Spoorverbindingen




Rnet trein

De provincie Zuid-Holland heeft op 2 regionale spoorcorridors R-net gerealiseerd. Het traject Alphen aan den Rijn - Gouda en de Merwedelingelijn (traject Dordrecht – Geldermalsen). Hier rijden de herkenbare rood-grijze R-net treinen, is de kwaliteit op de stations verbeterd en zijn voorzieningen gebouwd om het reizen van en naar het station aantrekkelijker te maken. Zo zijn er veel overdekte fietsenstallingen en P+R terreinen gerealiseerd. Daarnaast werkt de provincie nauw samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ProRail, NS en regionale partijen aan een verbetering van het hoofdspoor tussen Leiden en Utrecht.

Alphen aan den Rijn-Gouda

Het traject Alphen aan den Rijn – Gouda is met de introductie van R-net flink verbeterd. De frequentie van de treindienst is verhoogd naar 4 keer per uur tussen 06.00 en 19.00 uur en de stations hebben een kwaliteitsverbetering gehad. Hiervoor zijn diverse versnellingsmaatregelen, geluidsmaatregelen en aanpassingen aan de overwegveiligheid uitgevoerd. Met 2 nieuwe stations, station Boskoop Snijdelwijk en Waddinxveen Triangel is de verbinding voor veel inwoners van de regio een stuk aantrekkelijker geworden. Ook de voorpleinen en de omgeving van de bestaande stations Alphen aan den Rijn, Boskoop, en Waddinxveen hebben een flinke opknapbeurt gekregen.

Ontwikkeling

De volgende kwaliteitsverbeteringen staan nog in de planning voor 2019:

  • De stations Alphen aan den Rijn, Boskoop, Waddinxveen Noord en Waddinxveen worden toegankelijker gemaakt, doordat de hoogte van de perrons wordt aangepast voor een gelijkvloerse instap. Daarnaast krijgen de perrons nieuw meubilair, nieuwe verlichting en een nieuwe omroepinstallatie. Ook wordt groot onderhoud uitgevoerd aan de perronconstructies.
  • Op station Waddinxveen Noord zorgt de gemeente Waddinxveen bovendien voor een grondige herinrichting van het voorplein. Hierdoor ontstaat er een veiliger en toegankelijker station met een duidelijke hoofdingang.

Dordrecht-Geldermalsen (MerwedeLingelijn)

De MerwedeLingelijn is een succesvolle regionale treindienst, die door Qbuzz wordt gereden onder de vlag van R-net. Bij de start van de nieuwe concessie in 2018 is de dienstregeling verruimd. De treinen rijden nu ook tussen 19.00 en 20.00 uur 4 keer per uur. In 2020 neemt Qbuzz de treinen onder handen door ze stuk voor stuk uit te rusten met nieuwe comfortabele stoelen, USB-aansluitingen, een snellere wifi en worden ze aan de buitenzijde voorzien van de rood-grijze R-net huisstijl.

Ontwikkeling

De komende jaren werken de provincie en haar partners aan verdere verbeteringen op en rondom de MerwedeLingelijn:

  • Reizigerstoiletten op de stations Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht en Sliedrecht Baanhoek. Uiteindelijk zijn er straks op 8 van de 12 stations van de lijn reizigerstoiletten. Op de stations Hardinxveld-Giessendam en Sliedrecht zijn voorlopig tijdelijke toiletten geplaatst.
  • Een nieuw station in Gorinchem Noord. De gemeente Gorinchem verwacht medio 2019 over de aanleg van dit station een definitief besluit te nemen.
  • Een perrontunnel op station Gorinchem. De werkzaamheden voor deze nieuwe tunnel onder het station Gorinchem zijn medio 2018 gestart, echter loopt aanzienlijke vertraging op door een conflict tussen ProRail en de aannemer. Hierdoor is nog niet aan te geven wanneer de tunnel klaar zal zijn.
  • Op enkele stations wordt de hoogte van de perrons aangepast voor een gelijkvloerse instap. Zo zijn straks alle stations op de MerwedeLingelijn voor iedereen toegankelijk.
  • Het aantal overdekte fietsenstallingen wordt uitgebreid op de stations Gorinchem, Dordrecht, Dordrecht Stadpolders, Sliedrecht, Sliedrecht Baanhoek en Boven Hardinxveld.
  • Bij station Boven-Hardinxveld is een tekort aan autoparkeerplaatsen. Momenteel wordt onderzocht hoe een uitbreiding van de bestaande parkeervoorziening te realiseren is.

