Kerngebied Veenweiden

Deze video laat zien hoe binnen het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied wordt gewerkt aan een vitaal landelijk gebied in Kerngebied Veenweiden. In dit veenweidengebied werken verschillende partijen aan grote opgaven zoals het verbeteren van de waterkwaliteit, het versterken van biodiversiteit en het terugdringen van CO₂-uitstoot en bodemdaling.

De video toont hoe waterinfiltratiesystemen worden aangelegd om de bodem natter te houden en veenafbraak te beperken. Deze beelden wisselen af met uitleg van experts en betrokkenen. Ook is te zien hoe wordt gewerkt aan het verminderen van stikstofdepositie, onder meer door metingen en onderzoek in en rond de Nieuwkoopse Plassen.

Beelden van het Kerngebied Veenweiden.

VOICE-OVER: "Vanuit het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied werkt de provincie in drie kerngebieden aan vitaal landelijk gebied. Het Kerngebied Veenweiden ligt in het groene hart van Zuid-Holland en bestaat uit veenweidengebieden waar landbouw, natuur en waterbeheer het landschap bepalen."

VOICE-OVER: "In het veenweidengebied werken we aan grote opgaven: het verbeteren van de waterkwaliteit, het versterken van de biodiversiteit, het reduceren van CO₂-uitstoot en het tegengaan van bodemdaling. Om daaraan bij te dragen wordt op een aantal plaatsen een waterinfiltratiesysteem aangelegd. Hierdoor blijft de bodem ook in de zomer nat waardoor de grond minder snel zakt."

Beeldtekst:
Wim Honkoop
Aanjager en adviseur PPP Agro Advies

WIM HONKOOP: "Doordat de bodem uit zichzelf slecht doorlatend is, zakt met name in het midden van het perceel de grondwaterstand uit. Een uitgezakte grondwaterstand betekent zuurstof in de bodem en dus veenafbraak. En daarmee komt ook CO₂ vrij."

Infiltratieslangen worden op een gespecialiseerde drainagemachine geplaatst. Achter de machine zit een ploeg die een smalle gleuf in de bodem trekt. In deze gleuf worden de infiltratieslangen geplaatst.

WIM: "WIS staat voor waterinfiltratiesysteem. Door middel van de buizen die hier op dit moment aangelegd worden, wordt dat water in het midden van dat perceel gebracht, wordt het natter en dat leidt tot minder veenafbraak."

Beeldtekst:
Arjen Oord
adviseur Waterkwantiteit bij HH Rijnland

Arjen Noord verduidelijkt.

ARJEN: "In de zomer komt het slootwater maar moeilijk het perceel in en dalen die grondwaterstanden. En juist die WIS, die zorgt ervoor dat het slootwater heel goed het perceel in kan dringen, zodat de veen nat genoeg blijft."

De gesprekken met de experts worden afgewisseld met beelden van de plaatsing van een waterinfiltratiesysteem (WIS).

WIM: "De WIS is in het landschap niet echt zichtbaar. Behalve aan de putten waar we het water in laten stromen of inpompen. Voor de rest liggen er buizen. Die zie je niet. Daar heb je ook geen last van."

Beeldtekst:
Marcel van Rijn
deelnemende agrariër

Deelnemende agrariër Marcel van Rijn licht toe.

MARCEL: "Door de aanleg van WIS ben ik ervan verzekerd dat ik gebruik kan blijven maken van mijn land. Dat ik niet in de situatie terecht kom, dat er vernat moet worden en dat ik niet meer in staat ben om met mijn koeien of met mijn trekkers het land op te kunnen."

ARJEN: "Heel belangrijk is dat wij ook het klimaatakkoord hebben getekend. En wij ons daarmee ook inzetten voor CO₂-reductie. Mooi dat we hier hebben kunnen realiseren dat er natuurvriendelijke oevers worden aangelegd."

Agrariër Marcel vertelt verder.

MARCEL: "We werken samen met de provincie. We werken samen met het hoogheemraadschap en diverse adviesbureaus. De interactie tussen de diverse partijen werkt enorm goed. En ik merk dat iedereen gedreven is en enthousiast is om dit project te laten slagen."
Luchtbeelden tonen een drainagemachine die tijdens het rijden slangen in de bodem aanbrengt.

VOICE-OVER: "In Kerngebied Veenweiden is naast het terugdringen van de CO₂-uitstoot, de reductie van stikstof een prioriteit. Stikstof heeft vooral invloed op de bodem- en waterkwaliteit en daarmee de natuur."

Tim van Laarschot en Arjan Hensen varen met een bootje op het veenriviertje de Meije. Nadat ze aangemeerd zijn, stappen ze naar het nieuw stikstofmeetnetwerk in het gebied van de Nieuwkoopse Plassen.

VOICE-OVER: "In 2025 is een nieuw stikstofmeetnetwerk in het gebied van de Nieuwkoopse Plassen officieel geopend."

Beeldtekst:
Tim van Laarschot
Provincie Zuid-Holland

TIM: "Stikstof is een probleem want de ene plant groeit veel beter op stikstof dan de andere. En de planten die goed groeien, duwen eigenlijk de planten die maar weinig stikstof nodig hebben. Die overwoekeren ze eigenlijk. Daardoor gaat onze biodiversiteit dus achteruit. We hebben er voor gekozen om hier in Nieuwkoop een nieuw meetnetwerk op te starten, om nog beter inzicht te krijgen in hoe stikstof zich verspreidt, waar het vandaan komt wat de bronnen zijn die daaraan bijdragen. En ook dus wat er gebeurt als we die bronnen verminderen, wat daar het gevolg van is."

Beeldtekst:
Arjan Hensen
Wetenschappelijk onderzoeker TNO

Wetenschappelijk onderzoeker TNO Arjan Hensen legt uit.

Arjan: "We kijken naar de broeikasgassen. Die laten ons zien hoe hard de planten groeien, hoeveel CO₂ ze opnemen, wat er aan methaangas uit het moeras omhoogkomt. En tegelijkertijd kijken we: wat komt er uit het dorp Nieuwkoop vanuit het Utrechtse gebied, het Rotterdamse gebied, Schiphol, de agrarische gemeenschap hier omheen? Wat komt daarvandaan aanwaaien? Wat gebeurt er dan als dat hier langskomt?"
Tim gaat verder.

TIM: "De data die nu verzameld worden, zijn een belangrijke basis om het beleid op te baseren. Deze data worden openbaar beschikbaar. En kunnen dus ook worden gebruikt in de gebiedsprocessen om samen met onze stakeholders in de gebieden te kijken: Welke mogelijkheden liggen er om de juiste dingen te doen en om de stikstofdepositie hier te verminderen?"
TIM: "De natuur waar we hier staan is dus heel stikstofgevoelig. En daarom is het heel interessant om te kijken wat we hier kunnen doen. Want als we het hier kunnen oplossen, dan kunnen we het overal wel oplossen."
Tim en Arjan varen verder met een bootje op de Meije.

Meer weten over Kerngebied Veenweiden?
Kijk op zuid-holland.nl/zhplg
>Kerngebied Veenweiden

Het logo van provincie Zuid-Holland verschijnt in beeld.