In Schipluiden verandert de toekomst van vlees

Een idee dat tientallen jaren wachtte

Kweekvlees is geen nieuw idee. De Nederlandse onderzoeker Willem van Eelen bedacht het al vlak na de Tweede Wereldoorlog: vlees kweken uit dierlijke cellen, zonder dat er een dier voor geslacht hoeft te worden. Hij vroeg er patent op aan, maar de productiekosten bleken te hoog. Willem heeft de doorbraak zelf nooit meegemaakt. Zijn dochter Ira van Eelen wel. Ze de drijvende kracht van RespectFarms, het initiatief achter de boerderij in Schipluiden.

Maar de echte hoofdrol is vandaag voor Corné van Leeuwen. Hij is melkveehouder en kaasboer, en hij wil iets nieuws proberen. Kweekvlees is voor hem een extra optie naast zijn bestaande bedrijf, geen vervanging van zijn leven als boer. "De boer is geen probleem om op te lossen," is de boodschap van de provincie. "De boer is de oplossing."

Innovatieve landbouw

In een bioreactor, een speciale tank, groeien vleescellen onder de juiste omstandigheden: de juiste temperatuur, voeding en zuurstof. Een klein beetje dierlijk weefsel is genoeg om te starten. Er hoeft geen dier geslacht te worden. Op de boerderij in Schipluiden worden de komende jaren tests gedaan met reactoren van 20 tot 200 liter. Geen massaproductie: het gaat om leren. Wat werkt op boerderijschaal? Wat kost het? Wat levert het op? In 2028 moet er een volledig werkende proefboerderij staan.

Aad Straathof, gedeputeerde Landbouw en Visserij: "Ik zou graag meer initiatieven zien zoals dit in Schipluiden, waar landbouw en technologie elkaar versterken. Niet voor niets hebben we hoogtechnologische landbouw als apart spoor opgenomen in de uitvoeringsagenda. Maar wat hier gebeurt, kan alleen dankzij samenwerking: tussen boeren, onderzoekers, bedrijven en overheden. Juist die samenwerking maakt dat we échte stappen kunnen zetten, in een tijd waarin de landbouwsector veel van ons vraagt."

Meer dan een experiment

Naast de productieruimte opent dit jaar ook een experience centre op het erf. Een plek waar boeren, scholen en bezoekers met eigen ogen kunnen zien hoe kweekvlees werkt. Want dit project is ook bedoeld als ontmoetingsplek voor de hele keten: van onderzoekers en voedselbedrijven tot studenten en beleidsmakers.

De Provincie Zuid-Holland investeert een half miljoen euro in het project. Dat geld gaat naar kennisuitwisseling, voorlichting en het experience centre. Daarnaast helpt de provincie Europese middelen naar Zuid-Holland te halen via samenwerking met EIT Food, waarmee de provinciale investering als hefboom werkt voor extra financiering.

Meindert Stolk, gedeputeerde Economie en Innovatie: “Met onze steun geven we ruimte aan vernieuwing. Innovatie heeft de Nederlandse landbouw groot gemaakt. En dat geldt vandaag nog steeds. Vooruitgang ontstaat doordat ondernemers, wetenschap en overheid samen durven investeren in nieuwe ideeën.”

Wat nu?

Kweekvlees is in Europa nog niet goedgekeurd voor verkoop. Dit project is een proefopstelling, geen commerciële productie. Maar Nederland loopt voorop: het is het eerste land in Europa dat gecontroleerde proeverijen met kweekvlees mogelijk heeft gemaakt. Voor de provincie is dit meer dan een technisch experiment. Het is een investering in de toekomst van de landbouw, waarin boeren, onderzoekers en bedrijven samenwerken aan duurzame voedselproductie. Zo wordt een Zuid-Hollandse boerderij een proeftuin voor de wereld.