Verslagen Provinciale Regietafel Integratie en Migratie Zuid-Holland

Verslag Provinciale Regietafel Vluchtelingen, 12 februari 2026

Aanwezigen

Commissaris van de Koning Kolff (voorzitter), bestuurlijk verkenner Van Heijningen, wethouder Weerwag (namens regio Haaglanden), wethouder Vavier (gemeente Den Haag), wethouder Spoon (namens regio Rotterdam-Rijnmond), wethouder Langeveld (namens regio Holland-Rijnland), wethouder Kerssies (namens regio Midden-Holland), burgemeester Van Driel (namens regio Zuid-Holland Zuid), bestuursvoorzitter Kapteijns (namens COA), ambtelijke vertegenwoordiging vanuit ministerie Asiel en Migratie (A&M), ambtelijke ondersteuning vanuit ministerie van A&M, COA en provincie Zuid-Holland.

Agendapunt 1 Opening, vaststellen agenda en conceptverslag PRT 30 oktober 2025

Bijlage 1 conceptverslag PRT 30 oktober 2025

De agenda wordt vastgesteld evenals het verslag van de PRT d.d. 30 oktober 2025.

Agendapunt 2 Actualiteiten door Commissaris van de Koning Dhr. Kolff

CdK Kolff blikt terug op de Landelijke Regietafel (LRT) d.d. 17 december 2025. Daar is onder andere gesproken over:

• Oekraïense ontheemden: de opvang voor deze doelgroep zit al geruime tijd vol. Een aantal concrete maatregelen om de opvang te ontlasten, zoals centrale registratie, triage en het laten uitstromen van veiligelanders, is besproken en er is besloten de VNG goed te betrekken bij het oppakken van deze acties. Ook zijn oplossingsrichtingen bij overlastgevende Oekraïners besproken, vooralsnog is er weinig zicht op opvanglocaties voor deze doelgroep. Het is nog niet duidelijk wat de Europese lidstaten besluiten ten aanzien van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming die in maart 2027 afloopt. Deze wordt mogelijk met een jaar verlengd.
• Huisvesting van statushouders: de taakstelling is gehaald maar de achterstand niet ingehaald.
• Asielopvang: de opvang in Ter Apel zit vol en de komende tijd sluiten er grote locaties waardoor er veel plekken wegvallen zonder dat er alternatieve opvang is. Om dit op te vangen wordt enerzijds gedacht aan het versnellen van de uitstroom van statushouders uit bestaande asielopvang en anderzijds dat elke opvanglocaties extra bedden opent. Daarbij zouden bestuursovereenkomsten echter wel overschreden worden.

De cdK’s hebben ook een overleg gehad met demissionair premier Schoof waarin ze gezamenlijk hebben teruggeblikt op onder andere het asieldossier.

• Analyse akkoord ‘Aan de slag’
  Het nieuwe kabinet wil een actief en constructief asielbeleid voeren. De Spreidingswet blijft gelden, waaruit zou moeten worden afgeleid dat de minister het toezichts- en handhavingsinstrumentarium gaat toepassen (vooral bij die gemeenten die duidelijk niet presteren).
  Het coalitieakkoord laat zien dat er een realistischer financieel beeld bestaat voor uitvoeringsorganisaties als de IND en het COA. Aandachtspunt is de beschikbaarheid van financiële middelen voor met name de lange termijn (met het oog op duurzame, sobere en doelmatige huisvesting, zowel voor asielzoekers als Oekraïense ontheemden). Ook zijn de asielnoodmaatregelenwet en de wet tweestatusstelsel die nog in de Eerste Kamer liggen een aandachtspunt. De PRT is benieuwd hoe de uitstroom van statushouders concrete uitwerking krijgt.

Wat opvalt is dat de opvang van Oekraïense ontheemden niet terugkomt in het akkoord. De rijksvertegenwoordiger meldt dat het departement zich maximaal inzet voor middelen om deze doelgroep op te vangen.

