Redt COVID-19 het klimaat? Nee, maar duurzamer beleid wel




De huidige Coronacrisis legt veel over de werkingen en onbillijkheden van onze maatschappij bloot. Terwijl wij bootcampen in het park en onze handen tot uitdrogens toe wassen, hebben vluchtelingen op Lesbos soms maar één waterpunt per 1.300 inwoners en geen zeep. Behalve de sociale ongelijkheden van onze wereld, laat de crisis ook de kwetsbaarheden van onze water-, voedsel- en energiesystemen zien. Boeren maken zich zorgen: Oost-Europeanen komen hun oogst niet meer plukken en hun producten komen moeizamer de grenzen over. Mogelijk zal dit leiden tot een verlaagd energiegebruik in de glastuinbouw. Gas- en olieprijzen zijn sterk gedaald en duurzame innovaties vragen om geld dat er nu niet is. Intussen wordt water het nieuwe olie, zoals mijn voorganger Anna ook al eens uiteenzette in haar blog over een Ethiopische dam op de Nijl.

Dolfijnen in Venetië

Veel sociale media berichten vrolijk over de klimaatpositieve keerzijde van het coronavirus: er zouden weer dolfijnen door de nu gondola-loze kanalen van Venetië zwemmen, en in veel zwaar vervuilde steden is de luchtkwaliteit zo’n 25% beter dan normaal. Helaas zijn de dolfijnen in Venetië nepnieuws, deze dieren werden in het veel zuidelijkere Sardinië gespot. Niettemin wordt duidelijk dat natuur wel lijkt te varen bij de Coronacrisis en vragen veel mensen zich terecht af wat de effecten van de crisis op het klimaat zijn. Welnu, dit kan meerdere kanten op. Gezien de gedaalde prijzen voor olie en gas, kan de fossiele industrie juist weer een vlucht nemen zodra de economie weer op gang komt, en de bereidheid om groen te investeren verminderen. Andersom kan de crisis juist de impuls zijn voor investeerders en banken om zich nog eens achter de oren krabben en te bedenken dat duurzame energie op termijn wel eens een stuk, nou ja, duurzamer zou kunnen zijn.

Systeemdenken: nu meer dan ooit nodig

Wat de enthousiaste delers van nepnieuws over dolfijnen in Venetië in elk geval demonstreren, is dat men graag wil geloven in de kracht van de natuur: zonder tussenkomst van mensen zal zij zichzelf herstellen en reguleren. Meerdere projecten binnen de provincie opereren onder meer vanuit dit principe. Bijvoorbeeld onze collega’s van circulaire economie (EZ). De natuur functioneert in cirkels, kringlopen: uiteindelijk gaat er niets verloren, reststoffen van het ene proces worden grondstof voor het andere. Ook staan al deze cirkels met elkaar in verbinding. Dit is het motto van de water-voedsel-energie-nexus. Synergieën en compromissen tussen systemen begrijpen is cruciaal om ze goed te laten functioneren en bovendien bestendig te maken voor systeemschokken zoals, pak ‘m beet, een pandemie.

Wat dit nu echt inhoudt voor het beleid dat we binnen de provincie (zouden moeten) maken, is een dagelijks vraagstuk voor het WaVEn nexus team (RWB). Wij zijn op dit moment bezig om alle lopende beleid en strategie dat ook maar enigszins met de water-voedsel-energie-nexus te maken heeft, te inventariseren. Schiet jou nog een project te binnen dat raakvlak heeft, stuur dan een mailtje naar .