassa bestaat gemiddeld uit zo’n 5-35% vocht. Voor de effectieve verbranding van biomassa moet deze eerst gedroogd worden, waardoor een reststroom water ontstaat. Ook heeft de teelt, transport en verwerking van biomassa een watervoetafdruk. Is dat te rechtvaardigen in een wereld waar zoet water almaar schaarser wordt? We weten van biomassa nog veel niet over de verschuivingen die verhoogd gebruik zouden kunnen brengen.

Welk perspectief heb jij?

Onze provincie loopt in theorie over van bronnen van en bestemmingen voor biomassa. De akkerbouw, tuinbouw, natuur- en recreatiegebieden leveren grote plantaardige reststromen op. Uit de veeteelt komt veel mest. Vanuit de Rotterdamse haven worden grote hoeveelheden grondstoffen geïmporteerd en geëxporteerd en in de chemische industrie en voedselproductie zijn er talrijke mogelijkheden voor de inzet van biomassa. Een aantal provinciecollega’s houdt zich nu bezig met het vraagstuk wat de optimale benutting van biomassa zou kunnen zijn. Ook Provinciale Staten liet zich recent in een technische sessie uitgebreid informeren.

Biomassa is een heet hangijzer. Moeten we het misschien ‘groene grondstoffen’ gaan noemen om een constructief gesprek te voeren? Een eenduidige koers op biomassa blijkt lastig! Volgens het PBL-rapport heeft dit te maken met de verschillende perspectieven die men op biomassa heeft. Gaat ecologie en biodiversiteit voor? Of moet de opwarming van het klimaat voor alles gesteld worden? Mijn minor docenten gaven bijvoorbeeld waarschijnlijk de voorkeur aan het ‘ecologie’ perspectief.

Wat is jouw perspectief? Check de 5 perspectieven van het PBL en vertel ons over de manier waarop jij naar biomassa kijkt!

Als je meer wilt weten over de toekomstverkenning water-voedsel-energie-nexus, neem dan contact op met Jeroen van Schaick  of Ingrid van Leeuwen .