Treinen tussen Leiden en Utrecht



De spoorverbinding tussen Leiden en Utrecht wordt verbeterd. Dat is goed voor de bereikbaarheid van de regio. De provincie werkt hiervoor samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ProRail, NS, de provincie Utrecht, regio Holland Rijnland en alle gemeenten.

Eerste verbetering: 4 keer per uur in de spits

Tussen Leiden en Utrecht rijden nu 2 intercity’s per uur, die stoppen op bijna alle tussenliggende stations.

Daarnaast rijden op werkdagen in de spits (tussen 6 en 10 uur en tussen 15 en 20 uur) 2 sprinters per uur tussen Leiden en Alphen aan den Rijn, die ook stopt op Leiden Lammenschans. In 2021 realiseren we diverse maatregelen aan het spoor en de overwegen, waardoor deze sprinters ook kunnen gaan doorrijden naar Utrecht.

Hierdoor kunnen reizigers straks op werkdagen in de spits (van circa 6 tot 10 uur en van circa 15 tot 20 uur) 4 keer per uur met de trein van Leiden naar Utrecht reizen.

Naar verwachting kan deze extra spitsverbinding vanaf december 2021 gaan rijden.

Alleen sprintermateriaal

Om dit mogelijk te maken gaan zowel de intercity's (2x per uur de gehele dag) als de sprinters (2x per uur in de spits) met sprintermateriaal rijden. Dat is nodig om het aantal treinen snel te kunnen uitbreiden naar 4x per uur. De spoorlijn ligt op een slappe ondergrond (namelijk veengrond). ProRail wil daarom geen zwaardere intercitytreinen op deze verbinding laten rijden, zodat de spoorbaan minder wordt belast.

Andere voordelen van dit sprintermateriaal zijn:

  • Ze trekken sneller op en remmen sneller af, hierdoor zijn minder extra infrastructurele maatregelen aan het spoor nodig.
  • Ze hebben een gelijkvloerse instap en zijn daarmee toegankelijk voor mindervalide reizigers.
  • Ze hebben rolstoelvriendelijke toiletten

Stations intercity’s

De intercity’s rijden de hele dag 2x per uur en stoppen op de volgende stations:

  • Leiden Centraal
  • Leiden Lammenschans
  • Alphen aan den Rijn
  • Bodegraven
  • Woerden
  • Utrecht Centraal

De intercity gaat mogelijk ook halteren op station Utrecht Leidsche Rijn.

Stations sprinters

De extra sprinters rijden op werkdagen 2x per uur tijdens de spits en stoppen op de volgende stations:

  • Leiden Centraal
  • Leiden Lammenschans
  • Alphen aan den Rijn
  • Bodegraven
  • Woerden
  • Vleuten
  • Utrecht Terwijde
  • Utrecht Leidsche Rijn
  • Utrecht Centraal (en verder door richting het zuiden)

De spitsuren zijn van 6 tot 10 uur en van 15 tot 20 uur. Buiten de spitsuren rijden deze extra sprinters niet tussen Leiden en Woerden. Ze stoppen dan alleen op de volgende stations:

  • Woerden
  • Vleuten
  • Utrecht Terwijde
  • Utrecht Leidsche Rijn
  • Utrecht Centraal (en verder richting het zuiden)

4 keer per uur de hele dag en station Hazerswoude-Rijndijk

Door problemen met de baanstabiliteit (zie toelichting verderop) is het oorspronkelijke plan van het project Spoorcorridor Leiden-Utrecht vooralsnog niet maakbaar. Daarom wordt onderzocht of het haalbaar is dat de treinen tussen Leiden en Utrecht ook buiten de spits 4 keer per uur kunnen rijden. Dit moet dan wel zonder extra maatregelen voor baanstabiliteit mogelijk zijn. Als dat mogelijk is gaan tussen Leiden en Utrecht op werkdagen de hele dag (van 6 uur tot 20 uur) 4 treinen per uur rijden.

Om deze uitbreiding te kunnen doen zijn er wel extra overwegveiligheids­maatregelen nodig. In het BO MIRT van 26 november 2020 besloten het Rijk en de regiopartijen dat zij de voorkeur geven aan het ongelijkvloers maken van de overweg Burgemeester Smeetsweg in Zoeterwoude.

Onderdeel van het maatregelenpakket is ook de aanleg van een nieuw station Hazerswoude-Rijndijk. Hierbij is met het Rijk een plafondbedrag van €80 miljoen afgesproken voor het station en de inframaatregelen om het station in te passen in de dienstregeling.

Het Rijk heeft in het BO MIRT van 26 november 2020 ingestemd met de verdere verkenning van dit maatregelenpakket door ProRail en NS. We verwachten hierover in het derde kwartaal van 2021 een definitief besluit te kunnen nemen.

Toekomstbeeld: ‘Versnelde Intercity’ variant

In de oorspronkelijke scope van het project Spoorcorridor Leiden-Utrecht was voorzien dat, naast bovengenoemd maatregelenpakket, de intercity’s sneller gaan rijden door stations over te slaan. Dit plan heet de ‘Versnelde Intercity’ variant. De intercity’s worden door dit plan 6 minuten sneller op het traject Leiden – Utrecht. Dat komt doordat ze alleen nog stoppen op de stations:

  • Leiden Centraal
  • Alphen aan den Rijn
  • Utrecht Centraal

Investering en nader onderzoek nodig

Voor het toekomstbeeld ‘Versnelde Intercity’ variant is een extra investering nodig voor een gedeeltelijke spoorverdubbeling bij Bodegraven. Daarnaast is deze ‘Versnelde Intercity’ variant vooralsnog niet uit te voeren vanwege problematiek met baanstabiliteit.

Onderzoek naar baanstabiliteit

De spoorlijn ligt op een slappe ondergrond (namelijk veengrond) en om de ‘Versnelde Intercity’ variant mogelijk te maken zijn kostbare maatregelen nodig vanwege de baanstabiliteit. Dat heeft ProRail in 2018 laten onderzoeken en is daarbij geconcludeerd dat deze aanpassingen circa €175 miljoen kosten.
Uit vervolgonderzoek van ProRail blijkt dat de baan wel stevig genoeg is voor een frequentieverhoging met alleen (lichtere) sprinters. Hierdoor kan, met de inzet van alleen sprinters, eind 2021 een frequentieverhoging naar 4 keer per uur in de spits worden gerealiseerd en wordt verkend of dat ook is uit te breiden naar 4 keer per uur de hele dag.

De impact van een frequentieverhoging met zwaardere treinen (intercity’s) wordt nog verder onderzocht. ProRail doet daarvoor de komende jaren praktijkonderzoeken in het land door situaties met elkaar te vergelijken.

Het Rijk en de regiopartijen hebben in het BO MIRT van 26 november 2020 afgesproken dat afwegingen en afspraken t.a.v. de ‘Versnelde Intercity’ zullen plaats vinden in het kader van de landelijke discussies over baanstabiliteit en het Toekomstbeeld OV 2040.


Coronamaatregelen in het OV