Heidi Looy

Als Heidi op een willekeurig moment door het schilderachtige Reeuwijk wandelt, spreken mensen haar regelmatig aan. In het dorp weet inmiddels iedereen dat zij ‘iets in de politiek doet’. Dus krijgt ze vaak vragen en opmerkingen, vooral over flora en fauna. “Om een willekeurig voorbeeld te noemen: een dorpsgenoot vroeg of we als provincie iets doen aan de wasbeerhond.”

Het dier ziet eruit als een knuffelbare mix tussen een wasbeer en een Noorse Boskat. Toch is hij niet heel welkom. Hij staat namelijk op de lijst van ‘invasieve exoten’. Dit betekent dat het dier hier van oorsprong niet thuishoort, en de natuurlijke balans verstoort. Daarom verwacht de Europese Unie van de lidstaten – en dus ook van Nederland – dat ze deze dieren ‘beheren’; op het dier jagen dus, maar dan zachter verwoord.

Daarmee komen we op een onderwerp dat bij veel mensen gevoelig ligt: de jacht. Want waarom jagen we op zo’n schattig ogend dier als de wasbeerhond? En wat doen de veelbesproken herten op Goeree-Overflakkee verkeerd, dat hen hetzelfde lot wacht? Heidi: “Bij de jacht geldt ‘beheren om te behouden’. Te veel van een dier, zeker een invasieve exoot, is een gevaar voor andere dieren en planten. Ganzen verdedigen bijvoorbeeld hun leefgebied door het doden van eendenkuikens. Als er dus te veel ganzen in een gebied zijn, is het voor de eend moeilijker om te overleven.”

En ook wij als mens lopen risico’s: “Te veel ganzen – of andere vogelsoorten – zijn ook een gevaar voor de gezondheid. Kijk maar naar de vogelgriep. Die kan overslaan naar mensen.” Het beeld van jagen is dan ook te negatief en te eenzijdig, vindt Heidi. “Sommige mensen denken dat jagers zomaar alle dieren doodschieten, en er ook nog plezier aan beleven. Maar dat klopt echt niet! Het is een manier om de balans te bewaren in de natuur, en om soorten die van nature in Nederland voorkomen te beschermen.”

Dat jagers meer doen dan alleen dieren doodschieten, bleek wel in Reeuwijk nadat de Flora- en faunawet in 1999 van kracht ging: “Hier in de Plassen liggen heel veel kleine eilandjes, en zo’n 150 jagers beheerden die. Ze hielden de kanten bij, ze snoeiden, ze legden takkenbossen of wiepen [sliert van gevlochte takken tussen palen, red.] aan, ze zorgden voor eendenkorven, noem maar op. Maar in de Flora- en faunawet stond dat een jager voortaan voor minimaal 40 hectare moest zorgen, dus stopten velen.”

De gevolgen in de Reeuwijkse Plassen waren groot. “Zonder beheer waaiden de eilandjes letterlijk weg. En daarmee dreigde veel natuur te verdwijnen, dus richtte ik de stichting NatuurlijkHeidi op. Daarmee promoten we de eilanden, om ze te behouden. We stellen archieven samen, geven lezingen en organiseren uitjes om vogels te spotten. Mensen hier in de buurt leren de eilandjes dan kennen. Zo weten ze waarom het belangrijk is om ervoor te zorgen en ze te behouden. En dat betekent dat je niet zomaar een huisje en een barbecue op zo’n eiland zet, maar dat je nadenkt over hoe je meer planten, insecten en andere dieren naar de eilanden krijgt.”

Wat de boer niet kent…

Het is duidelijk dat Heidi niet veel heeft met dingen verplichten of juist verbieden. De sleutel tot succes is volgens haar om mensen te laten zien hoe dingen werken. “Ik vind het raar als de overheid of een organisatie bijvoorbeeld zegt dat je geen vlees meer mag eten. Als je in armoede leeft, of als je in een andere cultuur leeft, dan is dat ontzettend lastig.”

“Je moet voedsel promoten: op basisscholen, middelbare scholen, bejaardenhuizen, noem maar op. Als mensen met elkaar gaan koken en eten, leren ze meer over eten, over elkaar en over elkaars cultuur. En dat zorgt voor meer begrip en verbinding. En samen bereik je meer.”