De druk op het elektriciteitsnet neemt toe in heel Nederland. Ook in Zuid-Holland is de capaciteit schaars. De vraag naar stroom groeit, vooral op piekmomenten, sneller dan het net uitgebreid kan worden. Daardoor ontstaat netcongestie, met gevolgen voor woningbouw, mobiliteit, economie en verduurzaming.
Omdat het hoogspanningsnet en regionale elektriciteitsnet in Noordelijk Zuid-Holland sterk met elkaar verbonden is, werken problemen op één plek door in andere gebieden. Ditzelfde geldt binnen het Rotterdamse havengebied en de Zuid-Hollandse eilanden.
Veel gemeenten in Zuid-Holland zitten in hetzelfde congestiegebied. Dat betekent dat schaarste geen lokaal probleem is, maar een gezamenlijke opgave waarin iedereen aan zet is. Alleen met een gezamenlijke aanpak om het net beter te benutten, door gezamenlijk te werken aan netuitbreidingen en duidelijke afspraken, creëren we ruimte voor ontwikkelingen en ambities van bewoners en bedrijven in de provincie.
Naast deze 2 grote congestiegebieden hebben we op regionale schaal te maken met netcongestie in de gebieden Hoeksche Waard, Drechtsteden en Arkel.
Actieplan Netcongestie Zuid-Holland
Daarom werken provincie, netbeheerders en gemeenten samen aan het Actieplan Netcongestie Zuid-Holland, waarin maatregelen staan om het net slimmer te gebruiken en stap voor stap meer ruimte te creëren. Ook het Rotterdamse havengebied heeft een Actieplan, dat opgesteld wordt door de netbeheerders, het Havenbedrijf en Deltalinqs.
Gedeputeerde Arno Bonte (Energie) benadrukt dat we anders moeten omgaan met de schaarse ruimte op het elektriciteitsnet. Dat vraagt volgens hem om duidelijke keuzes en goede samenwerking.
Bonte: "De ruimte op het elektriciteitsnet is beperkt. Alleen door samen te werken kunnen we die zo goed mogelijk benutten. Dat betekent dat we de beschikbare capaciteit eerlijk verdelen, netuitbreidingen versnellen, het net slimmer gebruiken en samen nieuwe oplossingen ontwikkelen. Zo zorgen we ervoor dat zoveel mogelijk woningen, bedrijven en projecten in Zuid-Holland aangesloten kunnen worden."
Wat staat er wanneer te gebeuren?
- Tot 1 juli 2026: Gemeenten, bouwers en bewoners konden een woningaansluiting aanvragen volgens de oude regeling. Andere kleinverbruikers konden ook nog een (grotere) aansluiting aanvragen.
- Vanaf 1 juli 2026: Nieuwe kleinverbruikers (huishoudens en kleine bedrijven) komen op de wachtlijst volgens het prioriteringskader van de ACM. Aanvragen voor veiligheidsdiensten en basisvoorzieningen, categorie 2 en 3, krijgen voorrang en er volgt een eerste verdeelronde zolang er ruimte is op alle netvlakken.
- Vanaf 1 oktober 2026: Gemeenten kunnen voor een aantal jaren vooruit netcapaciteit aanvragen voor woningbouw via de procedure ‘eerder aanvragen’. Dit maakt het mogelijk om in één keer voor grotere aantallen woningen capaciteit aan te vragen.
- Per 1 januari 2027: De eventueel resterende capaciteit wordt verdeeld over de aanvragen die op de wachtlijst staan. Hierbij worden aanvragen voor congestieverzachters, veiligheidsdiensten en basisvoorzieningen eerst behandeld. Daarna worden andere aanvragen behandeld.
Na 1 januari 2027 is de verwachting dat het stroomnet in bijna de hele provincie vol is. Nieuwe en bestaande aanvragen komen op één wachtlijst te staan. Wie als eerste stroom krijgt, wordt bepaald op basis van maatschappelijke prioriteit (ACM-prioriteringskader).
Hoe werken we aan oplossingen?
Omdat het elektriciteitsnet in Zuid-Holland sterk met elkaar verbonden is, werken problemen op één plek door in andere gebieden. Veel gemeenten in Zuid-Holland zitten in hetzelfde congestiegebied. Dat betekent dat dit geen lokaal probleem is, maar een gezamenlijke opgave waarvoor iedereen aan zet is. We hebben dus met hetzelfde probleem te maken en moeten samen keuzes maken over het gebruik van het net. Alleen met een gezamenlijke aanpak en duidelijke afspraken kunnen we netcongestie tegengaan.
Provincie Zuid-Holland werkt, in opdracht van de Energieraad Zuid-Holland, samen met netbeheerders, gemeenten en andere partners aan het Actieplan Netcongestie om meer aansluitingen mogelijk te maken. Daarbij sturen partijen gezamenlijk op maatregelen om stap voor stap ruimte op het net te creëren en partijen op de wachtlijst te helpen. De Rotterdamse haven stelt haar eigen Actieplan op.
Energiehubs
Daarnaast werkt de provincie aan concrete oplossingen in de praktijk. Op bedrijventerreinen worden energiehubs ontwikkeld, waar bedrijven samenwerken om energie slimmer te gebruiken en te verdelen. Energieregisseurs vanuit de provincie ondersteunen hen hierbij.
Ook zetten provincie, netbeheerders en partners in op innovatie, zoals pilots en nieuwe toepassingen die helpen om piekbelasting te verminderen, meer inzicht te krijgen in netcapaciteit en om het net beter te benutten.
Bovendien werken netbeheerders, provincie en gemeenten aan netuitbreidingen.
De komende periode blijft het belangrijk dat partijen hun aanpak goed op elkaar afstemmen, zodat er ruimte blijft voor nieuwe ontwikkelingen en aansluitingen.
