In Alblasserwaard werkt de provincie Zuid-Holland met grondeigenaren, gemeente, waterschap en natuurorganisaties samen aan natuurgebieden en ecologische verbindingszones. Dit gebeurt als onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN).
De Alblasserwaard is een uitgestrekt veenweidegebied, begrensd door de rivieren de Lek, de Merwede en de Noord. De waard wordt doorsneden door sloten en vaarten en 2 kleine riviertjes, de Alblas en de Giessen. Voor de afwatering van dit gebied zijn 2 grote vaarten gegraven: de Groote of Achterwaterschap en de Nieuwe Waterschap.
Hoge Boezems Kinderdijk en Blokweer
De polders Hoge Boezems Kinderdijk en Blokweer zijn onderdeel van Natura 2000-gebied Boezems Kinderdijk. In een groot deel van Boezems Kinderdijk is al natuur. Het is een belangrijk broedgebied van de purperreiger en de snor, die in het rietmoeras hun nesten bouwen. Ook de porseleinhoen vindt hier een plek om te broeden. Daarnaast overwinteren hier de smient, krakeend en slobeend.
Voor deze kwetsbare vogelsoorten is het belangrijk dat hun leefgebied wordt vergroot. Vandaar dat we de polders Hoge Boezems Kinderdijk (35 hectare) en Blokweer (70 hectare) als natuurgebied gaan inrichten. Hier komen soortenrijke graslanden en natuurvriendelijke oevers. Daarmee wordt de natuur van het Natura 2000-gebied versterkt. De beide polders bestaan nu nog voornamelijk uit agrarisch grasland.
Bij de ontwikkeling van de twee polders houden we rekening met de waarden van het UNESCO-Werelderfgoed Kinderdijk.
Samenwerking
De provincie werkt samen met:
- Stichting Wereld Erfgoed Kinderdijk
- Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed
- Gemeenten Alblasserdam en Molenlanden
- Waterschap Rivierenland
- Oasen
- Staatsbosbeheer
Stand van zaken
De provincie is in gesprek met alle grondeigenaren. De natuurdoelen voor het Natura 2000-gebied Boezems Kinderdijk kunnen niet gehaald worden zonder natuurontwikkeling in Hoge Boezems Kinderdijk en Blokweer. Dat betekent dat het gebruik en de inrichting van deze polders gaan veranderen.
Het schetsontwerp van het natuurinrichtingsplan is opgesteld
In 2025 zijn er verschillende onderzoeken in het veld gedaan. Op basis van deze onderzoeken is er een schetsontwerp opgesteld. Dit ontwerp geeft aan welke natuur we in het gebied willen ontwikkelen. Het ontwerp betekent vooral dat er kruiden- en faunarijk grasland met natuurlijk ingerichte oevers worden ontwikkeld in Hoge Boezems Kinderdijk en Blokweer. Hoge Boezems Kinderdijk wordt ook wel polder Nieuw-Lekkerland genoemd.
Met grondeigenaren en de “omgevingsgroep natuurinrichtingsplan” wordt dit schetsontwerp verder aangescherpt, zodat daarna met eigenaren afspraken over inrichting en beheer kunnen worden gemaakt. Deze aanscherping en afspraken over inrichting en beheer worden uitgewerkt in een voorlopig ontwerp en daarna een definitief ontwerp. Het definitief ontwerp wordt gebruikt om uiteindelijk het gebied in te richten.
De polders krijgen een natuurbestemming
Het definitieve ontwerp wordt ook gebruikt om de bestemming van de polders te wijzigen. De bestemming van polder Blokweer en Hoge boezems van Kinderdijk (polder Nieuw-Lekkerland) wordt op termijn aangepast van “agrarisch met waarden” naar een natuurbestemming. Voor het aanpassen van de bestemming vraagt de provincie Zuid-Holland, als initiatiefnemer van de natuurontwikkeling, aan de gemeente Alblasserdam om dit uit te voeren voor de polder Blokweer en aan de gemeente Molenlanden om dit uit te voeren voor de Hoge boezems van Kinderdijk (polder Nieuw-Lekkerland).
Participatie
Met grondeigenaren en de “omgevingsgroep natuurinrichtingsplan” wordt dit schetsontwerp verder aangescherpt. De leden van de “omgevingsgroep natuurinrichtingsplan” brengen gebiedskennis in die het schetsontwerp voor het natuurinrichtingsplan verbeteren. De omgevingsgroep heeft een inspirerende rol en mag ideeën ter verbetering van het ontwerp aandragen. De provincie Zuid-Holland neemt deze ideeën mee om het ontwerp verder te ontwikkelen. Daarna kunnen met eigenaren afspraken over inrichting en beheer worden gemaakt. Deze aanscherping en afspraken over inrichting en beheer worden uitgewerkt in een voorlopig ontwerp en daarna een definitief ontwerp. Het definitief ontwerp wordt gebruikt om uiteindelijk het gebied in te richten.
De polders krijgen een natuurbestemming
Het definitieve ontwerp wordt ook gebruikt om de bestemming van de polders te wijzigen. De bestemming van polder Blokweer en Hoge boezems van Kinderdijk (polder Nieuw-Lekkerland) wordt op termijn aangepast van “agrarisch met waarden” naar een natuurbestemming. Voor het aanpassen van de bestemming vraagt de provincie Zuid-Holland, als initiatiefnemer van de natuurontwikkeling, aan de gemeente Alblasserdam om dit uit te voeren voor de polder Blokweer en aan de gemeente Molenlanden om dit uit te voeren voor de Hoge boezems van Kinderdijk (polder Nieuw-Lekkerland). We bereiden dit proces nu met elkaar voor en streven ernaar om voor de jaarwisseling de wijziging van het omgevingsplan ter inzage te leggen.
Zelf natuur ontwikkelen
De provincie wil graag samenwerken met de grondeigenaren in Hoge Boezems Kinderdijk (Nieuw-Lekkerland) en Blokweer. Eigenaren kunnen zelf natuur ontwikkelen op eigen grond en krijgen daarbij hulp en subsidie van de provincie(opent in nieuw venster).
Volledige schadeloosstelling
Eigenaren die grond bezitten in het gebied op de kaart komen in aanmerking voor volledige schadeloosstelling. Dat hebben Provinciale Staten besloten in 2024. Volledige schadeloosstelling betekent dat grondeigenaren extra vergoeding krijgen voor hun onkosten als ze hun grond aan de provincie verkopen.
Wil je hiervan op de hoogte blijven? Neem contact op met projectleider Joost Rink, via het ContactCentrum.
