Kas(sa)?




Blog 6 van mijn blogserie waarin ik je meeneem in ons WaVEn Nexus project waarin we de onderlinge verbondenheid van het water-, voedsel- en energiesysteem bekijken.

In 2016 startte de Urban Farmers in Den Haag een ambitieus voedselexperiment: op het dak van een voormalige Philipsfabriek werden kassen gebouwd om sla, tomaten en vissen te kweken. Deze dakkas maakte gebruik van aquaponics: een systeem waarbij het water van de vissen wordt gebruikt om de planten te voeden. De kaswarmte helpt daarnaast om de vistanks warm te houden. Zo wordt er efficiënt gebruikgemaakt van de aanwezige grondstoffen in de kas. Daarnaast stelde het Zwitserse bedrijf zich ten doel voedsel te produceren zonder gebruik te maken van antibiotica of pesticiden. In eerste instantie leek het een enorm succes te worden: er werden rondleidingen gegeven, borrels gehouden en producten verkocht. Ook restaurants in Den Haag maakten enthousiast gebruik van de lokale producten.

Technisch gezien werkte het systeem prima: commercieel gezien helaas niet. De ondernemers gokten verkeerd. Zoals Jan-Willem van der Schans in de NRC uitlegt: “De dakboeren gokten dat de EU de grenzen zou sluiten voor tilapia die elders met antibiotica werd gekweekt waardoor de Haagse vis populair zou worden. Dat gebeurde alleen niet, en dus kweekte Urban Farmers dure vis in een stad met eigen visafslag. Witvis is goed voor Midden-Europa, niet in een land aan de Noordzee waar al resultaat wordt geboekt met duurzame visserij”. Daarnaast was het voor de Urban Farmers moeilijk concurreren met de tuinders in het nabijgelegen Westland, waar groenten voor een veel lagere prijs verkocht werden Door de hoge prijzen bleef de voedselverkoop beperkt, en ging de dakkas in 2018 failliet.

Wat is de boodschap van deze blog? ‘Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg?’. Nee, om nexus innovaties een kans te geven is er experimenteerruimte nodig. Als dit niet altijd tot succes leidt is dat ook winst, want daar kunnen andere ambitieuze ondernemers weer van leren. Waar de ene failliet gaat, poppen er alweer nieuwe vooruitstrevende bedrijven als paddenstoelen uit de grond. Wie er nu op deze unieke locatie zit lees je volgende week!