Bestemming in balans
Terwijl het aantal dag- en verblijfsrecreanten aan onze prachtige provincie groeit, rijst de vraag: hoe houden we bestemmingen in balans? De provincie Zuid-Holland liet hier onderzoek naar doen en dat leverde een praktische methodologie op voor het beoordelen van de recreatieve en toeristische balans op bestemmingsniveau.
Maatschappelijke effecten
De provincie Zuid-Holland streeft naar een duurzame ontwikkeling van recreatie en toerisme in balans met de leefomgeving. Enerzijds dragen de sectoren bij aan economische groei, werkgelegenheid en een diverser aanbod aan voorzieningen. Anderzijds kunnen ze ook leiden tot overlast, milieudruk en een afname van de leefbaarheid, vooral in kwetsbare natuurgebieden en kleinere gemeenschappen.
Om de maatschappelijke effecten van recreatie en toerisme te monitoren, deden Erasmus Universiteit Rotterdam, CELTH, Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd en Bureau Buiten een toekomstonderzoek. Hieruit is een methodologie voortgekomen die de impact in kaart brengt van recreatie en toerisme op inwoners, bezoekers, werkgevers en de leefomgeving van een bestemming.
Drie domeinen
De ontwikkelde methodologie biedt een praktisch afwegingskader dat de balans van een bestemming beoordeelt op drie domeinen:
- Economie – de bijdrage van recreatie en toerisme aan werkgelegenheid en lokale economie.
- Maatschappij – de impact van recreatie en toerisme op bewoners, bezoekers en werknemers.
- Omgeving – de druk van recreatie en toerisme op natuur, infrastructuur en duurzaamheid.
Het afwegingskader biedt zowel een kwantitatieve basis voor benchmarking met vergelijkbare bestemmingen, als een fundament voor gesprekken met stakeholders. Door cijfers te duiden en gezamenlijk te interpreteren ontstaat een beter begrip van de effecten van toerisme en recreatie zodat gerichte beleidskeuzes kunnen worden gemaakt. Het afwegingskader is in een pilotfase getest bij drie verschillende bestemmingen: Scheveningen, Goeree-Overflakkee en Midden-Delfland. Voor elk van deze locaties zijn de kernindicatoren, waar mogelijk, verzameld en zijn de uitkomsten besproken met lokale stakeholders.
Afronding
Tijdens een bijeenkomst in het Provinciehuis begin september 2025 zijn de onderzoeksresultaten van Bestemming in balans officieel gepresenteerd. Gedeputeerde Anne Koning kreeg het eerste exemplaar van het onderzoeksrapport overhandigd. Zij sprak haar trots uit over de provincie en de prachtige locaties, maar deelt toch ook de zorgen die er zijn bij locaties die overlopen worden. “Zuid-Holland heeft zo veel prachtige molens, en die staan echt niet alleen in Kinderdijk”, sprak Koning. De gedeputeerd is dan ook heel blij dat Kennis Zuid-Holland dit onderzoek op touw heeft gezet en er nu een instrument is om de recreatieve en toeristische balans op bestemmingsniveau in kaart te brengen.