• Capaciteitsraming tweede cyclus Spreidingswet
  De capaciteitsraming is nog niet gepubliceerd. Het aantal benodigde plekken ligt lager dan in de eerste cyclus,
  CdK geeft aan dat de capaciteitsraming er had moeten liggen voor1 feb. Het Rijk heeft in een brief benoemd dat de prognose van het aantal benodigde plekken nog steeds 88.000 is waarvan er 50.000 plekken zijn gerealiseerd. Er is verbazing bij de PRT over het lage aantal plekken in Zuid-Holland dat bij het ministerie geregistreerd staat en over het uitblijven van de publicatie. De cdK benoemt dat dit een onderwerp van gesprek met minister blijft.
• Update subsidieregelingen Provincie Zuid-Holland
  De cdK licht toe dat hij en gedeputeerde Koning voornemens zijn om de bestaande subsidieregelingen voor bestuurlijke ondersteuning en voor versnelling van de realisatie van asielopvang in 2026 te verlengen met dezelfde plafonds. De openstelling zal naar alle waarschijnlijkheid medio 2026 plaatsvinden nadat de behandeling van de voorjaarsnota is afgerond.

Agendapunt 3 Presentatie door dhr. Murk, directeur Opvang van Nidos

De heer Murk geeft een presentatie over het werk van Nidos. Hij doet een oproep aan gemeenten om mee te denken over het realiseren en behouden van opvangplekken en om door te geven als Nidos niet goed bereikbaar is. Ook biedt hij aan om aan te schuiven bij regionale regietafels of individuele gemeenten voor verder contact. Recent heeft Nidos ambtelijk gedeeld welke contactpersoon vanuit Nidos door gemeenten benaderd kunnen worden bij casuïstiek, een aantal RRT-vertegenwoordigers geeft aan daar behoefte aan te hebben.

Het is voor gemeentebestuurders niet altijd bekend waar pleegkinderen van Nidos verblijven, waardoor er overlap in gebruik van voorzieningen met AMV-locaties kan ontstaan. COA benoemt dat ze overleg met Nidos voeren om dat te voorkomen. De heer Murk erkent dat het meerwaarde kan hebben als Nidos gemeenten informeert in welk stadsdeel pleegkinderen verblijven om de overlap met AMV-voorzieningen te voorkomen.

Uit de uitleg van Nidos blijkt dat kinderen onder de 18 die in pleeggezinnen worden opgevangen niet meetellen in de taakstelling voor AMV-opvang, terwijl ze wel gebruik maken van de AMV-voorzieningen. Als de kinderen 18 worden tellen ze wel mee in de taakstelling voor het huisvesten van statushouders. De PRT geeft het signaal dat hierover vragen ontstaan.

Agendapunt 4 Toelichting door mw. Andriessen van het ministerie van Asiel en Migratie

Mw. Andriessen licht toe dat de nieuwe minister prioriteit stelt bij het publiceren van de capaciteitsraming. De cdK geeft mee dat er realistische getallen in de raming moeten staan en hij stelt dat de Spreidingswet in Zuid-Holland wordt uitgevoerd. Daarbij moet het wel gaan over wat haalbaar is gezien de beperkte ruimtelijke capaciteit hier. Dat staat nog los van het feit dat er nu onduidelijkheid is over wat hier gerealiseerd is.

De nareizigers actie wordt besproken, uit verschillende gemeenten kwam het signaal dat de communicatie niet goed liep. De regiovertegenwoordigers roepen COA op tijdig op de lijn te komen bij gemeenten.

COA licht het proces toe, en benoemt dat er zowel nareizigers zijn die bij referenten verblijven en buiten beeld raken, als nareizigers die door COA worden opgevangen. De nareizigers waarover vanuit gemeenten en woningcorporaties klachten komen verblijven vaak bij referenten. Door de overlast verkleint het draagvlak voor asielopvang. CdK en COA benoemen beiden dat ze uit het nieuwe kabinet meer steun verwachten.

Een aantal bezwaarprocedures op het verdeelbesluit loopt nog.

