Armoede in Zuid-Holland 1-meting

In 2021 onderzocht Panteia in opdracht van de provincie Zuid-Holland de impact van de coronapandemie op armoede en schulden in gemeenten. Hoewel een sterke toename van armoede werd verwacht, bleek deze (mede dankzij landelijke steunmaatregelen) beperkt te blijven.

Tegelijkertijd werd duidelijk dat de financiële druk op gemeenten, structureel bleef bestaan, vooral in het sociaal domein. Het rapport adviseerde daarom om de ontwikkelingen rond armoede en gemeentelijke financiën actief te blijven volgen.

Sindsdien is de context ingrijpend veranderd. Hoge inflatie, stijgende kosten van levensonderhoud en aanhoudende tekorten in het sociaal domein hebben de bestaanszekerheid van inwoners verder onder druk gezet. Steeds vaker raken ook werkenden met lage en middeninkomens in financiële problemen.

Tegelijkertijd zien gemeenten zich geconfronteerd met grote financiële onzekerheid, onder meer door het naderende ‘ravijnjaar’, waarin rijksbijdragen sterk teruglopen. Dit dwingt gemeenten tot moeilijke keuzes die ook het armoedebeleid kunnen raken.

In deze update en verbreding van het eerdere onderzoek brengt Panteia in kaart hoe de armoedeproblematiek zich sinds corona heeft ontwikkeld in Zuid-Hollandse gemeenten, welke groepen inwoners het meest worden getroffen (of risico lopen) en wat dit betekent voor gemeentefinanciën en het sociaal domein. Daarbij wordt gekeken naar verschillen tussen gemeenten en naar uiteenlopende beleidskeuzes op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Het onderzoek combineert landelijke en lokale data met interviews en analyses per gemeentecluster. Zo ontstaat inzicht in rode draden, structurele risico’s en de manier waarop gemeenten zich voorbereiden op financiële schokken zoals het ravijnjaar.

De resultaten bieden handvatten voor de provincie om gemeenten gericht te ondersteunen en om armoedebeleid toekomstbestendig en effectief vorm te geven.