Jarenlang hebben talrijke vrijwilligers hard gewerkt om het bunkercomplex in de duinen van Kijkduin grotendeels uit te graven en te herstellen. Het zogenoemde Widerstandsnest 67 HL, zoals de bunker officieel heet, is afgelopen zondag 21 april geopend door Meindert Stolk, gedeputeerde voor Erfgoed en Cultuur en Monique Voorbergen, Monumentenzorg van de gemeente Den Haag. Het bunkercomplex is onderdeel van het Atlantikwall Museum Den Haag en is een van de vele beleefbaar gemaakte plekken van de Atlantikwall. Dit is de verdedigingslinie die de Duitse bezetter in de oorlogsjaren heeft aangelegd in het westelijk deel van onze provincie en waarvan nog vele restanten zichtbaar zijn.
Bunkercomplex
Het complex in Kijkduin kent nu zo’n 130 meter aan tunnels, een Fluwa (Fluchwache) uitkijkpunt en er zijn 6 bunkers.
Voor de bezoekers is er een nieuwe audiotour ontwikkeld, die je onder meer voert langs het pronkstuk van de collectie: het Duitse antitankkanon, de Panzerabwehrkanone 40.
Widerstandsnest
Een Widerstandsnest was binnen de Atlantikwall een steunpunt van geringe omvang en huisvestte meestal zo’n 10 tot 40 manschappen. Ze waren er om het gebied te verdedigen tegen infanterie- en pantservoertuigen. Doordat zij in bezit waren van zeer krachtige wapens en voldoende munitie konden zij hiertegen goed weerstand bieden.
Inzet van vrijwilligers
Met de aanzienlijke inzet van een grote vaste groep vrijwilligers is het gangenstelsel in de bunker uitgegraven en daarmee uitgebreid maar ook hersteld. Eerder werd het opgerichte uitkijkpunt door vandalisme zwaar beschadigd, maar dit is inmiddels weer in ere hersteld. Het bunkercomplex kon door de vrijwilligers in zijn originele staat hersteld worden mede dankzij de financiële hulp van de erfgoedlijn Atlantikwall van de provincie.
Meindert Stolk, gedeputeerde voor Zuid-Holland: “Ik ben onder de indruk van het werk dat hier verricht is. Het bunkercomplex ligt er, met dank aan de vele enthousiaste vrijwilligers, prachtig bij. Onze erfgoedlijn Atlantikwall, vertelt een deel van de historie van Zuid-Holland. In dit geval het verhaal van de Tweede Wereldoorlog. Het laat ons eens te meer realiseren hoe belangrijk het is om in vrijheid te kunnen leven. Dat moeten we herdenken en koesteren.”
Maatschappelijk betrokken
De laatste jaren is het Atlantikwall Museum Den Haag niet alleen bezig met het fysiek toegankelijk maken van bunkers en gangenstelsels, maar hebben zij ook oog voor mensen met een lichamelijke beperking. Zo hebben de rondleiders door de bunkers heen gelopen met mensen met een visuele beperking. Hoe ervaren zij een bezoek aan een bunker en wat kunnen de rondleiders hiervan leren? Daarnaast worden er 3D-schaalmodellen van bunkers ontwikkeld, zodat mensen met een beperking de bunkers ruimtelijk beter kunnen invoelen en het verhaal beter kan worden uitgelegd. Eén van de nieuwste projecten voorziet ook in de aanleg van een liftvoorziening voor mensen met een fysieke beperking.
Daarnaast trekt het museum steeds meer jongeren. Zij voelen zich steeds meer betrokken bij de geschiedenis rondom de Tweede Wereldoorlog en daar speelt het museum op in. De Haagse Rappers zijn bijvoorbeeld in het Museum op bezoek geweest als voorbereiding op hun optreden bij één van de Bevrijdingsfestivals.
Geopend
Het bunkercomplex in Kijkduin is (tot en met 4 oktober) elke eerste zondag van de maand geopend van 10:00 tot 16:00 uur. Onder begeleiding van een gids kun je het gangenstel bezoeken.
Op Nationale Bunkerdag, zaterdag 30 mei 2026, is het complex eveneens geopend. Dan van 10.00 – 17.00 uur.