Leiden-Utrecht

Om de regio goed bereikbaar te houden werkt de provincie met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ProRail, NS, de provincie Utrecht, regio Holland Rijnland en alle gemeenten langs de lijn aan het verbeteren van de spoorverbinding Leiden-Utrecht. Het doel is om nieuwe station(s) op deze verbinding te realiseren, de reistijd te verbeteren en de frequentie tussen Leiden en Utrecht te verhogen. De provincie en haar partners onderzoeken momenteel diverse mogelijkheden om deze doelen te bereiken.

‘Versnelde Intercity’ variant

Om een snellere en frequentere verbinding te realiseren streeft de provincie met haar partners naar de implementatie van de ‘Versnelde Intercity’ variant. Deze variant houdt in het kort in dat het aantal treinen tussen Leiden en Utrecht wordt uitgebreid met sprinters (2x per uur), waardoor de intercity’s (2x per uur) sneller kunnen rijden door stations over te slaan. Hierdoor zou de frequentie verhoogd kunnen worden tot 4 treinen per uur. Daarnaast wordt er een nieuw sprinterstation Hazerswoude-Rijndijk gerealiseerd.

Intercity 2 keer per uur

Deze variant leidt voor de intercity’s tot een reistijdverbetering van circa 6 minuten op het traject Leiden – Utrecht. In deze variant worden de huidige 2 intercity’s per uur tussen Leiden Centraal en Utrecht Centraal aanmerkelijk versneld door alleen te stoppen op de stations Leiden Centraal, Alphen aan den Rijn en Utrecht Centraal. Hierdoor zal de spoorverbinding tussen Utrecht en Leiden voor veel reizigers een aantrekkelijk alternatief voor de auto worden.

Sprinter 2 keer per uur

In de ‘Versnelde Intercity’ variant rijden de 2 extra Sprinters per uur als stoptrein en halteren in Leiden Centraal, Leiden Lammenschans, het nieuwe station Hazerswoude-Rijndijk, Alphen aan den Rijn, Bodegraven, Woerden en Utrecht Centraal (en rijden door richting het zuiden). Optioneel kan ook station Utrecht  Leidsche Rijn door de sprinter worden bediend.

Investering en nader onderzoek nodig

Voor de ‘Versnelde Intercity’ variant is een extra investering nodig voor gedeeltelijke spoorverdubbeling bij Bodegraven. Daarnaast is deze ‘Versnelde Intercity’ variant vooralsnog niet uit te voeren vanwege de problematiek met baanstabiliteit.

Onderzoek naar baanstabiliteit

ProRail heeft in september 2018 onderzoek laten doen naar de stabiliteit van de spoorbaan tussen Leiden en Woerden middels een landelijk programma baanstabiliteit. Hieruit blijkt dat de huidige dienstregeling nu en in de toekomst veilig uitgevoerd kan worden. Als de dienstregeling, door verhoging van de frequentie, aangepast wordt, zal volgens ProRail op een groot deel van het traject extra maatregelen getroffen moeten worden vanwege de baanstabiliteit. Dit geldt volgens ProRail dan ook voor de hierboven beschreven ‘Versnelde Intercity’ variant. Een voorlopige inschatting van ProRail is dat met deze aanpassingen circa €175 miljoen  (+/- 23%) gemoeid is. Voor alle betrokken partijen kwam de omvang van deze problematiek als een verrassing, waarmee in financiële zin geen rekening is gehouden.