Agendapunt 5 Opvang Oekraïense ontheemden door mw. Andriessen

Mw. Andriessen vertelt dat het Rijk een ronde langs PRT’s en mogelijk ook RRT’s maakt om uitwisseling te verzorgen over het langetermijnperspectief voor Oekraïense ontheemden. Op EU-niveau wordt gesproken over het al dan niet verlengen van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB), kans daarop is aanwezig omdat niet elke lidstaat even ver is met het ontwikkelen van een nationale strategie om deze doelgroep op te vangen.

De ‘exitstrategie’ van Nederland behelst een transitiedocument met de 3-jarige verblijfstatus van de ontheemden, waarin de rechtspositie wordt genormaliseerd. Gemeenten kunnen zelfredzame ontheemden dan loslaten. Deze termijn is 3 jaar omdat een korte termijn te weinig tijd biedt om de ontheemden te laten landen in de reguliere systemen, zoals zorgverzekeringen. Het Rijk acht het niet zinvol om nu al in te zetten op terugkeer omdat de oorlog nog in volle gang is, terugkeer moet gecoördineerd en gefaseerd. Uit de PRT komt de oproep met deze strategie ook middelen op te nemen in het coalitieakkoord voor onder andere de huisvesting van de ontheemden.

Momenteel werken gemeenten ook aan het uitplaatsen van ontheemden die geen recht hebben op opvang, het Rijk ondersteunt daarbij.

Ten aanzien van centrale regie op de instroom meldt mw. Andriessen dat dit alleen mogelijk is als er ook uitstroom plaatsvindt. Er moeten plekken zijn om dit te realiseren. Het verzoek om niet-kwetsbare ontheemden te kunnen weigeren ligt nu bij de landsadvocaat. Vanuit de regio’s wordt gereageerd dat er geen toezicht is op het leveren van opvangplekken waardoor een eerlijke verdeling niet wordt bevorderd. Ontheemden trekken vooral naar verstedelijkt gebied waardoor er op Zuid-Holland extra druk ontstaat. Voor gemeenten is het niet duidelijk of er extra plekken kunnen komen, ook vanwege het al dan niet aflopen van de RTB. Het Rijk wordt opgeroepen verantwoordelijkheid te nemen bij het verdelen van de opvangopgave voor Oekraïense ontheemden.

Voor overlastgevende ontheemden komt er opvang via het Leger des Heils, de doorverwijzing en triage loopt via de vliegende brigade. Geopperd wordt om te onderzoeken of overlastgevende ontheemden het land uitgezet kunnen worden. Mw. Andriessen stelt dat er eerst verkend zal worden of deze personen via het Leger des Heils opgevangen kunnen worden.

Agendapunt 6 Terugkoppeling stand van zaken huisvesting statushouders door dhr. Lubbers, opdrachtgever Volkshuisvesting bij provincie Zuid-Holland

De heer Lubbers geeft aan dat ongeveer de helft van de Zuid-Hollandse gemeenten hun taakstelling gehaald heeft, de andere helft zit op een hoge trede van de interventieladder. Er vinden momenteel bestuurlijke gesprekken plaats met achterblijvers. Overgaan tot trede 5, besluit tot indeplaatsstelling, is een reëel scenario als er geen oplossingen gevonden worden. Vanuit de provincie zijn gedeputeerde Koning en cdK Kolff daarover met burgemeesters en wethouders in gesprek. Het uitgangspunt is te kijken hoe indeplaatstelling voorkomen kan worden. Ook wordt de ruimtelijke strategie voor asielopvang benoemd en COA noemt de optie van het combineren van verschillende opgaven. Vanuit de regio’s wordt erkend dat inderdaad wordt ervaren dat de provincie meedenkt en goed stuurt op de opgave.

Ook wordt gevraagd of andere provincies dat ook doen. Het COA antwoordt bevestigend en geeft aan dat het niet overal hetzelfde gaat. De bestuurlijke druk verschilt tussen provincies en tussen gemeenten. Een belangrijk verschil is de samenwerking tussen gemeenten en corporaties. Waar gemeenten corporaties toegang geven tot de informatie over koppelingen is de samenwerking pro-actiever en slagen corporaties er beter in huisvesting tot stand te brengen.

Agendapunt 7 Overzicht en inzicht COA

COA geeft aan dat de situatie in Ter Apel nijpend is en dat het de komende weken moeilijk gaat blijven. Het probleem zit vooral in de doorstroom en uitstroom.

