Precies 55 jaar geleden werden in het Zuid-Hollandse Zwammerdam de historische Zwammerdamschepen, bestaande uit drie vrachtschepen, drie kano’s en een vijf-meter lange stuurriem, gevonden en opgegraven. De schepen dateren uit de tijd dat de Romeinen onze provincie bewoonden en deze bevonden zich dan ook nabij voormalig grensfort Nigrum Pullum, onderdeel van de Neder-Germaanse Limes, die sinds 2021 UNESCO Werelderfgoed is.
Nu de restauratie van een tweede schip is afgerond komt de focus meer en meer te liggen op de ontwikkeling van de Romeinse Scheepswerf Archeon, waar de schepen hun permanente plek kunnen krijgen in een moderne en internationaal aansprekende publieksvoorziening.
Wervingscampagne
Op 23 maart is door de publiek-private samenwerking, bestaande uit de gemeente Alphen aan den Rijn, de Stichting Museumpark Archeon en de provincie Zuid-Holland, ondersteund door Museum Batavialand (Lelystad), een bidbook voor dit nieuwe scheepsdepot aangeboden aan een vertegenwoordiger van het ministerie van OCW. Dit als startpunt voor een brede wervingscampagne die partners en financiers moet verbinden aan dit museum van nationaal en internationaal belang.
Jack Veldman, directeur Museumpark Archeon: “Dankzij de inzet van vele vrijwilligers, experts en partners is een enorme hoeveelheid werk verricht. We zijn trots dat we nu klaar zijn voor de volgende fase: een publieksvoorziening die het verhaal van de Romeinen op een internationale manier tot leven brengt.”
Meindert Stolk, gedeputeerde Erfgoed en Cultuur, provincie Zuid-Holland: “De Zwammerdamschepen zijn uniek in de wereld. Deze volgende stap maakt het mogelijk dit icoon van ons Romeinse verleden voor toekomstige generaties te behouden. Dit project laat zien hoe erfgoed bijdraagt aan kennis, toerisme en trots voor Zuid-Holland.”
Judith Bokhove, wethouder gemeente Alphen aan den Rijn: “Alphen aan den Rijn is een echte Limes-stad. De Romeinse Scheepswerf Archeon vormt het educatieve centrum waar alles samenkomt. Als belangrijk boegbeeld van het UNESCO Werelderfgoed Neder-Germaanse Limes versterkt het niet alleen onze culturele identiteit, maar biedt het ook waardevolle educatieve kansen en trekt het bezoekers uit binnen- en buitenland. In de Romeinse Scheepswerf krijgen we een uniek inzicht in hoe mensen langs de Limes leefden, handelden en reisden.”
Entreepoort UNESCO Werelderfgoed
De Romeinse Scheepswerf Archeon wordt de nieuwe toegang van Museumpark Archeon en daarmee een van de officiële entreepoorten voor de Neder Germaanse Limes. Het gaat een archeologisch depot voor het 2.000 jaar oude scheepshout vormen, met een publiek toegankelijke werf waar het volgende en grootste schip, de Zwammerdam 4, zichtbaar zal worden gerestaureerd. Er komt een interactieve tentoonstelling waarin bezoekers zich midden in een Romeinse rivierhaven wanen.
Het ambitieuze project heeft zo’n €20–25 miljoen nodig voor de realisatie van de Romeinse Scheepswerf Archeon. De investering zal bestaan uit een mix van publieke en private bijdragen van overheden, fondsen, Museumpark Archeon, EU programma’s en sponsoren.
Meer informatie

De Zwammerdam 1 in de restauratiewerf in Museumpark Archeon
Aanbieding bidbook Romeinse Scheepswerf Archeon aan Ministerie OCW
v.l.n.r. Meindert Stolk (PZH), Monique Veldman (Archeon), Judith Bokhove (Alphen ad Rijn) en Marjorie Verhoek (RCE)
Fotograaf Hans Doderer
