Winkelaanbod in Randstad krimpt, centrumgebieden veranderen van functie
Het aantal winkels in de Randstad neemt af, terwijl het aantal inwoners juist sterk groeit. Tegelijkertijd veranderen centrumgebieden steeds meer van traditionele winkelgebieden naar plekken waar winkelen wordt gecombineerd met horeca, cultuur en andere voorzieningen. Dat blijkt uit het Koopstromenonderzoek Randstad 2025, dat in opdracht van de provincies Provincie Zuid-Holland, Provincie Noord-Holland en Provincie Utrecht is uitgevoerd.
Het onderzoek, uitgevoerd door Ipsos I&O, Movares en Sweco, laat zien dat de detailhandel al langere tijd een krimpsector is. Tegelijkertijd veranderen de verwachtingen van consumenten en groeit het online winkelen.
Minder winkels, andere functies
Het aantal winkels en het totale winkelvloeroppervlak in de Randstad zijn verder afgenomen, vooral in de niet-dagelijkse detailhandel zoals mode en elektronica. De dagelijkse sector, zoals supermarkten, groeit juist in veel gemeenten. Kleine supermarkten in kleine kernen staan echter onder druk door schaalvergroting en kleinere winstmarges.
Grote en onderscheidende binnensteden trekken ondertussen steeds meer bezoekers. Ondanks het afnemende aantal winkels weten deze centra hun marktaandeel te vergroten. Middelgrote centra laten een wisselend beeld zien, waarbij het onderscheidend vermogen steeds belangrijker wordt.
Centrumgebieden veranderen
De rol van centrumgebieden verandert. Waar winkels vroeger de belangrijkste trekker waren, draait het nu steeds vaker om een mix van functies zoals horeca, cultuur, dienstverlening en wonen. Ook toerisme speelt hierin een belangrijke rol. In de Randstad komt ruim 40% van de horecabestedingen van toeristische bezoekers.
Buurt- en wijkcentra blijven ondertussen belangrijk voor dagelijkse voorzieningen. Dankzij supermarkten en andere basisvoorzieningen hebben deze centra vaak een stabiele positie en relatief lage leegstand.
Groei online winkelen vlakt af
Online winkelen blijft groeien, maar minder snel dan in eerdere jaren. In sectoren zoals mode, sport en elektronica stijgt het aandeel online bestedingen nog steeds. In sectoren zoals woninginrichting, doe-het-zelf en dagelijkse boodschappen stabiliseert dit aandeel juist.
Samen werken aan vitale centra
Het onderzoek laat zien dat de voorzieningenstructuur in de Randstad nog steeds stevig is, maar op sommige plekken onder druk staat. Vooral centrumgebieden dicht bij grotere steden hebben soms moeite hun positie te behouden.
Volgens de provincies blijven investeringen in kwaliteit, samenwerking tussen gemeenten, ondernemers en vastgoedeigenaren en duidelijke ruimtelijke keuzes belangrijk om centra aantrekkelijk en toekomstbestendig te houden. Het onderzoek biedt nieuwe inzichten om deze samenwerking verder te versterken.
Symposium Koopstromenonderzoek Randstad 2025
De resultaten werden gepresenteerd tijdens het Symposium Koopstromenonderzoek Randstad 2025 op 12 maart 2026 in het provinciehuis van de provincie Zuid-Holland in Den Haag. Tijdens het symposium bespraken experts en bestuurders de belangrijkste trends en de toekomst van detailhandel, horeca en centrumgebieden in de Randstad.
Het volledige onderzoek is te vinden via:
www.koopstromen.nl/randstad/resultaten