Er wordt vermeld dat voor raadsleden masterclasses worden georganiseerd, de inzet is dat raadsleden gaan praten over de juiste feiten. COA kan langskomen maar raadsleden worden ook uitgenodigd zodat goede besluitvorming kan plaatsvinden. Daarnaast denkt COA na over goede informatievoorziening. Dat gebeurt via een dienstverleningsgids waarin alle feiten op een rij staan. Mw. Meuleman komt het graag toelichten bij RRT’s.

Desgevraagd biedt COA aan met de regio’s te sparren over informatievoorziening voor inwoners.

Agendapunt 8 Rondvraag en sluiting

Verslag PRT 30 oktober 2025

Aanwezigen:

Commissaris van de Koning Kolff (voorzitter), gedeputeerde Koning, bestuurlijk verkenner Van Heijningen, wethouder Weerwag (namens regio Haaglanden), wethouder Vavier (gemeente Den Haag), wethouder Spoon (namens regio Rotterdam-Rijnmond), wethouder Langeveld (namens regio Holland-Rijnland), wethouder Kerssies (namens regio Midden-Holland), wethouder Van der Kruijff (namens regio Zuid-Holland Zuid), ambtelijke vertegenwoordiging vanuit ministerie Asiel en Migratie (A&M), ambtelijke ondersteuning vanuit COA, het ministerie van A&M en provincie Zuid-Holland

Opening, vaststellen agenda en conceptverslag

• De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Het verslag van de PRT dd. 19 juni 2025 wordt vastgesteld met de toevoeging van het verzoek om het NIDOS uit te nodigen voor een volgende PRT-vergadering.
• Per 1 december wordt het portefeuillehouderschap asiel binnen de Kring van Commissarissen overgenomen door commissaris van de Koning (cdK), Wouter Kolff. Er wordt verzocht om boodschappen vanuit de PRT voor de landelijke regietafel zoveel mogelijk te bundelen.

Actualiteiten door Commissaris van de Koning Dhr. Kolff

• De cdK gaf een terugkoppeling van de belangrijkste overleggen met het Rijk. De LRT vergadering van 2 september jl. besprak het lange termijn beleid voor Oekraïense ontheemden. Tevens werd er gesproken over de vraag hoe uitvoeringsorganisaties op de korte termijn moeten omgaan met de huisvesting van ontheemden gezien de volle opvanglocaties. Tevens werd er toegezegd door het ministerie om op korte termijn met een handreiking te komen over overlastgevers en de prioritering van ontheemden.
• Op verzoek van de VNG en Kring van cdK’s vond er een stevig gesprek plaats op 8 oktober jl. in het overhedenoverleg. Het overleg besprak en veroordeelde het geweld en intimidatie tegen lokale bestuurders. VNG, IPO en de kring van cdK’s vroegen om duidelijke steun van het kabinet voor het uitvoeren van de huidige wetgeving, ondanks plannen om de wet in te trekken.
• Een rondgang langs de regio’s laat een gevarieerd beeld zien van de realisatie van de opgave: sommige gemeenten zijn goed op koers en ervaren weinig weerstand, terwijl in andere gevallen de ME moet worden ingezet. Afspraken rondom de uitruil van doelgroepen zijn op losse schroeven komen te staan in de regio, nadat gemeenteraden tegen voorgenomen plannen hebben gestemd. In de gesprekken aan de RRT’s gaat het over hoe gemeenten van elkaar kunnen leren over de ontstane situaties.
• Verder is er veel onvrede over de communicatie rond het versneld uitplaatsen van nareizigers uit de asielopvangcentra en over het gebrek aan steun van het kabinet voor de uitvoering van de opgave door gemeenten. Verder krijgen jonge statushouders na aankomst in de gekoppelde gemeente te kort ISK onderwijs, omdat de looptijd daarvoor al is begonnen in het AZC. Hierdoor komen ze te vroeg op een reguliere school, waar ze onvoldoende meekomen.
• Een gezamenlijke statement is aangenomen door de leden van de PRT (zie bijlage). Dit statement is gedeeld met het kabinet en LRT leden.