Conform de afspraak in het BO MIRT eind 2018 is het door ProRail uitgevoerde onderzoek naar de baanstabiliteit door APPM  gevalideerd en is haar belangrijkste advies om de impact van veranderingen (frequentie, snelheid, in te zetten treinmaterieel) meer te onderbouwen met praktijkonderzoeken. ProRail geeft hier gevolg aan door de komende jaren meer kennis over het onderwerp te verzamelen en situaties in het land met elkaar te vergelijken. De resultaten uit het programma baanstabiliteit moeten worden afgewacht, want pas dan kan worden bepaald wat er nodig is om het eindbeeld te realiseren en welke tussenstappen mogelijk zijn.

Het Rijk en de regiopartijen hebben in het BO MIRT van 20 november 2019 afgesproken de ‘Versnelde Intercity’ variant te beschouwen als het na te streven eindbeeld en mee te nemen in de uitwerking van Toekomstbeeld OV. Tevens is afgesproken er naar te streven dat in het BO MIRT van najaar 2022 definitieve afspraken worden gemaakt over het langetermijnperspectief van de spoorcorridor Leiden-Utrecht, aangezien het de verwachting is dat de resultaten van het landelijk programma baanstabiliteit dan beschikbaar zijn.

Eerste verbetering: 4 keer per uur in de spits

Volgens ProRail is het verhogen van de frequentie tussen Leiden en Utrecht zonder extra maatregelen voor baanstabiliteit wél mogelijk zolang de frequentie alleen in de spitsuren wordt verhoogd. Hiermee kan reizigers op werkdagen in de spits (van circa 6 tot 10 uur en van circa 15 tot 20 uur) 4 keer per uur een verbinding tussen Leiden en Utrecht aangeboden worden, ondanks de problematiek van de baanstabiliteit. ProRail is de voorbereidingen voor deze extra spitsverbinding gestart met de ambitie deze frequentieverdubbeling tussen Leiden en Utrecht uiterlijk in 2021 te realiseren.

Alleen inzet van sprintermateriaal

Om de verbinding van 4 keer per uur mogelijk te maken gaan zowel de intercity’s (2x per uur de gehele dag) als de sprinters (2x per uur in de spits) met sprintermateriaal rijden. De spoorlijn ligt in veenweidegebied en na de frequentieverhoging wil ProRail geen (zwaardere) intercity’s op deze verbinding, zodat de spoorbaan minder wordt belast. Bovendien kunnen de sprinters sneller optrekken en afremmen, waardoor een beperkter pakket aan inframaatregelen nodig is en dit daardoor op kortere termijn kan worden gerealiseerd. Een bijkomend voordeel is dat de sprinters een gelijkvloerse instap (daarmee toegankelijk voor mindervalide reizigers) en rolstoelvriendelijke toiletten hebben.

Haltestations intercity’s

De sprinters die twee keer per uur als intercity’s rijden blijven de hele dag halteren op de stations:  Leiden Centraal, Leiden Lammenschans, Alphen aan den Rijn, Bodegraven, Woerden en Utrecht Centraal. Optioneel kan ook station Utrecht Leidsche Rijn door de intercity worden bediend.

Haltestations sprinters

De extra sprinters (2x per uur) zullen op werkdagen tijdens de spits (van circa 6 tot 10 uur en van circa 15 tot 20 uur) halteren op de stations: Leiden Centraal, Leiden Lammenschans, Alphen aan den Rijn, Bodegraven, Woerden, Vleuten, Utrecht Terwijde en Utrecht Leidsche Rijn en Utrecht Centraal (en verder doorrijden richting het zuiden). Buiten bovengenoemde spitsuren rijden deze extra sprinters niet tussen Leiden en Woerden, maar halteren dan alleen op de stations Woerden, Vleuten, Utrecht Terwijde en Utrecht Leidsche Rijn en Utrecht Centraal (en verder richting het zuiden).