Samenwerken aan voedsel

Voedselsysteem als een geheel

Voor een veerkrachtig en gezond voedselsysteem is verandering nodig op verschillende terreinen. Als provincie bekijken we het hele voedselsysteem daarom als één geheel. Zo kunnen we gericht bijdragen aan de veranderingen die nodig zijn.

We brengen programma’s met elkaar in verbinding en werken samen aan een regionaal, gezond en innovatief voedselsysteem waarin we voedsel zonder verspilling produceren en consumeren. Dit doen we aan de hand van zeven ambities.

Ook ondersteunen we ontwikkeling van lokaal voedselbeleid. Dit verbindt thema’s als gezondheid, duurzaamheid, economie, ruimte en sociale cohesie. Binnen dit nieuwe beleidsterrein kunnen gemeenten en provincie van elkaar leren.

Per ambitie lees je hoe we deze met vele partners vormgeven in de praktijk.

1. Voedsel uit de regio

We willen meer ruimte voor korte voedselketens. Regionaal voedsel ondersteunt boeren en producenten en stimuleert samenwerking tussen boeren, logistieke partijen en afnemers. Dit zorgt voor een eerlijker verdienmodel en vergoot de weerbaarheid van de regio. Deze ketens bestaan naast de internationale voedselketen. Ze versterken bovendien de verbinding tussen boeren en inwoners en kunnen leiden tot duurzamere voedselkeuzes.

Wat we doen

We vergroten de vraag naar en het aanbod van regionale producten met de Tuin van Holland. Bijvoorbeeld door kennis te delen over natuurinclusief inkopen. In 2025 ontwikkelden we de gids Inkopen van natuurinclusieve catering: een praktische gids voor publieke inkopers. Samen met Future Up, ReGeNL en Wageningen University & Research (WUR) zetten we een Community of Practice Natuurlijk Aanbesteden op.

Daarnaast versterken we de regionale infrastructuur en logistiek voor korte ketens. Samen met Rotterdam de Boer Op en BEUKK werken we aan een regionaal logistiek netwerk dat vraag en aanbod beter met elkaar verbindt.

Zelf aan de slag

Wil je meer weten over natuurinclusief inkopen voor de eigen catering? Bekijk de inkoopgids op de website van de Tuin van Holland.

Meedoen met het initiatief van BEUKK? Bekijk de website van BEUKK.

2. Inwoners eten zich gezond

Gezond eten moet de makkelijkste keuze zijn: beschikbaar, betaalbaar en zichtbaar. Bewustwording en voedseleducatie krijgen daarbij een vaste plek in het onderwijs.

Wat we doen

Binnen vier omgevingen - zorg, school, werk en wijk - werken we met partners aan een gezonde voedselomgeving en voedseleducatie. Je leest hier meer over op gezondzuidholland.nl.

Zorg

We zetten in op gezonde en duurzame voeding voor patiënten en medewerkers. Zo ontwikkelen we een routekaart die bestaande kennis, tools, initiatieven en praktijkvoorbeelden bundelt en vertaalt naar een praktische aanpak.

School

We willen gezonde voeding en voedingseducatie een vaste plek geven in het onderwijs. We ondersteunen scholen bij een gezond voedingsaanbod en het ontwikkelen van een integrale voedselvisie. Ook breiden we de Food Boost Challenge verder uit en versterken beroepsvitaliteit op het mbo. Regionale voedselmakelaars helpen scholen en aanbieders van voedseleducatie om elkaar beter te vinden.

Werk

We ondersteunen werkgevers om gezonde voeding op de werkvloer toegankelijk en (financieel) aantrekkelijk te maken. We zetten proeftuinen voor een gezonde lunch op bij sociale werkplaatsen, inspireren en informeren werkgevers en werknemers en zorgen voor een toegankelijk aanbod voor een gezonde lunch.

Wijk

In wijken zijn al veel voedselinitiatieven actief. We verbinden deze initiatieven met elkaar en met zorg, welzijn en gemeentelijk beleid. Ook willen we een proeftuin opzetten voor een publiek voedselsysteem in een gemeente in Zuid-Holland.

Zelf aan de slag

Wil je meedoen met de Nieuwe Lunch Cultuur? Sluit jouw organisatie aan via de website van de Nieuwe Lunch Cultuur.

Wil je verder praten of samenwerken over Mensa Mensa? Kijk op de website van Mensa Mensa.

3. Zuid-Holland als gidsregio voor toekomstbestendige voedselproductie

We willen dat Zuid-Holland vooroploopt in toekomstbestendige voedselproductie. Dat vraagt om innovatie, ondernemerschap en durf. Nieuwe technieken zoals precisielandbouw, autonoom telen, vertical farming en biotechnologie zorgen voor hoge opbrengsten met minimale milieudruk.

Wat we doen

We ondersteunen en faciliteren kennisontwikkeling en innovatiekracht via de Uitvoeringsagenda Landbouw 2025–2030 en de verkenning Tuinbouwvisie 2050.