Toelichting door vertegenwoordiger van het ministerie van Asiel en Migratie

• Het demissionaire kabinet is nog steeds van plan de Spreidingswet in te trekken. Echter in tegenstelling tot andere wetswijzigingen is er nog geen concept wetvoorstel ingediend en bevindt het voorstel zich nog in de ambtelijke voorbereidingsfase. Het is afwachten wat voor impact de verkiezingsuitslag zal hebben op de haalbaarheid van het intrekken van de spreidingswet.
• De Minister van Asiel en Migratie (A&M) en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) heeft het conceptwetsvoorstel voor het verbod op voorrang van statushouders tezamen met het rapport van de Raad van State ingediend in de Tweede Kamer. Tevens wordt er gewerkt aan een novelle voor het verwijderen van het amendement in de wet regie op de volkshuisvesting voor de afschaffing van urgentie voor statushouders. Het is aan de Eerste Kamer om te bepalen of ze het voorliggende wetvoorstel voor regie op de volkshuisvesting in behandeling gaan nemen, in afwachting van de novelle die via de Tweede Kamer moet komen.
• Voor de zomer is er een brief gestuurd aan Tweede Kamer over de contouren van het samenhangend pakket. Dit wordt in de bestuurlijke overleggen verder uitgewerkt en rust op drie pijlers: huisvesting; stabiele en betaalbare opvang; taal, inburgering en werk. Het voornemen is om met een taskforce te gaan werken aan de versnelde uitstroom van statushouders uit de opvang. De uitwerking van de doelgroepflexibele regeling wordt afgerond en het streven blijft om deze financiële regeling per 1 januari in werking te laten treden.
• Het ministerie van A&M is gestart met het interbestuurlijk toezicht (IBT). Gemeenten bevinden zich op treden 1 en
  van de interventieladder, die zich richt op informeren en signaleren op hoog ambtelijk niveau. Dat betekent dat het ministerie actief gemeenten gaat aanspreken die nog niet voldoen aan hun wettelijke taak. Voor het IBT wordt onderscheid gemaakt tussen gemeenten die voldoen aan de opgave uit het verdeelbesluit, gemeenten die in de weer zijn en gemeenten die niets doen. De laatste zullen een brief ontvangen van de Minister.
• Tevens buigt de minister zich nu over het definitieve besluit op de bezwaren. Daarbij wordt ook ingegaan op de toepassing van de verdeelsleutel. Gemeenten krijgen na afwijzing van het bezwaar nog 6 maanden extra om plekken te realiseren. Het IBT gaat na het verstrijken van die termijn pas lopen.
• Het ministerie is gestart met de voorbereidingen van de tweede cyclus. Begin januari wordt de nieuwe capaciteitsraming gepubliceerd en op 1 februari komt de minister met de indicatieve verdeling per gemeente.
• In reactie op de toelichting wordt erop gewezen dat er een strijd zit tussen het voornemen van het kabinet om de wet in te trekken en het toepassen van IBT voor de gebrekkige uitvoering door gemeenten. Alle welwillende gemeenten zien graag dat er stappen worden gezet voor handhaving van de wet, maar dat niet gelijktijdig met het intrekken van de spreidingswet. Er wordt ook gepleit voor steun aan gemeenten die wel iets doen en juist gemeenten die niets doen stevig aan te pakken.
• Verder is er weinig begrip voor het starten van de tweede cyclus tegen het voorstel in van de Zuid-Hollandse PRT en ook de Kring van commissarissen van de Koning om de capaciteitsraming te vertragen. Indien gemeenten worden geconfronteerd met andere cijfers voor hun opgave dan kan dit het draagvlak nog verder doen afbrokkelen. Het doel van de Spreidingswet is om plekken realiseren en dan moet goed gedrag worden beloond en gemeenten worden gemotiveerd.