Wij ondersteunen praktijklocaties, fieldlabs en leernetwerken waarin agrariërs en andere partijen samen werken aan oplossingen voor duurzame landbouw. Ook zetten we in op een eerlijke beloning van boeren en werken onder andere in Fieldlab Groene Hart aan nieuwe verdienmodellen.

4. Zero-waste in Zuid-Holland

We werken aan een circulair voedselsysteem waarin reststromen zoveel mogelijk worden voorkomen of opnieuw worden benut. Zo gaat minder voedsel verloren en creëren we meer waarde uit beschikbare grondstoffen: van boer tot bord en weer terug.

Wat we doen

Met Greenport West-Holland, Stichting Samen Tegen Voedselverspilling en kennisinstellingen bundelen we kennis, data en oplossingen. We stellen twee ketenregisseurs aan die betrokken partijen met elkaar verbinden en de samenwerking binnen de sociale en commerciële keten coördineren.

Binnen Dutch Freshport willen we een fysieke en digitale reststromenhub ontwikkelen. Hierdoor kunnen bedrijven en andere ketenpartijen reststromen structureel benutten en verwaarden. Twee ketenregisseurs Voedselverspilling zijn hier in opdracht van de provincie mee aan de slag. Zij geven reststromen een commerciële waarde of leiden deze naar maatschappelijke initiatieven.

Zelf aan de slag

Ben je actief in de regio en heb je grote groente- en fruitreststromen, werk je aan een lokale voedselhub of heb je andere ideeën? Neem contact op met ons Contactcentrum. We brengen je graag in contact met de ketenregisseurs Voedselverspilling.

Meer weten over het gunstig inkopen van gered voedsel? Kijk op de website van SharEaty.nl.

5. Toekomst voor agrarische ondernemingen

We willen een passend en toekomstbestendig verdienmodel voor voedselproducenten. Boeren en tuinders zijn onmisbaar voor het voedselsysteem van morgen.

Wat we doen

We ondersteunen samenwerking, innovatie en goede voorbeelden die laten zien dat een passend en duurzaam verdienmodel mogelijk is. We werken onze visie op landbouw verder uit en kijken daarbij naar mogelijkheden van nieuwe ruimtelijke functies of functiecombinatie, mede met het oog op nieuwe verdienmodellen.

Daarnaast versterken we economisch duurzame en vitale landbouwbedrijven, het agrarisch landschap en de samenwerking op kennis en innovatie. Dit doen we bijvoorbeeld door samenwerking binnen de Groene Cirkel De Tuin van Holland en de Groene Cirkel Kaas en Bodemdaling (link) te stimuleren, een project als Pilot Keuzecoach en via de Uitvoeringsagenda Landbouw 2025-2030.

6. Nieuwe eiwitbronnen

De eiwittransitie maakt ons voedselsysteem duurzamer en minder afhankelijk van dierlijke eiwitten. We stimuleren de ontwikkeling en opschaling van alternatieve eiwitbronnen en hybride producten. Daarvoor verbinden we landbouw, glastuinbouw, biotech, voedselproducenten en kennisinstellingen.

Wat we doen

We verbinden landbouw, glastuinbouw, biotech, voedselproducenten en kennisinstellingen om nieuwe eiwitketens te ontwikkelen. Ook zetten we in op de opschaling en toepassing van verschillende soorten alternatieve eiwitten.

We verbinden bedrijven, kennisinstellingen en overheden via het regionale innovatie-ecosysteem van InnovationQuarter en Planet B.io en via Protein Port, het netwerk voor de eiwittransitie.

Daarnaast verkennen we grondstoffen uit het water als bron voor nieuwe eiwitten. Zo gaat in het World Horti Center een themaplein over zeewier van start, waar de kansen van zeewier voor de toekomstige tuinbouw en andere sectoren zichtbaar worden gemaakt.

7. Biotechnologie maakt Zuid-Holland leidend in duurzame voedselproductie

Zuid-Holland beschikt over sterke kennisinstellingen en innovatieve bedrijven. Zij gebruiken biotechnologie om op duurzame wijze nieuwe grondstoffen en producten te ontwikkelen. We willen dat Zuid-Holland vooroploopt in biotechnologie voor innovatieve voedselproducten, zoals eiwitten, duurzame voedselingrediënten en weerbare gewassen.

Wat we doen

We bouwen aan een sterk netwerk van bedrijven, kennisinstellingen, investeerders en overheden die samenwerken aan nieuwe voedseloplossingen. We versterken plekken waar innovatie ontstaat en groeit, zoals de Biotech Campus Delft en Planet B.io.

Ook werken we aan betere voorwaarden voor innovatie. Zo helpen we bedrijven toegang te krijgen tot markten en brengen we gezamenlijk knelpunten in wet- en regelgeving onder de aandacht.

Daarnaast werken we samen met Europese en regionale netwerken, zoals EIT Food, om kennis, investeringen en afzetmarkten beter te verbinden.