Overzicht en inzicht COA

• Ondanks lagere instroom blijven aanmeldcentra zoals Zevenaar overvol, met nareizigers die naast het centrum in hotels en auto’s overnachten. Door het tekort onderzoekt het COA opvang bij referenten, na afstemming met gemeenten, maar zelfreizen van nareizigers naar familie heeft voor verwarring en onrust gezorgd. Deze nareizigersactie loopt door en voor Zuid-Holland gaat het in totaal om 350 mensen.
• Het COA heeft strakkere financiële kaders meegekregen, gezien het gat in de langjarige begrotingsruimte voor asiel. Hierdoor konden een aantal business cases in de provincie niet worden gemaakt. Met het ministerie van Financiën is nu afgesproken dat het COA nieuwe bestuursovereenkomsten mag sluiten, mits de huurcontracten opzegbaar zijn en de huisvesting ook voor andere doelgroepen bruikbaar is als asiel niet meer nodig is.

Monitoring stand van zaken realisatie asielopvang

• De provincie Zuid-Holland boekt met kleine stapjes vooruitgang op de asielopgave. De meerderheid van de gemeente is aan het doorploegen, maar in recente maanden zien we hier en daar een stagnatie inzetten. De provincie heeft nu 60% van de totale opgave uit het verdeelbesluit van december 2024 behaald.

Subsidieregelingen

• In de september circulaire provinciefonds voor 2025 heeft het Rijk wederom €2.6 miljoen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de spreidingswet in Zuid-Holland. In de volgende PRT vergadering zal er een voorstel worden gepresenteerd voor de voortzetting van de subsidieregelingen in 2026, met het betreffende plafond en de openstellingstermijn.

Opvang Oekraïense ontheemden

• De rijksvertegenwoordiger geeft aan dat de rechtszaak aangespannen tegen de gemeente Het Hogeland veel commotie heeft veroorzaakt. De rechtbank oordeelde dat de gemeente een individuele resultaatsverplichting heeft en derhalve alternatieve opvangplekken moet regelen voor Oekraïense vluchtelingen, ook als de eigen opvang vol is. Deze uitspraak staat haaks op de inspanningsverplichting die is vastgelegd in het bestuurlijk afsprakenkader.
• Momenteel overlegt het Rijk met de VNG en de G4 over manieren om de centrale coördinatie te verbeteren voor een soepeler aanmeldproces en betere verdeling van ontheemden over gemeenten. Tevens is de VNG samen met het ministerie van asiel en migratie bezig om juridische mogelijkheden te verkennen voor het differentiëren in Oekraïense ontheemden en de opvang van vluchtelingen en kwetsbare groepen te prioriteren.
• Dit neemt niet weg dat er gewoon te weinig opvangplekken zijn en de suggestie wordt gedaan aan de rijksvertegenwoordiger om de urgentie weer op te schalen. Op verzoek zal het Ministerie van A&M de PRT schriftelijk informeren over de voortgang van het uitplaatsen van derdelanders, om zo meer opvangplekken te creëren.
• Als antwoord op de overlast in de Oekraïne-opvang heeft het ministerie drie maatregelen voorgesteld. Er komt een landelijk expertise team dat gemeente met overlastgevers zal bijstaan. Daarnaast wordt een landelijke aanpak voor verslavingspreventie geïntroduceerd en wordt er gewerkt aan drie speciale locaties voor de opvang en behandeling van overlast gevende ontheemden.
• Als laatste werd de zorg uitgesproken over het gebrek aan financiering voor de Oekraïne opvang waaronder taalonderwijs en zelfredzaamheid. Het samenhangend pakket zou hier een verschil in moeten gaan maken en weer een stimulans zijn voor gemeenten om extra stappen te zetten voor deze doelgroep.

Huisvesting statushouders toelichting door gedeputeerde Anne Koning

• Er is geen tijd meer om dit agendapunt te bespreken. Gedeputeerde Koning geeft aan dat bestuurders bij vragen contact kunnen opnemen.
• Er zijn 17 gemeenten die op trede 4 van de bestuurlijke escalatieladder staan. Deze gemeenten zijn gevraagd om een huisvestingsplan aan te leveren. Daarnaast zijn er drie gemeenten die eind oktober de taakstelling voor de huisvesting van statushouders al voor heel 2025 hebben gehaald.